Proverbs — משלי

English
1
Mishlei — פרק 1 Proverbs — Chapter 1
מִ֭שְׁלֵי שְׁלֹמֹ֣ה בֶן דָּוִ֑ד מֶ֝֗לֶךְ יִשְׂרָאֵֽל1The proverbs of Solomon the son of David, king of Israel;أَمْثَالُ سُلَيْمَانَ بْنِ دَاوُدَ مَلِكِ إِسْرَائِيلَ:
לָ/דַ֣עַת חָכְמָ֣ה וּ/מוּסָ֑ר לְ֝/הָבִ֗ין אִמְרֵ֥י בִינָֽה2To know wisdom and instruction; to perceive the words of understanding;لِمَعْرِفَةِ حِكْمَةٍ وَأَدَبٍ. لِإِدْرَاكِ أَقْوَالِ ٱلْفَهْمِ.
לָ֭/קַחַת מוּסַ֣ר הַשְׂכֵּ֑ל צֶ֥דֶק וּ֝/מִשְׁפָּ֗ט וּ/מֵישָׁרִֽים3To receive the instruction of wisdom, justice, and judgment, and equity; {equity: Heb. equities}لِقُبُولِ تَأْدِيبِ ٱلْمَعْرِفَةِ وَٱلْعَدْلِ وَٱلْحَقِّ وَٱلِٱسْتِقَامَةِ.
לָ/תֵ֣ת לִ/פְתָאיִ֣ם עָרְמָ֑ה לְ֝/נַ֗עַר דַּ֣עַת וּ/מְזִמָּֽה4To give subtilty to the simple, to the young man knowledge and discretion. {discretion: or, advisement}لِتُعْطِيَ ٱلْجُهَّالَ ذَكَاءً، وَٱلشَّابَّ مَعْرِفَةً وَتَدَبُّرًا.
יִשְׁמַ֣ע חָ֭כָם וְ/י֣וֹסֶף לֶ֑קַח וְ֝/נָב֗וֹן תַּחְבֻּל֥וֹת יִקְנֶֽה5A wise {man} will hear, and will increase learning; and a man of understanding shall attain unto wise counsels:يَسْمَعُهَا ٱلْحَكِيمُ فَيَزْدَادُ عِلْمًا، وَٱلْفَهِيمُ يَكْتَسِبُ تَدْبِيرًا.
לְ/הָבִ֣ין מָ֭שָׁל וּ/מְלִיצָ֑ה דִּבְרֵ֥י חֲ֝כָמִ֗ים וְ/חִידֹתָֽ/ם6To understand a proverb, and the interpretation; the words of the wise, and their dark sayings. {the interpretation: or, an eloquent speech}لِفَهْمِ ٱلْمَثَلِ وَٱللُّغْزِ، أَقْوَالِ ٱلْحُكَمَاءِ وَغَوَامِضِهِمْ.
יִרְאַ֣ת יְ֭הוָה רֵאשִׁ֣ית דָּ֑עַת חָכְמָ֥ה וּ֝/מוּסָ֗ר אֱוִילִ֥ים בָּֽזוּ7The fear of the LORD {is} the beginning of knowledge: {but} fools despise wisdom and instruction. {the beginning: or, the principal part}مَخَافَةُ ٱلرَّبِّ رَأْسُ ٱلْمَعْرِفَةِ، أَمَّا ٱلْجَاهِلُونَ فَيَحْتَقِرُونَ ٱلْحِكْمَةَ وَٱلْأَدَبَ.
שְׁמַ֣ע בְּ֭נִ/י מוּסַ֣ר אָבִ֑י/ךָ וְ/אַל תִּ֝טֹּ֗שׁ תּוֹרַ֥ת אִמֶּֽ/ךָ8My son, hear the instruction of thy father, and forsake not the law of thy mother:اِسْمَعْ يَا ٱبْنِي تَأْدِيبَ أَبِيكَ، وَلَا تَرْفُضْ شَرِيعَةَ أُمِّكَ،
כִּ֤י לִוְיַ֤ת חֵ֓ן הֵ֬ם לְ/רֹאשֶׁ֑/ךָ וַ֝/עֲנָקִ֗ים לְ/גַרְגְּרֹתֶֽי/ךָ9For they {shall be} an ornament of grace unto thy head, and chains about thy neck. {an...: Heb. an adding}لِأَنَّهُمَا إِكْلِيلُ نِعْمَةٍ لِرَأْسِكَ، وَقَلَائِدُ لِعُنُقِكَ.
בְּנִ֡/י אִם יְפַתּ֥וּ/ךָ חַ֝טָּאִ֗ים אַל תֹּבֵֽא10My son, if sinners entice thee, consent thou not.يَا ٱبْنِي، إِنْ تَمَلَّقَكَ ٱلْخُطَاةُ فَلَا تَرْضَ.
אִם יֹאמְרוּ֮ לְכָ֪/ה אִ֫תָּ֥/נוּ נֶאֶרְבָ֥ה לְ/דָ֑ם נִצְפְּנָ֖ה לְ/נָקִ֣י חִנָּֽם11If they say, Come with us, let us lay wait for blood, let us lurk privily for the innocent without cause:إِنْ قَالُوا: «هَلُمَّ مَعَنَا لِنَكْمُنْ لِلدَّمِ. لِنَخْتَفِ لِلْبَرِيءِ بَاطِلًا.
נִ֭בְלָעֵ/ם כִּ/שְׁא֣וֹל חַיִּ֑ים וּ֝/תְמִימִ֗ים כְּ/י֣וֹרְדֵי בֽוֹר12Let us swallow them up alive as the grave; and whole, as those that go down into the pit:لِنَبْتَلِعْهُمْ أَحْيَاءً كَٱلْهَاوِيَةِ، وَصِحَاحًا كَٱلْهَابِطِينَ فِي ٱلْجُبِّ،
כָּל ה֣וֹן יָקָ֣ר נִמְצָ֑א נְמַלֵּ֖א בָתֵּ֣י/נוּ שָׁלָֽל13We shall find all precious substance, we shall fill our houses with spoil:فَنَجِدَ كُلَّ قِنْيَةٍ فَاخِرَةٍ، نَمْلَأَ بُيُوتَنَا غَنِيمَةً.
גּ֭וֹרָ֣לְ/ךָ תַּפִּ֣יל בְּ/תוֹכֵ֑/נוּ כִּ֥יס אֶ֝חָ֗ד יִהְיֶ֥ה לְ/כֻלָּֽ/נוּ14Cast in thy lot among us; let us all have one purse:تُلْقِي قُرْعَتَكَ وَسْطَنَا. يَكُونُ لَنَا جَمِيعًا كِيسٌ وَاحِدٌ».
בְּנִ֗/י אַל תֵּלֵ֣ךְ בְּ/דֶ֣רֶךְ אִתָּ֑/ם מְנַ֥ע רַ֝גְלְ/ךָ֗ מִ/נְּתִיבָתָֽ/ם15My son, walk not thou in the way with them; refrain thy foot from their path:يَا ٱبْنِي، لَا تَسْلُكْ فِي ٱلطَّرِيقِ مَعَهُمْ. اِمْنَعْ رِجْلَكَ عَنْ مَسَالِكِهِمْ.
כִּ֣י רַ֭גְלֵי/הֶם לָ/רַ֣ע יָר֑וּצוּ וִֽ֝/ימַהֲר֗וּ לִ/שְׁפָּךְ דָּֽם16For their feet run to evil, and make haste to shed blood.لِأَنَّ أَرْجُلَهُمْ تَجْرِي إِلَى ٱلشَّرِّ وَتُسْرِعُ إِلَى سَفْكِ ٱلدَّمِ.
כִּֽי חִ֭נָּם מְזֹרָ֣ה הָ/רָ֑שֶׁת בְּ֝/עֵינֵ֗י כָל בַּ֥עַל כָּנָֽף17Surely in vain the net is spread in the sight of any bird. {in the...: Heb. in the eyes of every thing that hath a wing}لِأَنَّهُ بَاطِلًا تُنْصَبُ ٱلشَّبَكَةُ فِي عَيْنَيْ كُلِّ ذِي جَنَاحٍ.
וְ֭/הֵם לְ/דָמָ֣/ם יֶאֱרֹ֑בוּ יִ֝צְפְּנ֗וּ לְ/נַפְשֹׁתָֽ/ם18And they lay wait for their {own} blood; they lurk privily for their {own} lives.أَمَّا هُمْ فَيَكْمُنُونَ لِدَمِ أَنْفُسِهِمْ. يَخْتَفُونَ لِأَنْفُسِهِمْ.
כֵּ֗ן אָ֭רְחוֹת כָּל בֹּ֣צֵֽעַ בָּ֑צַע אֶת נֶ֖פֶשׁ בְּעָלָ֣י/ו יִקָּֽח19So {are} the ways of every one that is greedy of gain; {which} taketh away the life of the owners thereof.هَكَذَا طُرُقُ كُلِّ مُولَعٍ بِكَسْبٍ. يَأْخُذُ نَفْسَ مُقْتَنِيهِ.
חָ֭כְמוֹת בַּ/ח֣וּץ תָּרֹ֑נָּה בָּ֝/רְחֹב֗וֹת תִּתֵּ֥ן קוֹלָֽ/הּ20Wisdom crieth without; she uttereth her voice in the streets: {Wisdom: Heb. Wisdoms, that is, Excellent wisdom}اَلْحِكْمَةُ تُنَادِي فِي ٱلْخَارِجِ. فِي ٱلشَّوَارِعِ تُعْطِي صَوْتَهَا.
בְּ/רֹ֥אשׁ הֹמִיּ֗וֹת תִּ֫קְרָ֥א בְּ/פִתְחֵ֖י שְׁעָרִ֥ים בָּ/עִ֗יר אֲמָרֶ֥י/הָ תֹאמֵֽר21She crieth in the chief place of concourse, in the openings of the gates: in the city she uttereth her words, {saying},تَدْعُو فِي رُؤُوسِ ٱلْأَسْوَاقِ، فِي مَدَاخِلِ ٱلْأَبْوَابِ. فِي ٱلْمَدِينَةِ تُبْدِي كَلَامَهَا
עַד מָתַ֣י פְּתָיִם֮ תְּֽאֵהֲב֫וּ פֶ֥תִי וְ/לֵצִ֗ים לָ֭צוֹן חָמְד֣וּ לָ/הֶ֑ם וּ֝/כְסִילִ֗ים יִשְׂנְאוּ דָֽעַת22How long, ye simple ones, will ye love simplicity? and the scorners delight in their scorning, and fools hate knowledge?قَائِلَةً: «إِلَى مَتَى أَيُّهَا ٱلْجُهَّالُ تُحِبُّونَ ٱلْجَهْلَ، وَٱلْمُسْتَهْزِئُونَ يُسَرُّونَ بِٱلِٱسْتِهْزَاءِ، وَٱلْحَمْقَى يُبْغِضُونَ ٱلْعِلْمَ؟
תָּשׁ֗וּבוּ לְֽ/ת֫וֹכַחְתִּ֥/י הִנֵּ֤ה אַבִּ֣יעָה לָ/כֶ֣ם רוּחִ֑/י אוֹדִ֖יעָה דְבָרַ֣/י אֶתְ/כֶֽם23Turn you at my reproof: behold, I will pour out my spirit unto you, I will make known my words unto you.اِرْجِعُوا عِنْدَ تَوْبِيخِي. هَأَنَذَا أُفِيضُ لَكُمْ رُوحِي. أُعَلِّمُكُمْ كَلِمَاتِي.
יַ֣עַן קָ֭רָאתִי וַ/תְּמָאֵ֑נוּ נָטִ֥יתִי יָ֝דִ֗/י וְ/אֵ֣ין מַקְשִֽׁיב24Because I have called, and ye refused; I have stretched out my hand, and no man regarded;«لِأَنِّي دَعَوْتُ فَأَبَيْتُمْ، وَمَدَدْتُ يَدِي وَلَيْسَ مَنْ يُبَالِي،
וַ/תִּפְרְע֥וּ כָל עֲצָתִ֑/י וְ֝/תוֹכַחְתִּ֗/י לֹ֣א אֲבִיתֶֽם25But ye have set at nought all my counsel, and would none of my reproof:بَلْ رَفَضْتُمْ كُلَّ مَشُورَتِي، وَلَمْ تَرْضَوْا تَوْبِيخِي.
גַּם אֲ֭נִי בְּ/אֵידְ/כֶ֣ם אֶשְׂחָ֑ק אֶ֝לְעַ֗ג בְּ/בֹ֣א פַחְדְּ/כֶֽם26I also will laugh at your calamity; I will mock when your fear cometh;فَأَنَا أَيْضًا أَضْحَكُ عِنْدَ بَلِيَّتِكُمْ. أَشْمَتُ عِنْدَ مَجِيءِ خَوْفِكُمْ.
בְּ/בֹ֤א כ/שאוה כְ/שׁוֹאָ֨ה פַּחְדְּ/כֶ֗ם וְֽ֭/אֵידְ/כֶם כְּ/סוּפָ֣ה יֶאֱתֶ֑ה בְּ/בֹ֥א עֲ֝לֵי/כֶ֗ם צָרָ֥ה וְ/צוּקָֽה27When your fear cometh as desolation, and your destruction cometh as a whirlwind; when distress and anguish cometh upon you.إِذَا جَاءَ خَوْفُكُمْ كَعَاصِفَةٍ، وَأَتَتْ بَلِيَّتُكُمْ كَٱلزَّوْبَعَةِ، إِذَا جَاءَتْ عَلَيْكُمْ شِدَّةٌ وَضِيقٌ.
אָ֣ז יִ֭קְרָאֻ/נְנִי וְ/לֹ֣א אֶֽעֱנֶ֑ה יְ֝שַׁחֲרֻ֗/נְנִי וְ/לֹ֣א יִמְצָאֻֽ/נְנִי28Then shall they call upon me, but I will not answer; they shall seek me early, but they shall not find me:حِينَئِذٍ يَدْعُونَنِي فَلَا أَسْتَجِيبُ. يُبَكِّرُونَ إِلَيَّ فَلَا يَجِدُونَنِي.
תַּ֭חַת כִּי שָׂ֣נְאוּ דָ֑עַת וְ/יִרְאַ֥ת יְ֝הֹוָ֗ה לֹ֣א בָחָֽרוּ29For that they hated knowledge, and did not choose the fear of the LORD:لِأَنَّهُمْ أَبْغَضُوا ٱلْعِلْمَ وَلَمْ يَخْتَارُوا مَخَافَةَ ٱلرَّبِّ.
לֹא אָב֥וּ לַ/עֲצָתִ֑/י נָ֝אֲצ֗וּ כָּל תּוֹכַחְתִּֽ/י30They would none of my counsel: they despised all my reproof.لَمْ يَرْضَوْا مَشُورَتِي. رَذَلُوا كُلَّ تَوْبِيخِي.
וְֽ֭/יֹאכְלוּ מִ/פְּרִ֣י דַרְכָּ֑/ם וּֽ/מִ/מֹּעֲצֹ֖תֵי/הֶ֣ם יִשְׂבָּֽעוּ31Therefore shall they eat of the fruit of their own way, and be filled with their own devices.فَلِذَلِكَ يَأْكُلُونَ مِنْ ثَمَرِ طَرِيقِهِمْ، وَيَشْبَعُونَ مِنْ مُؤَامَرَاتِهِمْ.
כִּ֤י מְשׁוּבַ֣ת פְּתָיִ֣ם תַּֽהַרְגֵ֑/ם וְ/שַׁלְוַ֖ת כְּסִילִ֣ים תְּאַבְּדֵֽ/ם32For the turning away of the simple shall slay them, and the prosperity of fools shall destroy them. {turning...: or, ease of the simple}لِأَنَّ ٱرْتِدَادَ ٱلْحَمْقَى يَقْتُلُهُمْ، وَرَاحَةَ ٱلْجُهَّالِ تُبِيدُهُمْ.
וְ/שֹׁמֵ֣עַֽ לִ֭/י יִשְׁכָּן בֶּ֑טַח וְ֝/שַׁאֲנַ֗ן מִ/פַּ֥חַד רָעָֽה33But whoso hearkeneth unto me shall dwell safely, and shall be quiet from fear of evil.أَمَّا ٱلْمُسْتَمِعُ لِي فَيَسْكُنُ آمِنًا، وَيَسْتَرِيحُ مِنْ خَوْفِ ٱلشَّرِّ».
2
Mishlei — פרק 2 Proverbs — Chapter 2
בְּ֭נִ/י אִם תִּקַּ֣ח אֲמָרָ֑/י וּ֝/מִצְוֺתַ֗/י תִּצְפֹּ֥ן אִתָּֽ/ךְ1My son, if thou wilt receive my words, and hide my commandments with thee;يَا ٱبْنِي، إِنْ قَبِلْتَ كَلَامِي وَخَبَّأْتَ وَصَايَايَ عِنْدَكَ،
לְ/הַקְשִׁ֣יב לַֽ/חָכְמָ֣ה אָזְנֶ֑/ךָ תַּטֶּ֥ה לִ֝בְּ/ךָ֗ לַ/תְּבוּנָֽה2So that thou incline thine ear unto wisdom, {and} apply thine heart to understanding;حَتَّى تُمِيلَ أُذْنَكَ إِلَى ٱلْحِكْمَةِ، وَتُعَطِّفَ قَلْبَكَ عَلَى ٱلْفَهْمِ،
כִּ֤י אִ֣ם לַ/בִּינָ֣ה תִקְרָ֑א לַ֝/תְּבוּנָ֗ה תִּתֵּ֥ן קוֹלֶֽ/ךָ3Yea, if thou criest after knowledge, {and} liftest up thy voice for understanding; {liftest...: Heb. givest thy voice}إِنْ دَعَوْتَ ٱلْمَعْرِفَةَ، وَرَفَعْتَ صَوْتَكَ إِلَى ٱلْفَهْمِ،
אִם תְּבַקְשֶׁ֥/נָּה כַ/כָּ֑סֶף וְֽ/כַ/מַּטְמוֹנִ֥ים תַּחְפְּשֶֽׂ/נָּה4If thou seekest her as silver, and searchest for her as {for} hid treasures;إِنْ طَلَبْتَهَا كَٱلْفِضَّةِ، وَبَحَثْتَ عَنْهَا كَٱلْكُنُوزِ،
אָ֗ז תָּ֭בִין יִרְאַ֣ת יְהוָ֑ה וְ/דַ֖עַת אֱלֹהִ֣ים תִּמְצָֽא5Then shalt thou understand the fear of the LORD, and find the knowledge of God.فَحِينَئِذٍ تَفْهَمُ مَخَافَةَ ٱلرَّبِّ، وَتَجِدُ مَعْرِفَةَ ٱللهِ.
כִּֽי יְ֭הוָה יִתֵּ֣ן חָכְמָ֑ה מִ֝/פִּ֗י/ו דַּ֣עַת וּ/תְבוּנָֽה6For the LORD giveth wisdom: out of his mouth {cometh} knowledge and understanding.لِأَنَّ ٱلرَّبَّ يُعْطِي حِكْمَةً. مِنْ فَمِهِ ٱلْمَعْرِفَةُ وَٱلْفَهْمُ.
ו/צפן יִצְפֹּ֣ן לַ֭/יְשָׁרִים תּוּשִׁיָּ֑ה מָ֝גֵ֗ן לְ/הֹ֣לְכֵי תֹֽם7He layeth up sound wisdom for the righteous: {he is} a buckler to them that walk uprightly.يَذْخَرُ مَعُونَةً لِلْمُسْتَقِيمِينَ. هُوَ مِجَنٌّ لِلسَّالِكِينَ بِٱلْكَمَالِ،
לִ֭/נְצֹר אָרְח֣וֹת מִשְׁפָּ֑ט וְ/דֶ֖רֶךְ חסיד/ו חֲסִידָ֣י/ו יִשְׁמֹֽר8He keepeth the paths of judgment, and preserveth the way of his saints.لِنَصْرِ مَسَالِكِ ٱلْحَقِّ وَحِفْظِ طَرِيقِ أَتْقِيَائِهِ.
אָ֗ז תָּ֭בִין צֶ֣דֶק וּ/מִשְׁפָּ֑ט וּ֝/מֵישָׁרִ֗ים כָּל מַעְגַּל טֽוֹב9Then shalt thou understand righteousness, and judgment, and equity; {yea}, every good path.حِينَئِذٍ تَفْهَمُ ٱلْعَدْلَ وَٱلْحَقَّ وَٱلِٱسْتِقَامَةَ، كُلَّ سَبِيلٍ صَالِحٍ.
כִּֽי תָב֣וֹא חָכְמָ֣ה בְ/לִבֶּ֑/ךָ וְ֝/דַ֗עַת לְֽ/נַפְשְׁ/ךָ֥ יִנְעָֽם10When wisdom entereth into thine heart, and knowledge is pleasant unto thy soul;إِذَا دَخَلَتِ ٱلْحِكْمَةُ قَلْبَكَ، وَلَذَّتِ ٱلْمَعْرِفَةُ لِنَفْسِكَ،
מְ֭זִמָּה תִּשְׁמֹ֥ר עָלֶ֗י/ךָ תְּבוּנָ֥ה תִנְצְרֶֽ/כָּה11Discretion shall preserve thee, understanding shall keep thee:فَٱلْعَقْلُ يَحْفَظُكَ، وَٱلْفَهْمُ يَنْصُرُكَ،
לְ֭/הַצִּ֣ילְ/ךָ מִ/דֶּ֣רֶךְ רָ֑ע מֵ֝/אִ֗ישׁ מְדַבֵּ֥ר תַּהְפֻּכֽוֹת12To deliver thee from the way of the evil {man}, from the man that speaketh froward things;لِإِنْقَاذِكَ مِنْ طَرِيقِ ٱلشِّرِّيرِ، وَمِنَ ٱلْإِنْسَانِ ٱلْمُتَكَلِّمِ بِٱلْأَكَاذِيبِ،
הַ֭/עֹ֣זְבִים אָרְח֣וֹת יֹ֑שֶׁר לָ֝/לֶ֗כֶת בְּ/דַרְכֵי חֹֽשֶׁךְ13Who leave the paths of uprightness, to walk in the ways of darkness;ٱلتَّارِكِينَ سُبُلَ ٱلِٱسْتِقَامَةِ لِلسُّلُوكِ فِي مَسَالِكِ ٱلظُّلْمَةِ،
הַ֭/שְּׂמֵחִים לַ/עֲשׂ֥וֹת רָ֑ע יָ֝גִ֗ילוּ בְּֽ/תַהְפֻּכ֥וֹת רָֽע14Who rejoice to do evil, {and} delight in the frowardness of the wicked;ٱلْفَرِحِينَ بِفَعْلِ ٱلسُّوءِ، ٱلْمُبْتَهِجِينَ بِأَكَاذِيبِ ٱلشَّرِّ،
אֲשֶׁ֣ר אָרְחֹתֵי/הֶ֣ם עִקְּשִׁ֑ים וּ֝/נְלוֹזִ֗ים בְּ/מַעְגְּלוֹתָֽ/ם15Whose ways {are} crooked, and {they} froward in their paths:ٱلَّذِينَ طُرُقُهُمْ مُعْوَجَّةٌ، وَهُمْ مُلْتَوُونَ فِي سُبُلِهِمْ.
לְ֭/הַצִּ֣ילְ/ךָ מֵ/אִשָּׁ֣ה זָרָ֑ה מִ֝/נָּכְרִיָּ֗ה אֲמָרֶ֥י/הָ הֶחֱלִֽיקָה16To deliver thee from the strange woman, {even} from the stranger {which} flattereth with her words;لِإِنْقَاذِكَ مِنَ ٱلْمَرْأَةِ ٱلْأَجْنَبِيَّةِ، مِنَ ٱلْغَرِيبَةِ ٱلْمُتَمَلِّقَةِ بِكَلَامِهَا،
הַ֭/עֹזֶבֶת אַלּ֣וּף נְעוּרֶ֑י/הָ וְ/אֶת בְּרִ֖ית אֱלֹהֶ֣י/הָ שָׁכֵֽחָה17Which forsaketh the guide of her youth, and forgetteth the covenant of her God.ٱلتَّارِكَةِ أَلِيفَ صِبَاهَا، وَٱلنَّاسِيَةِ عَهْدَ إِلَهِهَا.
כִּ֤י שָׁ֣חָה אֶל מָ֣וֶת בֵּיתָ֑/הּ וְ/אֶל רְ֝פָאִ֗ים מַעְגְּלֹתֶֽי/הָ18For her house inclineth unto death, and her paths unto the dead.لِأَنَّ بَيْتَهَا يَسُوخُ إِلَى ٱلْمَوْتِ، وَسُبُلُهَا إِلَى ٱلْأَخِيلَةِ.
כָּל בָּ֭אֶי/הָ לֹ֣א יְשׁוּב֑וּ/ן וְ/לֹֽא יַ֝שִּׂ֗יגוּ אָרְח֥וֹת חַיִּֽים19None that go unto her return again, neither take they hold of the paths of life.كُلُّ مَنْ دَخَلَ إِلَيْهَا لَا يَؤُوبُ، وَلَا يَبْلُغُونَ سُبُلَ ٱلْحَيَاةِ.
לְמַ֗עַן תֵּ֭לֵךְ בְּ/דֶ֣רֶךְ טוֹבִ֑ים וְ/אָרְח֖וֹת צַדִּיקִ֣ים תִּשְׁמֹֽר20That thou mayest walk in the way of good {men}, and keep the paths of the righteous.حَتَّى تَسْلُكَ فِي طَرِيقِ ٱلصَّالِحِينَ وَتَحْفَظَ سُبُلَ ٱلصِّدِّيقِينَ.
כִּֽי יְשָׁרִ֥ים יִשְׁכְּנוּ אָ֑רֶץ וּ֝/תְמִימִ֗ים יִוָּ֥תְרוּ בָֽ/הּ21For the upright shall dwell in the land, and the perfect shall remain in it.لِأَنَّ ٱلْمُسْتَقِيمِينَ يَسْكُنُونَ ٱلْأَرْضَ، وَٱلْكَامِلِينَ يَبْقَوْنَ فِيهَا.
וּ֭/רְשָׁעִים מֵ/אֶ֣רֶץ יִכָּרֵ֑תוּ וּ֝/בוֹגְדִ֗ים יִסְּח֥וּ מִמֶּֽ/נָּה22But the wicked shall be cut off from the earth, and the transgressors shall be rooted out of it. {rooted: or, plucked up}أَمَّا ٱلْأَشْرَارُ فَيَنْقَرِضُونَ مِنَ ٱلْأَرْضِ، وَٱلْغَادِرُونَ يُسْتَأْصَلُونَ مِنْهَا.
3
Mishlei — פרק 3 Proverbs — Chapter 3
בְּ֭נִ/י תּוֹרָתִ֣/י אַל תִּשְׁכָּ֑ח וּ֝/מִצְוֺתַ֗/י יִצֹּ֥ר לִבֶּֽ/ךָ1My son, forget not my law; but let thine heart keep my commandments:يَا ٱبْنِي، لَا تَنْسَ شَرِيعَتِي، بَلْ لِيَحْفَظْ قَلْبُكَ وَصَايَايَ.
כִּ֤י אֹ֣רֶךְ יָ֭מִים וּ/שְׁנ֣וֹת חַיִּ֑ים וְ֝/שָׁל֗וֹם יוֹסִ֥יפוּ לָֽ/ךְ2For length of days, and long life, and peace, shall they add to thee. {long...: Heb. years of life}فَإِنَّهَا تَزِيدُكَ طُولَ أَيَّامٍ، وَسِنِي حَيَاةٍ وَسَلَامَةً.
חֶ֥סֶד וֶ/אֱמֶ֗ת אַֽל יַעַ֫זְבֻ֥/ךָ קָשְׁרֵ֥/ם עַל גַּרְגְּרוֹתֶ֑י/ךָ כָּ֝תְבֵ֗/ם עַל ל֥וּחַ לִבֶּֽ/ךָ3Let not mercy and truth forsake thee: bind them about thy neck; write them upon the table of thine heart:لَا تَدَعِ ٱلرَّحْمَةَ وَٱلْحَقَّ يَتْرُكَانِكَ. تَقَلَّدْهُمَا عَلَى عُنُقِكَ. اُكْتُبْهُمَا عَلَى لَوْحِ قَلْبِكَ،
וּ/מְצָא חֵ֖ן וְ/שֵֽׂכֶל ט֑וֹב בְּ/עֵינֵ֖י אֱלֹהִ֣ים וְ/אָדָֽם4So shalt thou find favour and good understanding in the sight of God and man. {good...: or, good success}فَتَجِدَ نِعْمَةً وَفِطْنَةً صَالِحَةً فِي أَعْيُنِ ٱللهِ وَٱلنَّاسِ.
בְּטַ֣ח אֶל יְ֭הוָה בְּ/כָל לִבֶּ֑/ךָ וְ/אֶל בִּֽ֝ינָתְ/ךָ֗ אַל תִּשָּׁעֵֽן5Trust in the LORD with all thine heart; and lean not unto thine own understanding.تَوَكَّلْ عَلَى ٱلرَّبِّ بِكُلِّ قَلْبِكَ، وَعَلَى فَهْمِكَ لَا تَعْتَمِدْ.
בְּ/כָל דְּרָכֶ֥י/ךָ דָעֵ֑/הוּ וְ֝/ה֗וּא יְיַשֵּׁ֥ר אֹֽרְחֹתֶֽי/ךָ6In all thy ways acknowledge him, and he shall direct thy paths.فِي كُلِّ طُرُقِكَ ٱعْرِفْهُ، وَهُوَ يُقَوِّمُ سُبُلَكَ.
אַל תְּהִ֣י חָכָ֣ם בְּ/עֵינֶ֑י/ךָ יְרָ֥א אֶת יְ֝הוָ֗ה וְ/ס֣וּר מֵ/רָֽע7Be not wise in thine own eyes: fear the LORD, and depart from evil.لَا تَكُنْ حَكِيمًا فِي عَيْنَيْ نَفْسِكَ. ٱتَّقِ ٱلرَّبَّ وَٱبْعُدْ عَنِ ٱلشَّرِّ،
רִ֭פְאוּת תְּהִ֣י לְ/שָׁרֶּ֑/ךָ וְ֝/שִׁקּ֗וּי לְ/עַצְמוֹתֶֽי/ךָ8It shall be health to thy navel, and marrow to thy bones. {health: Heb. medicine} {marrow: Heb. watering, or, moistening}فَيَكُونَ شِفَاءً لِسُرَّتِكَ، وَسَقَاءً لِعِظَامِكَ.
כַּבֵּ֣ד אֶת יְ֭הוָה מֵ/הוֹנֶ֑/ךָ וּ֝/מֵ/רֵאשִׁ֗ית כָּל תְּבוּאָתֶֽ/ךָ9Honour the LORD with thy substance, and with the firstfruits of all thine increase:أَكْرِمِ ٱلرَّبَّ مِنْ مَالِكَ وَمِنْ كُلِّ بَاكُورَاتِ غَلَّتِكَ،
וְ/יִמָּלְא֣וּ אֲסָמֶ֣י/ךָ שָׂבָ֑ע וְ֝/תִיר֗וֹשׁ יְקָבֶ֥י/ךָ יִפְרֹֽצוּ10So shall thy barns be filled with plenty, and thy presses shall burst out with new wine.فَتَمْتَلِئَ خَزَائِنُكَ شِبْعًا، وَتَفِيضَ مَعَاصِرُكَ مِسْطَارًا.
מוּסַ֣ר יְ֭הוָה בְּנִ֣/י אַל תִּמְאָ֑ס וְ/אַל תָּ֝קֹ֗ץ בְּ/תוֹכַחְתּֽ/וֹ11My son, despise not the chastening of the LORD; neither be weary of his correction:يَا ٱبْنِي، لَا تَحْتَقِرْ تَأْدِيبَ ٱلرَّبِّ وَلَا تَكْرَهْ تَوْبِيخَهُ،
כִּ֤י אֶ֥ת אֲשֶׁ֣ר יֶאֱהַ֣ב יְהוָ֣ה יוֹכִ֑יחַ וּ֝/כְ/אָ֗ב אֶת בֵּ֥ן יִרְצֶֽה12For whom the LORD loveth he correcteth; even as a father the son {in whom} he delighteth.لِأَنَّ ٱلَّذِي يُحِبُّهُ ٱلرَّبُّ يُؤَدِّبُهُ، وَكَأَبٍ بِٱبْنٍ يُسَرُّ بِهِ.
אַשְׁרֵ֣י אָ֭דָם מָצָ֣א חָכְמָ֑ה וְ֝/אָדָ֗ם יָפִ֥יק תְּבוּנָֽה13Happy {is} the man {that} findeth wisdom, and the man {that} getteth understanding. {that getteth...: Heb. that draweth out understanding}طُوبَى لِلْإِنْسَانِ ٱلَّذِي يَجِدُ ٱلْحِكْمَةَ، وَلِلرَّجُلِ ٱلَّذِي يَنَالُ ٱلْفَهْمَ،
כִּ֤י ט֣וֹב סַ֭חְרָ/הּ מִ/סְּחַר כָּ֑סֶף וּ֝/מֵ/חָר֗וּץ תְּבוּאָתָֽ/הּ14For the merchandise of it {is} better than the merchandise of silver, and the gain thereof than fine gold.لِأَنَّ تِجَارَتَهَا خَيْرٌ مِنْ تِجَارَةِ ٱلْفِضَّةِ، وَرِبْحَهَا خَيْرٌ مِنَ ٱلذَّهَبِ ٱلْخَالِصِ.
יְקָ֣רָה הִ֭יא מ/פניים מִ/פְּנִינִ֑ים וְ/כָל חֲ֝פָצֶ֗י/ךָ לֹ֣א יִֽשְׁווּ בָֽ/הּ15She {is} more precious than rubies: and all the things thou canst desire are not to be compared unto her.هِيَ أَثْمَنُ مِنَ ٱلَّلآلِئِ، وَكُلُّ جَوَاهِرِكَ لَا تُسَاوِيهَا.
אֹ֣רֶךְ יָ֭מִים בִּֽ/ימִינָ֑/הּ בִּ֝/שְׂמֹאולָ֗/הּ עֹ֣שֶׁר וְ/כָבֽוֹד16Length of days {is} in her right hand; {and} in her left hand riches and honour.فِي يَمِينِهَا طُولُ أَيَّامٍ، وَفِي يَسَارِهَا ٱلْغِنَى وَٱلْمَجْدُ.
דְּרָכֶ֥י/הָ דַרְכֵי נֹ֑עַם וְֽ/כָל נְתִ֖יבוֹתֶ֣י/הָ שָׁלֽוֹם17Her ways {are} ways of pleasantness, and all her paths {are} peace.طُرُقُهَا طُرُقُ نِعَمٍ، وَكُلُّ مَسَالِكِهَا سَلَامٌ.
עֵץ חַיִּ֣ים הִ֭יא לַ/מַּחֲזִיקִ֣ים בָּ֑/הּ וְֽ/תֹמְכֶ֥י/הָ מְאֻשָּֽׁר18She {is} a tree of life to them that lay hold upon her: and happy {is every one} that retaineth her.هِيَ شَجَرَةُ حَيَاةٍ لِمُمْسِكِيهَا، وَٱلْمُتَمَسِّكُ بِهَا مَغْبُوطٌ.
יְֽהוָ֗ה בְּ/חָכְמָ֥ה יָֽסַד אָ֑רֶץ כּוֹנֵ֥ן שָׁ֝מַ֗יִם בִּ/תְבוּנָֽה19The LORD by wisdom hath founded the earth; by understanding hath he established the heavens. {established: or, prepared}ٱلرَّبُّ بِٱلْحِكْمَةِ أَسَّسَ ٱلْأَرْضَ. أَثْبَتَ ٱلسَّمَاوَاتِ بِٱلْفَهْمِ.
בְּ֭/דַעְתּ/וֹ תְּהוֹמ֣וֹת נִבְקָ֑עוּ וּ֝/שְׁחָקִ֗ים יִרְעֲפוּ טָֽל20By his knowledge the depths are broken up, and the clouds drop down the dew.بِعِلْمِهِ ٱنْشَقَّتِ ٱللُّجَجُ، وَتَقْطُرُ ٱلسَّحَابُ نَدًى.
בְּ֭נִ/י אַל יָלֻ֣זוּ מֵ/עֵינֶ֑י/ךָ נְצֹ֥ר תֻּ֝שִׁיָּ֗ה וּ/מְזִמָּֽה21My son, let not them depart from thine eyes: keep sound wisdom and discretion:يَا ٱبْنِي، لَا تَبْرَحْ هَذِهِ مِنْ عَيْنَيْكَ. ٱحْفَظِ ٱلرَّأْيَ وَٱلتَّدْبِيرَ،
וְ/יִֽהְי֣וּ חַיִּ֣ים לְ/נַפְשֶׁ֑/ךָ וְ֝/חֵ֗ן לְ/גַרְגְּרֹתֶֽי/ךָ22So shall they be life unto thy soul, and grace to thy neck.فَيَكُونَا حَيَاةً لِنَفْسِكَ، وَنِعْمَةً لِعُنُقِكَ.
אָ֤ז תֵּלֵ֣ךְ לָ/בֶ֣טַח דַּרְכֶּ֑/ךָ וְ֝/רַגְלְ/ךָ֗ לֹ֣א תִגּֽוֹף23Then shalt thou walk in thy way safely, and thy foot shall not stumble.حِينَئِذٍ تَسْلُكُ فِي طَرِيقِكَ آمِنًا، وَلَا تَعْثُرُ رِجْلُكَ.
אִם תִּשְׁכַּ֥ב לֹֽא תִפְחָ֑ד וְ֝/שָׁכַבְתָּ֗ וְֽ/עָרְבָ֥ה שְׁנָתֶֽ/ךָ24When thou liest down, thou shalt not be afraid: yea, thou shalt lie down, and thy sleep shall be sweet.إِذَا ٱضْطَجَعْتَ فَلَا تَخَافُ، بَلْ تَضْطَجِعُ وَيَلُذُّ نَوْمُكَ.
אַל תִּ֭ירָא מִ/פַּ֣חַד פִּתְאֹ֑ם וּ/מִ/שֹּׁאַ֥ת רְ֝שָׁעִ֗ים כִּ֣י תָבֹֽא25Be not afraid of sudden fear, neither of the desolation of the wicked, when it cometh.لَا تَخْشَى مِنْ خَوْفٍ بَاغِتٍ، وَلَا مِنْ خَرَابِ ٱلْأَشْرَارِ إِذَا جَاءَ.
כִּֽי יְ֭הוָה יִהְיֶ֣ה בְ/כִסְלֶ֑/ךָ וְ/שָׁמַ֖ר רַגְלְ/ךָ֣ מִ/לָּֽכֶד26For the LORD shall be thy confidence, and shall keep thy foot from being taken.لِأَنَّ ٱلرَّبَّ يَكُونُ مُعْتَمَدَكَ، وَيَصُونُ رِجْلَكَ مِنْ أَنْ تُؤْخَذَ.
אַל תִּמְנַע ט֥וֹב מִ/בְּעָלָ֑י/ו בִּ/הְי֨וֹת לְ/אֵ֖ל ידי/ך יָדְ/ךָ֣ לַ/עֲשֽׂוֹת27Withhold not good from them to whom it is due, when it is in the power of thine hand to do {it}. {them...: Heb. the owners thereof}لَا تَمْنَعِ ٱلْخَيْرَ عَنْ أَهْلِهِ، حِينَ يَكُونُ فِي طَاقَةِ يَدِكَ أَنْ تَفْعَلَهُ.
אַל תֹּ֘אמַ֤ר ל/רעי/ך לְ/רֵֽעֲ/ךָ֨ לֵ֣ךְ וָ֭/שׁוּב וּ/מָחָ֥ר אֶתֵּ֗ן וְ/יֵ֣שׁ אִתָּֽ/ךְ28Say not unto thy neighbour, Go, and come again, and to morrow I will give; when thou hast it by thee.لَا تَقُلْ لِصَاحِبِكَ: «ٱذْهَبْ وَعُدْ فَأُعْطِيَكَ غَدًا» وَمَوْجُودٌ عِنْدَكَ.
אַל תַּחֲרֹ֣שׁ עַל רֵעֲ/ךָ֣ רָעָ֑ה וְ/הֽוּא יוֹשֵׁ֖ב לָ/בֶ֣טַח אִתָּֽ/ךְ29Devise not evil against thy neighbour, seeing he dwelleth securely by thee. {Devise...: or, Practise no evil}لَا تَخْتَرِعْ شَرًّا عَلَى صَاحِبِكَ، وَهُوَ سَاكِنٌ لَدَيْكَ آمِنًا.
אַל תרוב תָּרִ֣יב עִם אָדָ֣ם חִנָּ֑ם אִם לֹ֖א גְמָלְ/ךָ֣ רָעָֽה30Strive not with a man without cause, if he have done thee no harm.لَا تُخَاصِمْ إِنْسَانًا بِدُونِ سَبَبٍ، إِنْ لَمْ يَكُنْ قَدْ صَنَعَ مَعَكَ شَرًّا.
אַל תְּ֭קַנֵּא בְּ/אִ֣ישׁ חָמָ֑ס וְ/אַל תִּ֝בְחַ֗ר בְּ/כָל דְּרָכָֽי/ו31Envy thou not the oppressor, and choose none of his ways. {the oppressor: Heb. a man of violence}لَا تَحْسِدِ ٱلظَّالِمَ وَلَا تَخْتَرْ شَيْئًا مِنْ طُرُقِهِ،
כִּ֤י תוֹעֲבַ֣ת יְהוָ֣ה נָל֑וֹז וְֽ/אֶת יְשָׁרִ֥ים סוֹדֽ/וֹ32For the froward {is} abomination to the LORD: but his secret {is} with the righteous.لِأَنَّ ٱلْمُلْتَوِيَ رَجْسٌ عِنْدَ ٱلرَّبِّ، أَمَّا سِرُّهُ فَعِنْدَ ٱلْمُسْتَقِيمِينَ.
מְאֵרַ֣ת יְ֭הוָה בְּ/בֵ֣ית רָשָׁ֑ע וּ/נְוֵ֖ה צַדִּיקִ֣ים יְבָרֵֽךְ33The curse of the LORD {is} in the house of the wicked: but he blesseth the habitation of the just.لَعْنَةُ ٱلرَّبِّ فِي بَيْتِ ٱلشِّرِّيرِ، لَكِنَّهُ يُبَارِكُ مَسْكَنَ ٱلصِّدِّيقِينَ.
אִם לַ/לֵּצִ֥ים הֽוּא יָלִ֑יץ ו/ל/עניים וְ֝/לַ/עֲנָוִ֗ים יִתֶּן חֵֽן34Surely he scorneth the scorners: but he giveth grace unto the lowly.كَمَا أَنَّهُ يَسْتَهْزِئُ بِٱلْمُسْتَهْزِئِينَ، هَكَذَا يُعْطِي نِعْمَةً لِلْمُتَوَاضِعِينَ.
כָּ֭בוֹד חֲכָמִ֣ים יִנְחָ֑לוּ וּ֝/כְסִילִ֗ים מֵרִ֥ים קָלֽוֹן35The wise shall inherit glory: but shame shall be the promotion of fools. {shall be...: Heb. exalteth the fools}ٱلْحُكَمَاءُ يَرِثُونَ مَجْدًا وَٱلْحَمْقَى يَحْمِلُونَ هَوَانًا.
4
Mishlei — פרק 4 Proverbs — Chapter 4
שִׁמְע֣וּ בָ֭נִים מ֣וּסַר אָ֑ב וְ֝/הַקְשִׁ֗יבוּ לָ/דַ֥עַת בִּינָֽה1Hear, ye children, the instruction of a father, and attend to know understanding.اِسْمَعُوا أَيُّهَا ٱلْبَنُونَ تَأْدِيبَ ٱلْأَبِ، وَٱصْغُوا لِأَجْلِ مَعْرِفَةِ ٱلْفَهْمِ،
כִּ֤י לֶ֣קַח ט֭וֹב נָתַ֣תִּי לָ/כֶ֑ם תּֽ֝וֹרָתִ֗/י אַֽל תַּעֲזֹֽבוּ2For I give you good doctrine, forsake ye not my law.لِأَنِّي أُعْطِيكُمْ تَعْلِيمًا صَالِحًا، فَلَا تَتْرُكُوا شَرِيعَتِي.
כִּי בֵ֭ן הָיִ֣יתִי לְ/אָבִ֑/י רַ֥ךְ וְ֝/יָחִ֗יד לִ/פְנֵ֥י אִמִּֽ/י3For I was my father's son, tender and only {beloved} in the sight of my mother.فَإِنِّي كُنْتُ ٱبْنًا لِأَبِي، غَضًّا وَوَحِيدًا عِنْدَ أُمِّي،
וַ/יֹּרֵ֗/נִי וַ/יֹּ֥אמֶר לִ֗/י יִֽתְמָךְ דְּבָרַ֥/י לִבֶּ֑/ךָ שְׁמֹ֖ר מִצְוֺתַ֣/י וֶֽ/חְיֵֽה4He taught me also, and said unto me, Let thine heart retain my words: keep my commandments, and live.وَكَانَ يُرِينِي وَيَقُولُ لِي: «لِيَضْبِطْ قَلْبُكَ كَلَامِي. ٱحْفَظْ وَصَايَايَ فَتَحْيَا.
קְנֵ֣ה חָ֭כְמָה קְנֵ֣ה בִינָ֑ה אַל תִּשְׁכַּ֥ח וְ/אַל תֵּ֝֗ט מֵֽ/אִמְרֵי פִֽ/י5Get wisdom, get understanding: forget {it} not; neither decline from the words of my mouth.اِقْتَنِ ٱلْحِكْمَةَ. ٱقْتَنِ ٱلْفَهْمَ. لَا تَنْسَ وَلَا تُعْرِضْ عَنْ كَلِمَاتِ فَمِي.
אַל תַּעַזְבֶ֥/הָ וְ/תִשְׁמְרֶ֑/ךָּ אֱהָבֶ֥/הָ וְ/תִצְּרֶֽ/ךָּ6Forsake her not, and she shall preserve thee: love her, and she shall keep thee.لَا تَتْرُكْهَا فَتَحْفَظَكَ. أَحْبِبْهَا فَتَصُونَكَ.
רֵאשִׁ֣ית חָ֭כְמָה קְנֵ֣ה חָכְמָ֑ה וּ/בְ/כָל קִ֝נְיָנְ/ךָ֗ קְנֵ֣ה בִינָֽה7Wisdom {is} the principal thing; {therefore} get wisdom: and with all thy getting get understanding.ٱلْحِكْمَةُ هِيَ ٱلرَّأْسُ. فَٱقْتَنِ ٱلْحِكْمَةَ، وَبِكُلِّ مُقْتَنَاكَ ٱقْتَنِ ٱلْفَهْمَ.
סַלְסְלֶ֥/הָ וּֽ/תְרוֹמְמֶ֑/ךָּ תְּ֝כַבֵּ֗דְ/ךָ כִּ֣י תְחַבְּקֶֽ/נָּה8Exalt her, and she shall promote thee: she shall bring thee to honour, when thou dost embrace her.ٱرْفَعْهَا فَتُعَلِّيَكَ. تُمَجِّدُكَ إِذَا ٱعْتَنَقْتَهَا.
תִּתֵּ֣ן לְ֭/רֹאשְׁ/ךָ לִוְיַת חֵ֑ן עֲטֶ֖רֶת תִּפְאֶ֣רֶת תְּמַגְּנֶֽ/ךָּ9She shall give to thine head an ornament of grace: a crown of glory shall she deliver to thee. {a crown...: or, she shall compass thee with a crown of glory}تُعْطِي رَأْسَكَ إِكْلِيلَ نِعْمَةٍ. تَاجَ جَمَالٍ تَمْنَحُكَ».
שְׁמַ֣ע בְּ֭נִ/י וְ/קַ֣ח אֲמָרָ֑/י וְ/יִרְבּ֥וּ לְ֝/ךָ֗ שְׁנ֣וֹת חַיִּֽים10Hear, O my son, and receive my sayings; and the years of thy life shall be many.اِسْمَعْ يَا ٱبْنِي وَٱقْبَلْ أَقْوَالِي، فَتَكْثُرَ سِنُو حَيَاتِكَ.
בְּ/דֶ֣רֶךְ חָ֭כְמָה הֹרֵתִ֑י/ךָ הִ֝דְרַכְתִּ֗י/ךָ בְּ/מַעְגְּלֵי יֹֽשֶׁר11I have taught thee in the way of wisdom; I have led thee in right paths.أَرَيْتُكَ طَرِيقَ ٱلْحِكْمَةِ. هَدَيْتُكَ سُبُلَ ٱلِٱسْتِقَامَةِ.
בְּֽ֭/לֶכְתְּ/ךָ לֹא יֵצַ֣ר צַעֲדֶ֑/ךָ וְ/אִם תָּ֝ר֗וּץ לֹ֣א תִכָּשֵֽׁל12When thou goest, thy steps shall not be straitened; and when thou runnest, thou shalt not stumble.إِذَا سِرْتَ فَلَا تَضِيقُ خَطَوَاتُكَ، وَإِذَا سَعَيْتَ فَلَا تَعْثُرُ.
הַחֲזֵ֣ק בַּ/מּוּסָ֣ר אַל תֶּ֑רֶף נִ֝צְּרֶ֗/הָ כִּי הִ֥יא חַיֶּֽי/ךָ13Take fast hold of instruction; let {her} not go: keep her; for she {is} thy life.تَمَسَّكْ بِٱلْأَدَبِ، لَا تَرْخِهِ. ٱحْفَظْهُ فَإِنَّهُ هُوَ حَيَاتُكَ.
בְּ/אֹ֣רַח רְ֭שָׁעִים אַל תָּבֹ֑א וְ/אַל תְּ֝אַשֵּׁ֗ר בְּ/דֶ֣רֶךְ רָעִֽים14Enter not into the path of the wicked, and go not in the way of evil {men}.لَا تَدْخُلْ فِي سَبِيلِ ٱلْأَشْرَارِ، وَلَا تَسِرْ فِي طَرِيقِ ٱلْأَثَمَةِ.
פְּרָעֵ֥/הוּ אַל תַּעֲבָר בּ֑/וֹ שְׂטֵ֖ה מֵ/עָלָ֣י/ו וַ/עֲבֽוֹר15Avoid it, pass not by it, turn from it, and pass away.تَنَكَّبْ عَنْهُ. لَا تَمُرَّ بِهِ. حِدْ عَنْهُ وَٱعْبُرْ،
כִּ֤י לֹ֣א יִֽ֭שְׁנוּ אִם לֹ֣א יָרֵ֑עוּ וְֽ/נִגְזְלָ֥ה שְׁ֝נָתָ֗/ם אִם לֹ֥א יכשולו יַכְשִֽׁילוּ16For they sleep not, except they have done mischief; and their sleep is taken away, unless they cause {some} to fall.لِأَنَّهُمْ لَا يَنَامُونَ إِنْ لَمْ يَفْعَلُوا سُوءًا، وَيُنْزَعُ نَوْمُهُمْ إِنْ لَمْ يُسْقِطُوا أَحَدًا.
כִּ֣י לָ֭חֲמוּ לֶ֣חֶם רֶ֑שַׁע וְ/יֵ֖ין חֲמָסִ֣ים יִשְׁתּֽוּ17For they eat the bread of wickedness, and drink the wine of violence.لِأَنَّهُمْ يَطْعَمُونَ خُبْزَ ٱلشَّرِّ، وَيَشْرَبُونَ خَمْرَ ٱلظُّلْمِ.
וְ/אֹ֣רַח צַ֭דִּיקִים כְּ/א֣וֹר נֹ֑גַהּ הוֹלֵ֥ךְ וָ֝/א֗וֹר עַד נְכ֥וֹן הַ/יּֽוֹם18But the path of the just {is} as the shining light, that shineth more and more unto the perfect day.أَمَّا سَبِيلُ ٱلصِّدِّيقِينَ فَكَنُورٍ مُشْرِقٍ، يَتَزَايَدُ وَيُنِيرُ إِلَى ٱلنَّهَارِ ٱلْكَامِلِ.
דֶּ֣רֶךְ רְ֭שָׁעִים כָּֽ/אֲפֵלָ֑ה לֹ֥א יָ֝דְע֗וּ בַּ/מֶּ֥ה יִכָּשֵֽׁלוּ19The way of the wicked {is} as darkness: they know not at what they stumble.أَمَّا طَرِيقُ ٱلْأَشْرَارِ فَكَالظَّلَامِ. لَا يَعْلَمُونَ مَا يَعْثُرُونَ بِهِ.
בְּ֭נִ/י לִ/דְבָרַ֣/י הַקְשִׁ֑יבָ/ה לַ֝/אֲמָרַ֗/י הַט אָזְנֶֽ/ךָ20My son, attend to my words; incline thine ear unto my sayings.يَا ٱبْنِي، أَصْغِ إِلَى كَلَامِي. أَمِلْ أُذُنَكَ إِلَى أَقْوَالِي.
אַל יַלִּ֥יזוּ מֵ/עֵינֶ֑י/ךָ שָׁ֝מְרֵ֗/ם בְּ/ת֣וֹךְ לְבָבֶֽ/ךָ21Let them not depart from thine eyes; keep them in the midst of thine heart.لَا تَبْرَحْ عَنْ عَيْنَيْكَ. اِحْفَظْهَا فِي وَسَطِ قَلْبِكَ.
כִּֽי חַיִּ֣ים הֵ֭ם לְ/מֹצְאֵי/הֶ֑ם וּֽ/לְ/כָל בְּשָׂר֥/וֹ מַרְפֵּֽא22For they {are} life unto those that find them, and health to all their flesh. {health: Heb. medicine}لِأَنَّهَا هِيَ حَيَاةٌ لِلَّذِينَ يَجِدُونَهَا، وَدَوَاءٌ لِكُلِّ ٱلْجَسَدِ.
מִֽ/כָּל מִ֭שְׁמָר נְצֹ֣ר לִבֶּ֑/ךָ כִּֽי מִ֝מֶּ֗/נּוּ תּוֹצְא֥וֹת חַיִּֽים23Keep thy heart with all diligence; for out of it {are} the issues of life. {with...: Heb. above all keeping}فَوْقَ كُلِّ تَحَفُّظٍ ٱحْفَظْ قَلْبَكَ، لِأَنَّ مِنْهُ مَخَارِجَ ٱلْحَيَاةِ.
הָסֵ֣ר מִ֭מְּ/ךָ עִקְּשׁ֣וּת פֶּ֑ה וּ/לְז֥וּת שְׂ֝פָתַ֗יִם הַרְחֵ֥ק מִמֶּֽ/ךָּ24Put away from thee a froward mouth, and perverse lips put far from thee. {a froward...: Heb. frowardness of mouth and perverseness of lips}ٱنْزِعْ عَنْكَ ٱلْتِوَاءَ ٱلْفَمِ، وَأَبْعِدْ عَنْكَ ٱنْحِرَافَ ٱلشَّفَتَيْنِ.
עֵ֭ינֶי/ךָ לְ/נֹ֣כַח יַבִּ֑יטוּ וְ֝/עַפְעַפֶּ֗י/ךָ יַיְשִׁ֥רוּ נֶגְדֶּֽ/ךָ25Let thine eyes look right on, and let thine eyelids look straight before thee.لِتَنْظُرْ عَيْنَاكَ إِلَى قُدَّامِكَ، وَأَجْفَانُكَ إِلَى أَمَامِكَ مُسْتَقِيمًا.
פַּ֭לֵּס מַעְגַּ֣ל רַגְלֶ֑/ךָ וְֽ/כָל דְּרָכֶ֥י/ךָ יִכֹּֽנוּ26Ponder the path of thy feet, and let all thy ways be established. {let...: or, all thy ways shall be ordered aright}مَهِّدْ سَبِيلَ رِجْلِكَ، فَتَثْبُتَ كُلُّ طُرُقِكَ.
אַֽל תֵּט יָמִ֥ין וּ/שְׂמֹ֑אול הָסֵ֖ר רַגְלְ/ךָ֣ מֵ/רָֽע27Turn not to the right hand nor to the left: remove thy foot from evil.لَا تَمِلْ يَمْنَةً وَلَا يَسْرَةً. بَاعِدْ رِجْلَكَ عَنِ ٱلشَّرِّ.
5
Mishlei — פרק 5 Proverbs — Chapter 5
בְּ֭נִ/י לְ/חָכְמָתִ֣/י הַקְשִׁ֑יבָ/ה לִ֝/תְבוּנָתִ֗/י הַט אָזְנֶֽ/ךָ1My son, attend unto my wisdom, {and} bow thine ear to my understanding:يَا ٱبْنِي، أَصْغِ إِلَى حِكْمَتِي. أَمِلْ أُذُنَكَ إِلَى فَهْمِي،
לִ/שְׁמֹ֥ר מְזִמּ֑וֹת וְ֝/דַ֗עַת שְׂפָתֶ֥י/ךָ יִנְצֹֽרוּ2That thou mayest regard discretion, and {that} thy lips may keep knowledge.لِحِفْظِ ٱلتَّدَابِيرِ، وَلْتَحْفَظَ شَفَتَاكَ مَعْرِفَةً.
כִּ֤י נֹ֣פֶת תִּ֭טֹּפְנָה שִׂפְתֵ֣י זָרָ֑ה וְ/חָלָ֖ק מִ/שֶּׁ֣מֶן חִכָּֽ/הּ3For the lips of a strange woman drop {as} an honeycomb, and her mouth {is} smoother than oil: {mouth: Heb. palate}لِأَنَّ شَفَتَيِ ٱلْمَرْأَةِ ٱلْأَجْنَبِيَّةِ تَقْطُرَانِ عَسَلًا، وَحَنَكُهَا أَنْعَمُ مِنَ ٱلزَّيْتِ،
וְֽ֭/אַחֲרִיתָ/הּ מָרָ֣ה כַֽ/לַּעֲנָ֑ה חַ֝דָּ֗ה כְּ/חֶ֣רֶב פִּיּֽוֹת4But her end is bitter as wormwood, sharp as a twoedged sword.لَكِنَّ عَاقِبَتَهَا مُرَّةٌ كَٱلْأَفْسَنْتِينِ، حَادَّةٌ كَسَيْفٍ ذِي حَدَّيْنِ.
רַ֭גְלֶי/הָ יֹרְד֣וֹת מָ֑וֶת שְׁ֝א֗וֹל צְעָדֶ֥י/הָ יִתְמֹֽכוּ5Her feet go down to death; her steps take hold on hell.قَدَمَاهَا تَنْحَدِرَانِ إِلَى ٱلْمَوْتِ. خَطَوَاتُهَا تَتَمَسَّكُ بِٱلْهَاوِيَةِ.
אֹ֣רַח חַ֭יִּים פֶּן תְּפַלֵּ֑ס נָע֥וּ מַ֝עְגְּלֹתֶ֗י/הָ לֹ֣א תֵדָֽע6Lest thou shouldest ponder the path of life, her ways are moveable, {that} thou canst not know {them}.لِئَلَّا تَتَأَمَّلَ طَرِيقَ ٱلْحَيَاةِ، تَمَايَلَتْ خَطَوَاتُهَا وَلَا تَشْعُرُ.
וְ/עַתָּ֣ה בָ֭נִים שִׁמְעוּ לִ֑/י וְ/אַל תָּ֝ס֗וּרוּ מֵ/אִמְרֵי פִֽ/י7Hear me now therefore, O ye children, and depart not from the words of my mouth.وَٱلْآنَ أَيُّهَا ٱلْبَنُونَ ٱسْمَعُوا لِي، وَلَا تَرْتَدُّوا عَنْ كَلِمَاتِ فَمِي.
הַרְחֵ֣ק מֵ/עָלֶ֣י/הָ דַרְכֶּ֑/ךָ וְ/אַל תִּ֝קְרַ֗ב אֶל פֶּ֥תַח בֵּיתָֽ/הּ8Remove thy way far from her, and come not nigh the door of her house:أَبْعِدْ طَرِيقَكَ عَنْهَا، وَلَا تَقْرَبْ إِلَى بَابِ بَيْتِهَا،
פֶּן תִּתֵּ֣ן לַ/אֲחֵרִ֣ים הוֹדֶ֑/ךָ וּ֝/שְׁנֹתֶ֗י/ךָ לְ/אַכְזָרִֽי9Lest thou give thine honour unto others, and thy years unto the cruel:لِئَلَّا تُعْطِيَ زَهْرَكَ لِآخَرِينَ، وَسِنِينَكَ لِلْقَاسِي.
פֶּֽן יִשְׂבְּע֣וּ זָרִ֣ים כֹּחֶ֑/ךָ וַ֝/עֲצָבֶ֗י/ךָ בְּ/בֵ֣ית נָכְרִֽי10Lest strangers be filled with thy wealth; and thy labours {be} in the house of a stranger; {thy wealth: Heb. thy strength}لِئَلَّا تَشْبَعَ ٱلْأَجَانِبُ مِنْ قُوَّتِكَ، وَتَكُونَ أَتْعَابُكَ فِي بَيْتِ غَرِيبٍ.
וְ/נָהַמְתָּ֥ בְ/אַחֲרִיתֶ֑/ךָ בִּ/כְל֥וֹת בְּ֝שָׂרְ/ךָ֗ וּ/שְׁאֵרֶֽ/ךָ11And thou mourn at the last, when thy flesh and thy body are consumed,فَتَنُوحَ فِي أَوَاخِرِكَ، عِنْدَ فَنَاءِ لَحْمِكَ وَجِسْمِكَ،
וְֽ/אָמַרְתָּ֗ אֵ֭יךְ שָׂנֵ֣אתִי מוּסָ֑ר וְ֝/תוֹכַ֗חַת נָאַ֥ץ לִבִּֽ/י12And say, How have I hated instruction, and my heart despised reproof;فَتَقُولَ: «كَيْفَ أَنِّي أَبْغَضْتُ ٱلْأَدَبَ، وَرَذَلَ قَلْبِي ٱلتَّوْبِيخَ!
וְֽ/לֹא שָׁ֭מַעְתִּי בְּ/ק֣וֹל מוֹרָ֑/י וְ֝/לִֽ/מְלַמְּדַ֗/י לֹא הִטִּ֥יתִי אָזְנִֽ/י13And have not obeyed the voice of my teachers, nor inclined mine ear to them that instructed me!وَلَمْ أَسْمَعْ لِصَوْتِ مُرْشِدِيَّ، وَلَمْ أَمِلْ أُذُنِي إِلَى مُعَلِّمِيَّ.
כִּ֭/מְעַט הָיִ֣יתִי בְ/כָל רָ֑ע בְּ/ת֖וֹךְ קָהָ֣ל וְ/עֵדָֽה14I was almost in all evil in the midst of the congregation and assembly.لَوْلَا قَلِيلٌ لَكُنْتُ فِي كُلِّ شَرٍّ، فِي وَسَطِ ٱلزُّمْرَةِ وَٱلْجَمَاعَةِ».
שְׁתֵה מַ֥יִם מִ/בּוֹרֶ֑/ךָ וְ֝/נֹזְלִ֗ים מִ/תּ֥וֹךְ בְּאֵרֶֽ/ךָ15Drink waters out of thine own cistern, and running waters out of thine own well.اِشْرَبْ مِيَاهًا مِنْ جُبِّكَ، وَمِيَاهًا جَارِيَةً مِنْ بِئْرِكَ.
יָפ֣וּצוּ מַעְיְנֹתֶ֣י/ךָ ח֑וּצָ/ה בָּ֝/רְחֹב֗וֹת פַּלְגֵי מָֽיִם16Let thy fountains be dispersed abroad, {and} rivers of waters in the streets.لَا تَفِضْ يَنَابِيعُكَ إِلَى ٱلْخَارِجِ، سَوَاقِيَ مِيَاهٍ فِي ٱلشَّوَارِعِ.
יִֽהְיוּ לְ/ךָ֥ לְ/בַדֶּ֑/ךָ וְ/אֵ֖ין לְ/זָרִ֣ים אִתָּֽ/ךְ17Let them be only thine own, and not strangers' with thee.لِتَكُنْ لَكَ وَحْدَكَ، وَلَيْسَ لِأَجَانِبَ مَعَكَ.
יְהִֽי מְקוֹרְ/ךָ֥ בָר֑וּךְ וּ֝/שְׂמַ֗ח מֵ/אֵ֥שֶׁת נְעוּרֶֽ/ךָ18Let thy fountain be blessed: and rejoice with the wife of thy youth.لِيَكُنْ يَنْبُوعُكَ مُبَارَكًا، وَٱفْرَحْ بِٱمْرَأَةِ شَبَابِكَ،
אַיֶּ֥לֶת אֲהָבִ֗ים וְֽ/יַעֲלַ֫ת חֵ֥ן דַּ֭דֶּי/הָ יְרַוֻּ֣/ךָ בְ/כָל עֵ֑ת בְּ֝/אַהֲבָתָ֗/הּ תִּשְׁגֶּ֥ה תָמִֽיד19{Let her be as} the loving hind and pleasant roe; let her breasts satisfy thee at all times; and be thou ravished always with her love. {satisfy...: Heb. water thee} {be thou...: Heb. err thou always in her love}ٱلظَّبْيَةِ ٱلْمَحْبُوبَةِ وَٱلْوَعْلَةِ ٱلزَّهِيَّةِ. لِيُرْوِكَ ثَدْيَاهَا فِي كُلِّ وَقْتٍ، وَبِمَحَبَّتِهَا ٱسْكَرْ دَائِمًا.
וְ/לָ֤/מָּה תִשְׁגֶּ֣ה בְנִ֣/י בְ/זָרָ֑ה וּ֝/תְחַבֵּ֗ק חֵ֣ק נָכְרִיָּֽה20And why wilt thou, my son, be ravished with a strange woman, and embrace the bosom of a stranger?فَلِمَ تُفْتَنُ يَا ٱبْنِي بِأَجْنَبِيَّةٍ، وَتَحْتَضِنُ غَرِيبَةً؟
כִּ֤י נֹ֨כַח עֵינֵ֣י יְ֭הוָה דַּרְכֵי אִ֑ישׁ וְֽ/כָל מַעְגְּלֹתָ֥י/ו מְפַלֵּֽס21For the ways of man {are} before the eyes of the LORD, and he pondereth all his goings.لِأَنَّ طُرُقَ ٱلْإِنْسَانِ أَمَامَ عَيْنَيِ ٱلرَّبِّ، وَهُوَ يَزِنُ كُلَّ سُبُلِهِ.
עַֽווֹנוֹתָ֗י/ו יִלְכְּדֻ/נ֥וֹ אֶת הָ/רָשָׁ֑ע וּ/בְ/חַבְלֵ֥י חַ֝טָּאת֗/וֹ יִתָּמֵֽךְ22His own iniquities shall take the wicked himself, and he shall be holden with the cords of his sins. {sins: Heb. sin}ٱلشِّرِّيرُ تَأْخُذُهُ آثَامُهُ وَبِحِبَالِ خَطِيَّتِهِ يُمْسَكُ.
ה֗וּא יָ֭מוּת בְּ/אֵ֣ין מוּסָ֑ר וּ/בְ/רֹ֖ב אִוַּלְתּ֣/וֹ יִשְׁגֶּֽה23He shall die without instruction; and in the greatness of his folly he shall go astray.إِنَّهُ يَمُوتُ مِنْ عَدَمِ ٱلْأَدَبِ، وَبِفَرْطِ حُمْقِهِ يَتَهَوَّرُ.
6
Mishlei — פרק 6 Proverbs — Chapter 6
בְּ֭נִ/י אִם עָרַ֣בְתָּ לְ/רֵעֶ֑/ךָ תָּקַ֖עְתָּ לַ/זָּ֣ר כַּפֶּֽי/ךָ1My son, if thou be surety for thy friend, {if} thou hast stricken thy hand with a stranger,يَا ٱبْنِي، إِنْ ضَمِنْتَ صَاحِبَكَ، إِنْ صَفَّقْتَ كَفَّكَ لِغَرِيبٍ،
נוֹקַ֥שְׁתָּ בְ/אִמְרֵי פִ֑י/ךָ נִ֝לְכַּ֗דְתָּ בְּ/אִמְרֵי פִֽי/ךָ2Thou art snared with the words of thy mouth, thou art taken with the words of thy mouth.إِنْ عَلِقْتَ فِي كَلَامِ فَمِكَ، إِنْ أُخِذْتَ بِكَلَامِ فِيكَ،
עֲשֵׂ֨ה זֹ֥את אֵפ֪וֹא בְּנִ֡/י וְֽ/הִנָּצֵ֗ל כִּ֘י בָ֤אתָ בְ/כַף רֵעֶ֑/ךָ לֵ֥ךְ הִ֝תְרַפֵּ֗ס וּ/רְהַ֥ב רֵעֶֽי/ךָ3Do this now, my son, and deliver thyself, when thou art come into the hand of thy friend; go, humble thyself, and make sure thy friend. {and make...: or, so shalt thou prevail with thy friend}إِذًا فَٱفْعَلْ هَذَا يَا ٱبْنِي، وَنَجِّ نَفْسَكَ إِذَا صِرْتَ فِي يَدِ صَاحِبِكَ، ٱذْهَبْ تَرَامَ وَأَلِحَّ عَلَى صَاحِبِكَ.
אַל תִּתֵּ֣ן שֵׁנָ֣ה לְ/עֵינֶ֑י/ךָ וּ֝/תְנוּמָ֗ה לְ/עַפְעַפֶּֽי/ךָ4Give not sleep to thine eyes, nor slumber to thine eyelids.لَا تُعْطِ عَيْنَيْكَ نَوْمًا، وَلَا أَجْفَانَكَ نُعَاسًا.
הִ֭נָּצֵל כִּ/צְבִ֣י מִ/יָּ֑ד וּ֝/כְ/צִפּ֗וֹר מִ/יַּ֥ד יָקֽוּשׁ5Deliver thyself as a roe from the hand {of the hunter}, and as a bird from the hand of the fowler.نَجِّ نَفْسَكَ كَٱلظَّبْيِ مِنَ ٱلْيَدِ، كَٱلْعُصْفُورِ مِنْ يَدِ ٱلصَّيَّادِ.
לֵֽךְ אֶל נְמָלָ֥ה עָצֵ֑ל רְאֵ֖ה דְרָכֶ֣י/הָ וַ/חֲכָֽם6Go to the ant, thou sluggard; consider her ways, and be wise:اِذْهَبْ إِلَى ٱلنَّمْلَةِ أَيُّهَا ٱلْكَسْلَانُ. تَأَمَّلْ طُرُقَهَا وَكُنْ حَكِيمًا.
אֲשֶׁ֖ר אֵֽין לָ֥/הּ קָצִ֗ין שֹׁטֵ֥ר וּ/מֹשֵֽׁל7Which having no guide, overseer, or ruler,ٱلَّتِي لَيْسَ لَهَا قَائِدٌ أَوْ عَرِيفٌ أَوْ مُتَسَلِّطٌ،
תָּכִ֣ין בַּ/קַּ֣יִץ לַחְמָ֑/הּ אָגְרָ֥ה בַ֝/קָּצִ֗יר מַאֲכָלָֽ/הּ8Provideth her meat in the summer, {and} gathereth her food in the harvest.وَتُعِدُّ فِي ٱلصَّيْفِ طَعَامَهَا، وَتَجْمَعُ فِي ٱلْحَصَادِ أُكْلَهَا.
עַד מָתַ֖י עָצֵ֥ל תִּשְׁכָּ֑ב מָ֝תַ֗י תָּק֥וּם מִ/שְּׁנָתֶֽ/ךָ9How long wilt thou sleep, O sluggard? when wilt thou arise out of thy sleep?إِلَى مَتَى تَنَامُ أَيُّهَا ٱلْكَسْلَانُ؟ مَتَى تَنْهَضُ مِنْ نَوْمِكَ؟
מְעַ֣ט שֵׁ֭נוֹת מְעַ֣ט תְּנוּמ֑וֹת מְעַ֓ט חִבֻּ֖ק יָדַ֣יִם לִ/שְׁכָּֽב10{Yet} a little sleep, a little slumber, a little folding of the hands to sleep:قَلِيلُ نَوْمٍ بَعْدُ قَلِيلُ نُعَاسٍ، وَطَيُّ ٱلْيَدَيْنِ قَلِيلًا لِلرُّقُودِ،
וּ/בָֽא כִ/מְהַלֵּ֥ךְ רֵאשֶׁ֑/ךָ וּ֝/מַחְסֹֽרְ/ךָ֗ כְּ/אִ֣ישׁ מָגֵֽן11So shall thy poverty come as one that travelleth, and thy want as an armed man.فَيَأْتِي فَقْرُكَ كَسَاعٍ وَعَوَزُكَ كَغَازٍ.
אָדָ֣ם בְּ֭לִיַּעַל אִ֣ישׁ אָ֑וֶן ה֝וֹלֵ֗ךְ עִקְּשׁ֥וּת פֶּֽה12A naughty person, a wicked man, walketh with a froward mouth.اَلرَّجُلُ ٱللَّئِيمُ، ٱلرَّجُلُ ٱلْأَثِيمُ يَسْعَى بِٱعْوِجَاجِ ٱلْفَمِ.
קֹרֵ֣ץ בְּ֭/עֵינָ/ו מֹלֵ֣ל בְּ/רַגְלָ֑/ו מֹ֝רֶ֗ה בְּ/אֶצְבְּעֹתָֽי/ו13He winketh with his eyes, he speaketh with his feet, he teacheth with his fingers;يَغْمِزُ بِعَيْنَيْهِ. يَقُولُ بِرِجْلِهِ. يُشِيرُ بِأَصَابِعِهِ.
תַּֽהְפֻּכ֨וֹת בְּ/לִבּ֗/וֹ חֹרֵ֣שׁ רָ֣ע בְּ/כָל עֵ֑ת מדנים מִדְיָנִ֥ים יְשַׁלֵּֽחַ14Frowardness {is} in his heart, he deviseth mischief continually; he soweth discord. {soweth: Heb. casteth forth}فِي قَلْبِهِ أَكَاذِيبُ. يَخْتَرِعُ ٱلشَّرَّ فِي كُلِّ حِينٍ. يَزْرَعُ خُصُومَاتٍ.
עַל כֵּ֗ן פִּ֭תְאֹם יָב֣וֹא אֵיד֑/וֹ פֶּ֥תַע יִ֝שָּׁבֵ֗ר וְ/אֵ֣ין מַרְפֵּֽא15Therefore shall his calamity come suddenly; suddenly shall he be broken without remedy.لِأَجْلِ ذَلِكَ بَغْتَةً تُفَاجِئُهُ بَلِيَّتُهُ. فِي لَحْظَةٍ يَنْكَسِرُ وَلَا شِفَاءَ.
שֶׁשׁ הֵ֭נָּה שָׂנֵ֣א יְהוָ֑ה וְ֝/שֶׁ֗בַע תועבות תּוֹעֲבַ֥ת נַפְשֽׁ/וֹ16These six {things} doth the LORD hate: yea, seven {are} an abomination unto him: {unto...: Heb. of his soul}هَذِهِ ٱلسِّتَّةُ يُبْغِضُهَا ٱلرَّبُّ، وَسَبْعَةٌ هِيَ مَكْرَهَةُ نَفْسِهِ:
עֵינַ֣יִם רָ֭מוֹת לְשׁ֣וֹן שָׁ֑קֶר וְ֝/יָדַ֗יִם שֹׁפְכ֥וֹת דָּם נָקִֽי17A proud look, a lying tongue, and hands that shed innocent blood, {A proud...: Heb. Haughty eyes}عُيُونٌ مُتَعَالِيَةٌ، لِسَانٌ كَاذِبٌ، أَيْدٍ سَافِكَةٌ دَمًا بَرِيئًا،
לֵ֗ב חֹ֭רֵשׁ מַחְשְׁב֣וֹת אָ֑וֶן רַגְלַ֥יִם מְ֝מַהֲר֗וֹת לָ/ר֥וּץ לָֽ/רָעָה18An heart that deviseth wicked imaginations, feet that be swift in running to mischief,قَلْبٌ يُنْشِئُ أَفْكَارًا رَدِيئَةً، أَرْجُلٌ سَرِيعَةُ ٱلْجَرَيَانِ إِلَى ٱلسُّوءِ،
יָפִ֣יחַ כְּ֭זָבִים עֵ֣ד שָׁ֑קֶר וּ/מְשַׁלֵּ֥חַ מְ֝דָנִ֗ים בֵּ֣ין אַחִֽים19A false witness {that} speaketh lies, and he that soweth discord among brethren.شَاهِدُ زُورٍ يَفُوهُ بِٱلْأَكَاذِيبِ، وَزَارِعُ خُصُومَاتٍ بَيْنَ إِخْوَةٍ.
נְצֹ֣ר בְּ֭נִ/י מִצְוַ֣ת אָבִ֑י/ךָ וְ/אַל תִּ֝טֹּ֗שׁ תּוֹרַ֥ת אִמֶּֽ/ךָ20My son, keep thy father's commandment, and forsake not the law of thy mother:يَا ٱبْنِي، ٱحْفَظْ وَصَايَا أَبِيكَ وَلَا تَتْرُكْ شَرِيعَةَ أُمِّكَ.
קָשְׁרֵ֣/ם עַל לִבְּ/ךָ֣ תָמִ֑יד עָ֝נְדֵ֗/ם עַל גַּרְגְּרֹתֶֽ/ךָ21Bind them continually upon thine heart, {and} tie them about thy neck.اُرْبُطْهَا عَلَى قَلْبِكَ دَائِمًا. قَلِّدْ بِهَا عُنُقَكَ.
בְּ/הִתְהַלֶּכְ/ךָ֨ תַּנְחֶ֬ה אֹתָ֗/ךְ בְּֽ֭/שָׁכְבְּ/ךָ תִּשְׁמֹ֣ר עָלֶ֑י/ךָ וַ֝/הֲקִיצ֗וֹתָ הִ֣יא תְשִׂיחֶֽ/ךָ22When thou goest, it shall lead thee; when thou sleepest, it shall keep thee; and {when} thou awakest, it shall talk with thee.إِذَا ذَهَبْتَ تَهْدِيكَ. إِذَا نِمْتَ تَحْرُسُكَ، وَإِذَا ٱسْتَيْقَظْتَ فَهِيَ تُحَدِّثُكَ.
כִּ֤י נֵ֣ר מִ֭צְוָה וְ/ת֣וֹרָה א֑וֹר וְ/דֶ֥רֶךְ חַ֝יִּ֗ים תּוֹכְח֥וֹת מוּסָֽר23For the commandment {is} a lamp; and the law {is} light; and reproofs of instruction {are} the way of life: {lamp: or, candle}لِأَنَّ ٱلْوَصِيَّةَ مِصْبَاحٌ، وَٱلشَّرِيعَةَ نُورٌ، وَتَوْبِيخَاتِ ٱلْأَدَبِ طَرِيقُ ٱلْحَيَاةِ.
לִ֭/שְׁמָרְ/ךָ מֵ/אֵ֣שֶׁת רָ֑ע מֵֽ֝/חֶלְקַ֗ת לָשׁ֥וֹן נָכְרִיָּֽה24To keep thee from the evil woman, from the flattery of the tongue of a strange woman. {of the...: or, of the strange tongue}لِحِفْظِكَ مِنَ ٱلْمَرْأَةِ ٱلشِّرِّيرَةِ، مِنْ مَلَقِ لِسَانِ ٱلْأَجْنَبِيَّةِ.
אַל תַּחְמֹ֣ד יָ֭פְיָ/הּ בִּ/לְבָבֶ֑/ךָ וְ/אַל תִּ֝קָּֽחֲ/ךָ֗ בְּ/עַפְעַפֶּֽי/הָ25Lust not after her beauty in thine heart; neither let her take thee with her eyelids.لَا تَشْتَهِيَنَّ جَمَالَهَا بِقَلْبِكَ، وَلَا تَأْخُذْكَ بِهُدُبِهَا.
כִּ֤י בְעַד אִשָּׁ֥ה זוֹנָ֗ה עַֽד כִּכַּ֫ר לָ֥חֶם וְ/אֵ֥שֶׁת אִ֑ישׁ נֶ֖פֶשׁ יְקָרָ֣ה תָצֽוּד26For by means of a whorish woman {a man is brought} to a piece of bread: and the adulteress will hunt for the precious life. {the adulteress: Heb. the woman of a man, or, a man's wife}لِأَنَّهُ بِسَبَبِ ٱمْرَأَةٍ زَانِيَةٍ يَفْتَقِرُ ٱلْمَرْءُ إِلَى رَغِيفِ خُبْزٍ، وَٱمْرَأَةُ رَجُلٍ آخَرَ تَقْتَنِصُ ٱلنَّفْسَ ٱلْكَرِيمَةَ.
הֲ/יַחְתֶּ֤ה אִ֓ישׁ אֵ֬שׁ בְּ/חֵיק֑/וֹ וּ֝/בְגָדָ֗י/ו לֹ֣א תִשָּׂרַֽפְנָה27Can a man take fire in his bosom, and his clothes not be burned?أَيَأْخُذُ إِنْسَانٌ نَارًا فِي حِضْنِهِ وَلَا تَحْتَرِقُ ثِيَابُهُ؟
אִם יְהַלֵּ֣ךְ אִ֭ישׁ עַל הַ/גֶּחָלִ֑ים וְ֝/רַגְלָ֗י/ו לֹ֣א תִכָּוֶֽינָה28Can one go upon hot coals, and his feet not be burned?أَوَ يَمْشِي إِنْسَانٌ عَلَى ٱلْجَمْرِ وَلَا تَكْتَوِي رِجْلَاهُ؟
כֵּ֗ן הַ֭/בָּא אֶל אֵ֣שֶׁת רֵעֵ֑/הוּ לֹ֥א יִ֝נָּקֶ֗ה כָּֽל הַ/נֹּגֵ֥עַ בָּֽ/הּ29So he that goeth in to his neighbour's wife; whosoever toucheth her shall not be innocent.هَكَذَا مَنْ يَدْخُلُ عَلَى ٱمْرَأَةِ صَاحِبِهِ. كُلُّ مَنْ يَمَسُّهَا لَا يَكُونُ بَرِيئًا.
לֹא יָב֣וּזוּ לַ֭/גַּנָּב כִּ֣י יִגְנ֑וֹב לְ/מַלֵּ֥א נַ֝פְשׁ֗/וֹ כִּ֣י יִרְעָֽב30{Men} do not despise a thief, if he steal to satisfy his soul when he is hungry;لَا يَسْتَخِفُّونَ بِٱلسَّارِقِ وَلَوْ سَرِقَ لِيُشْبِعَ نَفْسَهُ وَهُوَ جَوْعَانٌ.
וְ֭/נִמְצָא יְשַׁלֵּ֣ם שִׁבְעָתָ֑יִם אֶת כָּל ה֖וֹן בֵּית֣/וֹ יִתֵּֽן31But {if} he be found, he shall restore sevenfold; he shall give all the substance of his house.إِنْ وُجِدَ يَرُدُّ سَبْعَةَ أَضْعَافٍ، وَيُعْطِي كُلَّ قِنْيَةِ بَيْتِهِ.
נֹאֵ֣ף אִשָּׁ֣ה חֲסַר לֵ֑ב מַֽשְׁחִ֥ית נַ֝פְשׁ֗/וֹ ה֣וּא יַעֲשֶֽׂ/נָּה32{But} whoso committeth adultery with a woman lacketh understanding: he {that} doeth it destroyeth his own soul. {understanding: Heb. heart}أَمَّا ٱلزَّانِي بِٱمْرَأَةٍ فَعَدِيمُ ٱلْعَقْلِ. ٱلْمُهْلِكُ نَفْسَهُ هُوَ يَفْعَلُهُ.
נֶֽגַע וְ/קָל֥וֹן יִמְצָ֑א וְ֝/חֶרְפָּת֗/וֹ לֹ֣א תִמָּחֶֽה33A wound and dishonour shall he get; and his reproach shall not be wiped away.ضَرْبًا وَخِزْيًا يَجِدُ، وَعَارُهُ لَا يُمْحَى.
כִּֽי קִנְאָ֥ה חֲמַת גָּ֑בֶר וְ/לֹֽא יַ֝חְמ֗וֹל בְּ/י֣וֹם נָקָֽם34For jealousy {is} the rage of a man: therefore he will not spare in the day of vengeance.لِأَنَّ ٱلْغَيْرَةَ هِيَ حَمِيَّةُ ٱلرَّجُلِ، فَلَا يُشْفِقُ فِي يَوْمِ ٱلِٱنْتِقَامِ.
לֹא יִ֭שָּׂא פְּנֵ֣י כָל כֹּ֑פֶר וְ/לֹֽא יֹ֝אבֶ֗ה כִּ֣י תַרְבֶּה שֹֽׁחַד35He will not regard any ransom; neither will he rest content, though thou givest many gifts. {He will...: Heb. He will not accept the face of any ransom}لَا يَنْظُرُ إِلَى فِدْيَةٍ مَّا، وَلَا يَرْضَى وَلَوْ أَكْثَرْتَ ٱلرَّشْوَةَ.
7
Mishlei — פרק 7 Proverbs — Chapter 7
בְּ֭נִ/י שְׁמֹ֣ר אֲמָרָ֑/י וּ֝/מִצְוֺתַ֗/י תִּצְפֹּ֥ן אִתָּֽ/ךְ1My son, keep my words, and lay up my commandments with thee.يَا ٱبْنِي، ٱحْفَظْ كَلَامِي وَٱذْخَرْ وَصَايَايَ عِنْدَكَ.
שְׁמֹ֣ר מִצְוֺתַ֣/י וֶ/חְיֵ֑ה וְ֝/תוֹרָתִ֗/י כְּ/אִישׁ֥וֹן עֵינֶֽי/ךָ2Keep my commandments, and live; and my law as the apple of thine eye.ٱحْفَظْ وَصَايَايَ فَتَحْيَا، وَشَرِيعَتِي كَحَدَقَةِ عَيْنِكَ.
קָשְׁרֵ֥/ם עַל אֶצְבְּעֹתֶ֑י/ךָ כָּ֝תְבֵ֗/ם עַל ל֥וּחַ לִבֶּֽ/ךָ3Bind them upon thy fingers, write them upon the table of thine heart.اُرْبُطْهَا عَلَى أَصَابِعِكَ. ٱكْتُبْهَا عَلَى لَوْحِ قَلْبِكَ.
אֱמֹ֣ר לַֽ֭/חָכְמָה אֲחֹ֣תִ/י אָ֑תְּ וּ֝/מֹדָ֗ע לַ/בִּינָ֥ה תִקְרָֽא4Say unto wisdom, Thou {art} my sister; and call understanding {thy} kinswoman:قُلْ لِلْحِكْمَةِ: «أَنْتِ أُخْتِي» وَٱدْعُ ٱلْفَهْمَ ذَا قَرَابَةٍ.
לִ֭/שְׁמָרְ/ךָ מֵ/אִשָּׁ֣ה זָרָ֑ה מִ֝/נָּכְרִיָּ֗ה אֲמָרֶ֥י/הָ הֶחֱלִֽיקָה5That they may keep thee from the strange woman, from the stranger {which} flattereth with her words.لِتَحْفَظَكَ مِنَ ٱلْمَرْأَةِ ٱلْأَجْنَبِيَّةِ، مِنَ ٱلْغَرِيبَةِ ٱلْمَلِقَةِ بِكَلَامِهَا.
כִּ֭י בְּ/חַלּ֣וֹן בֵּיתִ֑/י בְּעַ֖ד אֶשְׁנַבִּ֣/י נִשְׁקָֽפְתִּי6For at the window of my house I looked through my casement,لِأَنِّي مِنْ كُوَّةِ بَيْتِي، مِنْ وَرَاءِ شُبَّاكِي تَطَلَّعْتُ،
וָ/אֵ֤רֶא בַ/פְּתָאיִ֗ם אָ֘בִ֤ינָה בַ/בָּנִ֗ים נַ֣עַר חֲסַר לֵֽב7And beheld among the simple ones, I discerned among the youths, a young man void of understanding, {the youths: Heb. the sons}فَرَأَيْتُ بَيْنَ ٱلْجُهَّالِ، لَاحَظْتُ بَيْنَ ٱلْبَنِينَ غُلَامًا عَدِيمَ ٱلْفَهْمِ،
עֹבֵ֣ר בַּ֭/שּׁוּק אֵ֣צֶל פִּנָּ֑/הּ וְ/דֶ֖רֶךְ בֵּיתָ֣/הּ יִצְעָֽד8Passing through the street near her corner; and he went the way to her house,عَابِرًا فِي ٱلشَّارِعِ عِنْدَ زَاوِيَتِهَا، وَصَاعِدًا فِي طَرِيقِ بَيْتِهَا.
בְּ/נֶֽשֶׁף בְּ/עֶ֥רֶב י֑וֹם בְּ/אִישׁ֥וֹן לַ֝֗יְלָה וַ/אֲפֵלָֽה9In the twilight, in the evening, in the black and dark night: {in the evening: Heb. in the evening of days}فِي ٱلْعِشَاءِ، فِي مَسَاءِ ٱلْيَوْمِ، فِي حَدَقَةِ ٱللَّيْلِ وَٱلظَّلَامِ.
וְ/הִנֵּ֣ה אִ֭שָּׁה לִ/קְרָאת֑/וֹ שִׁ֥ית ז֝וֹנָ֗ה וּ/נְצֻ֥רַת לֵֽב10And, behold, there met him a woman {with} the attire of an harlot, and subtil of heart.وَإِذَا بِٱمْرَأَةٍ ٱسْتَقْبَلَتْهُ فِي زِيِّ زَانِيَةٍ، وَخَبِيثَةِ ٱلْقَلْبِ.
הֹמִיָּ֣ה הִ֣יא וְ/סֹרָ֑רֶת בְּ֝/בֵיתָ֗/הּ לֹא יִשְׁכְּנ֥וּ רַגְלֶֽי/הָ11(She {is} loud and stubborn; her feet abide not in her house:صَخَّابَةٌ هِيَ وَجَامِحَةٌ. فِي بَيْتِهَا لَا تَسْتَقِرُّ قَدَمَاهَا.
פַּ֤עַם בַּ/ח֗וּץ פַּ֥עַם בָּ/רְחֹב֑וֹת וְ/אֵ֖צֶל כָּל פִּנָּ֣ה תֶאֱרֹֽב12Now {is she} without, now in the streets, and lieth in wait at every corner.)تَارَةً فِي ٱلْخَارِجِ، وَأُخْرَى فِي ٱلشَّوَارِعِ، وَعِنْدَ كُلِّ زَاوِيَةٍ تَكْمُنُ.
וְ/הֶחֱזִ֣יקָה בּ֭/וֹ וְ/נָ֣שְׁקָה לּ֑/וֹ הֵעֵ֥זָה פָ֝נֶ֗י/הָ וַ/תֹּ֣אמַר לֽ/וֹ13So she caught him, and kissed him, {and} with an impudent face said unto him, {with...: Heb. she strengthened her face and said}فَأَمْسَكَتْهُ وَقَبَّلَتْهُ. أَوْقَحَتْ وَجْهَهَا وَقَالَتْ لَهُ:
זִבְחֵ֣י שְׁלָמִ֣ים עָלָ֑/י הַ֝/יּ֗וֹם שִׁלַּ֥מְתִּי נְדָרָֽ/י14{I have} peace offerings with me; this day have I payed my vows. {I have...: Heb. Peace offerings are upon me}«عَلَيَّ ذَبَائِحُ ٱلسَّلَامَةِ. ٱلْيَوْمَ أَوْفَيْتُ نُذُورِي.
עַל כֵּ֭ן יָצָ֣אתִי לִ/קְרָאתֶ֑/ךָ לְ/שַׁחֵ֥ר פָּ֝נֶ֗י/ךָ וָ/אֶמְצָאֶֽ/ךָּ15Therefore came I forth to meet thee, diligently to seek thy face, and I have found thee.فَلِذَلِكَ خَرَجْتُ لِلِقَائِكَ، لِأَطْلُبَ وَجْهَكَ حَتَّى أَجِدَكَ.
מַ֭רְבַדִּים רָבַ֣דְתִּי עַרְשִׂ֑/י חֲ֝טֻב֗וֹת אֵט֥וּן מִצְרָֽיִם16I have decked my bed with coverings of tapestry, with carved {works}, with fine linen of Egypt.بِٱلدِّيبَاجِ فَرَشْتُ سَرِيرِي، بِمُوَشَّى كَتَّانٍ مِنْ مِصْرَ.
נַ֥פְתִּי מִשְׁכָּבִ֑/י מֹ֥ר אֲ֝הָלִ֗ים וְ/קִנָּמֽוֹן17I have perfumed my bed with myrrh, aloes, and cinnamon.عَطَّرْتُ فِرَاشِي بِمُرٍّ وَعُودٍ وَقِرْفَةٍ.
לְכָ֤/ה נִרְוֶ֣ה דֹ֭דִים עַד הַ/בֹּ֑קֶר נִ֝תְעַלְּסָ֗ה בָּ/אֳהָבִֽים18Come, let us take our fill of love until the morning: let us solace ourselves with loves.هَلُمَّ نَرْتَوِ وُدًّا إِلَى ٱلصَّبَاحِ. نَتَلَذَّذُ بِٱلْحُبِّ.
כִּ֤י אֵ֣ין הָ/אִ֣ישׁ בְּ/בֵית֑/וֹ הָ֝לַ֗ךְ בְּ/דֶ֣רֶךְ מֵ/רָחֽוֹק19For the goodman {is} not at home, he is gone a long journey:لِأَنَّ ٱلرَّجُلَ لَيْسَ فِي ٱلْبَيْتِ. ذَهَبَ فِي طَرِيقٍ بَعِيدَةٍ.
צְֽרוֹר הַ֭/כֶּסֶף לָקַ֣ח בְּ/יָד֑/וֹ לְ/י֥וֹם הַ֝/כֵּ֗סֶא יָבֹ֥א בֵיתֽ/וֹ20He hath taken a bag of money with him, {and} will come home at the day appointed. {with...: Heb. in his hand} {the day...: or, the new moon}أَخَذَ صُرَّةَ ٱلْفِضَّةِ بِيَدِهِ. يَوْمَ ٱلْهِلَالِ يَأْتِي إِلَى بَيْتِهِ».
הִ֭טַּתּ/וּ בְּ/רֹ֣ב לִקְחָ֑/הּ בְּ/חֵ֥לֶק שְׂ֝פָתֶ֗י/הָ תַּדִּיחֶֽ/נּוּ21With her much fair speech she caused him to yield, with the flattering of her lips she forced him.أَغْوَتْهُ بِكَثْرَةِ فُنُونِهَا، بِمَلْثِ شَفَتَيْهَا طَوَّحَتْهُ.
ה֤וֹלֵ֥ךְ אַחֲרֶ֗י/הָ פִּ֫תְאֹ֥ם כְּ֭/שׁוֹר אֶל טָ֣בַח יָב֑וֹא וּ֝/כְ/עֶ֗כֶס אֶל מוּסַ֥ר אֱוִֽיל22He goeth after her straightway, as an ox goeth to the slaughter, or as a fool to the correction of the stocks; {straightway: Heb. suddenly}ذَهَبَ وَرَاءَهَا لِوَقْتِهِ، كَثَوْرٍ يَذْهَبُ إِلَى ٱلذَّبْحِ، أَوْ كَٱلْغَبِيِّ إِلَى قَيْدِ ٱلْقِصَاصِ،
עַ֤ד יְפַלַּ֪ח חֵ֡ץ כְּֽבֵד֗/וֹ כְּ/מַהֵ֣ר צִפּ֣וֹר אֶל פָּ֑ח וְ/לֹֽא יָ֝דַ֗ע כִּֽי בְ/נַפְשׁ֥/וֹ הֽוּא23Till a dart strike through his liver; as a bird hasteth to the snare, and knoweth not that it {is} for his life.حَتَّى يَشُقَّ سَهْمٌ كَبِدَهُ. كَطَيْرٍ يُسْرِعُ إِلَى ٱلْفَخِّ وَلَا يَدْرِي أَنَّهُ لِنَفْسِهِ.
וְ/עַתָּ֣ה בָ֭נִים שִׁמְעוּ לִ֑/י וְ֝/הַקְשִׁ֗יבוּ לְ/אִמְרֵי פִֽ/י24Hearken unto me now therefore, O ye children, and attend to the words of my mouth.وَٱلْآنَ أَيُّهَا ٱلْأَبْنَاءُ ٱسْمَعُوا لِي وَأَصْغُوا لِكَلِمَاتِ فَمِي:
אַל יֵ֣שְׂטְ אֶל דְּרָכֶ֣י/הָ לִבֶּ֑/ךָ אַל תֵּ֝תַע בִּ/נְתִיבוֹתֶֽי/הָ25Let not thine heart decline to her ways, go not astray in her paths.لَا يَمِلْ قَلْبُكَ إِلَى طُرُقِهَا، وَلَا تَشْرُدْ فِي مَسَالِكِهَا.
כִּֽי רַבִּ֣ים חֲלָלִ֣ים הִפִּ֑ילָה וַ֝/עֲצֻמִ֗ים כָּל הֲרֻגֶֽי/הָ26For she hath cast down many wounded: yea, many strong {men} have been slain by her.لِأَنَّهَا طَرَحَتْ كَثِيرِينَ جَرْحَى، وَكُلُّ قَتْلَاهَا أَقْوِيَاءُ.
דַּרְכֵ֣י שְׁא֣וֹל בֵּיתָ֑/הּ יֹ֝רְד֗וֹת אֶל חַדְרֵי מָֽוֶת27Her house {is} the way to hell, going down to the chambers of death.طُرُقُ ٱلْهَاوِيَةِ بَيْتُهَا، هَابِطَةٌ إِلَى خُدُورِ ٱلْمَوْتِ.
8
Mishlei — פרק 8 Proverbs — Chapter 8
הֲ/לֹֽא חָכְמָ֥ה תִקְרָ֑א וּ֝/תְבוּנָ֗ה תִּתֵּ֥ן קוֹלָֽ/הּ1Doth not wisdom cry? and understanding put forth her voice?أَلَعَلَّ ٱلْحِكْمَةَ لَا تُنَادِي؟ وَٱلْفَهْمَ أَلَا يُعْطِي صَوْتَهُ؟
בְּ/רֹאשׁ מְרוֹמִ֥ים עֲלֵי דָ֑רֶךְ בֵּ֖ית נְתִיב֣וֹת נִצָּֽבָה2She standeth in the top of high places, by the way in the places of the paths.عِنْدَ رُؤُوسِ ٱلشَّوَاهِقِ، عِنْدَ ٱلطَّرِيقِ بَيْنَ ٱلْمَسَالِكِ تَقِفُ.
לְ/יַד שְׁעָרִ֥ים לְ/פִי קָ֑רֶת מְב֖וֹא פְתָחִ֣ים תָּרֹֽנָּה3She crieth at the gates, at the entry of the city, at the coming in at the doors.بِجَانِبِ ٱلْأَبْوَابِ، عِنْدَ ثَغْرِ ٱلْمَدِينَةِ، عِنْدَ مَدْخَلِ ٱلْأَبْوَابِ تُصَرِّحُ:
אֲלֵי/כֶ֣ם אִישִׁ֣ים אֶקְרָ֑א וְ֝/קוֹלִ֗/י אֶל בְּנֵ֥י אָדָֽם4Unto you, O men, I call; and my voice {is} to the sons of man.«لَكُمْ أَيُّهَا ٱلنَّاسُ أُنَادِي، وَصَوْتِي إِلَى بَنِي آدَمَ.
הָבִ֣ינוּ פְתָאיִ֣ם עָרְמָ֑ה וּ֝/כְסִילִ֗ים הָבִ֥ינוּ לֵֽב5O ye simple, understand wisdom: and, ye fools, be ye of an understanding heart.أَيُّهَا ٱلْحَمْقَى تَعَلَّمُوا ذَكَاءً، وَيَا جُهَّالُ تَعَلَّمُوا فَهْمًا.
שִׁ֭מְעוּ כִּֽי נְגִידִ֣ים אֲדַבֵּ֑ר וּ/מִפְתַּ֥ח שְׂ֝פָתַ֗/י מֵישָׁרִֽים6Hear; for I will speak of excellent things; and the opening of my lips {shall be} right things.اِسْمَعُوا فَإِنِّي أَتَكَلَّمُ بِأُمُورٍ شَرِيفَةٍ، وَٱفْتِتَاحُ شَفَتَيَّ ٱسْتِقَامَةٌ.
כִּֽי אֱ֭מֶת יֶהְגֶּ֣ה חִכִּ֑/י וְ/תוֹעֲבַ֖ת שְׂפָתַ֣/י רֶֽשַׁע7For my mouth shall speak truth; and wickedness {is} an abomination to my lips. {an...: Heb. the abomination of my lips}لِأَنَّ حَنَكِي يَلْهَجُ بِٱلصِّدْقِ، وَمَكْرَهَةُ شَفَتَيَّ ٱلْكَذِبُ.
בְּ/צֶ֥דֶק כָּל אִמְרֵי פִ֑/י אֵ֥ין בָּ֝/הֶ֗ם נִפְתָּ֥ל וְ/עִקֵּֽשׁ8All the words of my mouth {are} in righteousness; {there is} nothing froward or perverse in them. {froward: Heb. wreathed}كُلُّ كَلِمَاتِ فَمِي بِٱلْحَقِّ. لَيْسَ فِيهَا عِوَجٌ وَلَا ٱلْتِوَاءٌ.
כֻּלָּ֣/ם נְ֭כֹחִים לַ/מֵּבִ֑ין וִֽ֝/ישָׁרִ֗ים לְ/מֹ֣צְאֵי דָֽעַת9They {are} all plain to him that understandeth, and right to them that find knowledge.كُلُّهَا وَاضِحَةٌ لَدَى ٱلْفَهِيمِ، وَمُسْتَقِيمَةٌ لَدَى ٱلَّذِينَ يَجِدُونَ ٱلْمَعْرِفَةَ.
קְחֽוּ מוּסָרִ֥/י וְ/אַל כָּ֑סֶף וְ֝/דַ֗עַת מֵ/חָר֥וּץ נִבְחָֽר10Receive my instruction, and not silver; and knowledge rather than choice gold.خُذُوا تَأْدِيبِي لَا ٱلْفِضَّةَ، وَٱلْمَعْرِفَةَ أَكْثَرَ مِنَ ٱلذَّهَبِ ٱلْمُخْتَارِ.
כִּֽי טוֹבָ֣ה חָ֭כְמָה מִ/פְּנִינִ֑ים וְ/כָל חֲ֝פָצִ֗ים לֹ֣א יִֽשְׁווּ בָֽ/הּ11For wisdom {is} better than rubies; and all the things that may be desired are not to be compared to it.لِأَنَّ ٱلْحِكْمَةَ خَيْرٌ مِنَ ٱلَّلآلِئِ، وَكُلُّ ٱلْجَوَاهِرِ لَا تُسَاوِيهَا.
אֲֽנִי חָ֭כְמָה שָׁכַ֣נְתִּי עָרְמָ֑ה וְ/דַ֖עַת מְזִמּ֣וֹת אֶמְצָֽא12I wisdom dwell with prudence, and find out knowledge of witty inventions. {prudence: or, subtilty}«أَنَا ٱلْحِكْمَةُ أَسْكُنُ ٱلذَّكَاءَ، وَأَجِدُ مَعْرِفَةَ ٱلتَّدَابِيرِ.
יִֽרְאַ֣ת יְהוָה֮ שְֽׂנֹ֫את רָ֥ע גֵּ֘אָ֤ה וְ/גָא֨וֹן וְ/דֶ֣רֶךְ רָ֭ע וּ/פִ֨י תַהְפֻּכ֬וֹת שָׂנֵֽאתִי13The fear of the LORD {is} to hate evil: pride, and arrogancy, and the evil way, and the froward mouth, do I hate.مَخَافَةُ ٱلرَّبِّ بُغْضُ ٱلشَّرِّ. ٱلْكِبْرِيَاءَ وَٱلتَّعَظُّمَ وَطَرِيقَ ٱلشَّرِّ وَفَمَ ٱلْأَكَاذِيبِ أَبْغَضْتُ.
לִֽ/י עֵ֭צָה וְ/תוּשִׁיָּ֑ה אֲנִ֥י בִ֝ינָ֗ה לִ֣/י גְבוּרָֽה14Counsel {is} mine, and sound wisdom: I {am} understanding; I have strength.لِي ٱلْمَشُورَةُ وَٱلرَّأْيُ. أَنَا ٱلْفَهْمُ. لِي ٱلْقُدْرَةُ.
בִּ֭/י מְלָכִ֣ים יִמְלֹ֑כוּ וְ֝/רוֹזְנִ֗ים יְחֹ֣קְקוּ צֶֽדֶק15By me kings reign, and princes decree justice.بِي تَمْلِكُ ٱلْمُلُوكُ، وَتَقْضِي ٱلْعُظَمَاءُ عَدْلًا.
בִּ֭/י שָׂרִ֣ים יָשֹׂ֑רוּ וּ֝/נְדִיבִ֗ים כָּל שֹׁ֥פְטֵי צֶֽדֶק16By me princes rule, and nobles, {even} all the judges of the earth.بِي تَتَرَأَّسُ ٱلرُّؤَسَاءُ وَٱلشُّرَفَاءُ، كُلُّ قُضَاةِ ٱلْأَرْضِ.
אֲ֭נִי אהבי/ה אֹהֲבַ֣/י אֵהָ֑ב וּ֝/מְשַׁחֲרַ֗/י יִמְצָאֻֽ/נְנִי17I love them that love me; and those that seek me early shall find me.أَنَا أُحِبُّ ٱلَّذِينَ يُحِبُّونَنِي، وَٱلَّذِينَ يُبَكِّرُونَ إِلَيَّ يَجِدُونَنِي.
עֹֽשֶׁר וְ/כָב֥וֹד אִתִּ֑/י ה֥וֹן עָ֝תֵ֗ק וּ/צְדָקָֽה18Riches and honour {are} with me; {yea}, durable riches and righteousness.عِنْدِي ٱلْغِنَى وَٱلْكَرَامَةُ. قِنْيَةٌ فَاخِرَةٌ وَحَظٌّ.
ט֣וֹב פִּ֭רְיִ/י מֵ/חָר֣וּץ וּ/מִ/פָּ֑ז וּ֝/תְבוּאָתִ֗/י מִ/כֶּ֥סֶף נִבְחָֽר19My fruit {is} better than gold, yea, than fine gold; and my revenue than choice silver.ثَمَرِي خَيْرٌ مِنَ ٱلذَّهَبِ وَمِنَ ٱلْإِبْرِيزِ، وَغَلَّتِي خَيْرٌ مِنَ ٱلْفِضَّةِ ٱلْمُخْتَارَةِ.
בְּ/אֹֽרַח צְדָקָ֥ה אֲהַלֵּ֑ך בְּ֝/ת֗וֹךְ נְתִיב֥וֹת מִשְׁפָּֽט20I lead in the way of righteousness, in the midst of the paths of judgment: {lead: or, walk}فِي طَرِيقِ ٱلْعَدْلِ أَتَمَشَّى، فِي وَسَطِ سُبُلِ ٱلْحَقِّ،
לְ/הַנְחִ֖יל אֹהֲבַ֥/י יֵ֑שׁ וְ/אֹצְרֹ֖תֵי/הֶ֣ם אֲמַלֵּֽא21That I may cause those that love me to inherit substance; and I will fill their treasures.فَأُوَرِّثُ مُحِبِّيَّ رِزْقًا وَأَمْلَأُ خَزَائِنَهُمْ.
יְֽהוָ֗ה קָ֭נָ/נִי רֵאשִׁ֣ית דַּרְכּ֑/וֹ קֶ֖דֶם מִפְעָלָ֣י/ו מֵ/אָֽז22The LORD possessed me in the beginning of his way, before his works of old.«اَلرَّبُّ قَنَانِي أَوَّلَ طَرِيقِهِ، مِنْ قَبْلِ أَعْمَالِهِ، مُنْذُ ٱلْقِدَمِ.
מֵ֭/עוֹלָם נִסַּ֥כְתִּי מֵ/רֹ֗אשׁ מִ/קַּדְמֵי אָֽרֶץ23I was set up from everlasting, from the beginning, or ever the earth was.مُنْذُ ٱلْأَزَلِ مُسِحْتُ، مُنْذُ ٱلْبَدْءِ، مُنْذُ أَوَائِلِ ٱلْأَرْضِ.
בְּ/אֵין תְּהֹמ֥וֹת חוֹלָ֑לְתִּי בְּ/אֵ֥ין מַ֝עְיָנ֗וֹת נִכְבַּדֵּי מָֽיִם24When {there were} no depths, I was brought forth; when {there were} no fountains abounding with water.إِذْ لَمْ يَكُنْ غَمْرٌ أُبْدِئْتُ. إِذْ لَمْ تَكُنْ يَنَابِيعُ كَثِيرَةُ ٱلْمِيَاهِ.
בְּ/טֶ֣רֶם הָרִ֣ים הָטְבָּ֑עוּ לִ/פְנֵ֖י גְבָע֣וֹת חוֹלָֽלְתִּי25Before the mountains were settled, before the hills was I brought forth:مِنْ قَبْلِ أَنْ تَقَرَّرَتِ ٱلْجِبَالُ، قَبْلَ ٱلتِّلَالِ أُبْدِئْتُ.
עַד לֹ֣א עָ֭שָׂה אֶ֣רֶץ וְ/חוּצ֑וֹת וְ֝/רֹ֗אשׁ עָפְר֥וֹת תֵּבֵֽל26While as yet he had not made the earth, nor the fields, nor the highest part of the dust of the world. {fields: or, open places} {the highest...: or, the chief part}إِذْ لَمْ يَكُنْ قَدْ صَنَعَ ٱلْأَرْضَ بَعْدُ وَلَا ٱلْبَرَارِيَّ وَلَا أَوَّلَ أَعْفَارِ ٱلْمَسْكُونَةِ.
בַּ/הֲכִינ֣/וֹ שָׁ֭מַיִם שָׁ֣ם אָ֑נִי בְּ/ח֥וּק/וֹ ח֝֗וּג עַל פְּנֵ֥י תְהֽוֹם27When he prepared the heavens, I {was} there: when he set a compass upon the face of the depth: {a compass: or, a circle}لَمَّا ثَبَّتَ ٱلسَّمَاوَاتِ كُنْتُ هُنَاكَ أَنَا. لَمَّا رَسَمَ دَائِرَةً عَلَى وَجْهِ ٱلْغَمْرِ.
בְּ/אַמְּצ֣/וֹ שְׁחָקִ֣ים מִ/מָּ֑עַל בַּ֝/עֲז֗וֹז עִינ֥וֹת תְּהוֹם28When he established the clouds above: when he strengthened the fountains of the deep:لَمَّا أَثْبَتَ ٱلسُّحُبَ مِنْ فَوْقُ. لَمَّا تَشَدَّدَتْ يَنَابِيعُ ٱلْغَمْرِ.
בְּ/שׂ֘וּמ֤/וֹ לַ/יָּ֨ם חֻקּ֗/וֹ וּ֭/מַיִם לֹ֣א יַֽעַבְרוּ פִ֑י/ו בְּ֝/חוּק֗/וֹ מ֣וֹסְדֵי אָֽרֶץ29When he gave to the sea his decree, that the waters should not pass his commandment: when he appointed the foundations of the earth:لَمَّا وَضَعَ لِلْبَحْرِ حَدَّهُ فَلَا تَتَعَدَّى ٱلْمِيَاهُ تُخْمَهُ، لَمَّا رَسَمَ أُسُسَ ٱلْأَرْضِ،
וָֽ/אֶהְיֶ֥ה אֶצְל֗/וֹ אָ֫מ֥וֹן וָֽ/אֶהְיֶ֣ה שַׁ֭עֲשֻׁעִים י֤וֹם י֑וֹם מְשַׂחֶ֖קֶת לְ/פָנָ֣י/ו בְּ/כָל עֵֽת30Then I was by him, {as} one brought up {with him}: and I was daily {his} delight, rejoicing always before him;كُنْتُ عِنْدَهُ صَانِعًا، وَكُنْتُ كُلَّ يَوْمٍ لَذَّتَهُ، فَرِحَةً دَائِمًا قُدَّامَهُ.
מְ֭שַׂחֶקֶת בְּ/תֵבֵ֣ל אַרְצ֑/וֹ וְ֝/שַׁעֲשֻׁעַ֗/י אֶת בְּנֵ֥י אָדָֽם31Rejoicing in the habitable part of his earth; and my delights {were} with the sons of men.فَرِحَةً فِي مَسْكُونَةِ أَرْضِهِ، وَلَذَّاتِي مَعَ بَنِي آدَمَ.
וְ/עַתָּ֣ה בָ֭נִים שִׁמְעוּ לִ֑/י וְ֝/אַשְׁרֵ֗י דְּרָכַ֥/י יִשְׁמֹֽרוּ32Now therefore hearken unto me, O ye children: for blessed {are they that} keep my ways.«فَٱلْآنَ أَيُّهَا ٱلْبَنُونَ ٱسْمَعُوا لِي. فَطُوبَى لِلَّذِينَ يَحْفَظُونَ طُرُقِي.
שִׁמְע֖וּ מוּסָ֥ר וַ/חֲכָ֗מוּ וְ/אַל תִּפְרָֽעוּ33Hear instruction, and be wise, and refuse it not.ٱسْمَعُوا ٱلتَّعْلِيمَ وَكُونُوا حُكَمَاءَ وَلَا تَرْفُضُوهُ.
אַ֥שְֽׁרֵי אָדָם֮ שֹׁמֵ֪עַֽ֫ לִ֥/י לִ/שְׁקֹ֣ד עַל דַּ֭לְתֹתַ/י י֤וֹם י֑וֹם לִ֝/שְׁמֹ֗ר מְזוּזֹ֥ת פְּתָחָֽ/י34Blessed {is} the man that heareth me, watching daily at my gates, waiting at the posts of my doors.طُوبَى لِلْإِنْسَانِ ٱلَّذِي يَسْمَعُ لِي سَاهِرًا كُلَّ يَوْمٍ عِنْدَ مَصَارِيعِي، حَافِظًا قَوَائِمَ أَبْوَابِي.
כִּ֣י מֹ֭צְאִ/י מצאי מָצָ֣א חַיִּ֑ים וַ/יָּ֥פֶק רָ֝צ֗וֹן מֵ/יְהוָֽה35For whoso findeth me findeth life, and shall obtain favour of the LORD. {obtain: Heb. bring forth}لِأَنَّهُ مَنْ يَجِدُنِي يَجِدُ ٱلْحَيَاةَ، وَيَنَالُ رِضًى مِنَ ٱلرَّبِّ،
וְֽ֭/חֹטְאִ/י חֹמֵ֣ס נַפְשׁ֑/וֹ כָּל מְ֝שַׂנְאַ֗/י אָ֣הֲבוּ מָֽוֶת36But he that sinneth against me wrongeth his own soul: all they that hate me love death.وَمَنْ يُخْطِئُ عَنِّي يَضُرُّ نَفْسَهُ. كُلُّ مُبْغِضِيَّ يُحِبُّونَ ٱلْمَوْتَ».
9
Mishlei — פרק 9 Proverbs — Chapter 9
חָ֭כְמוֹת בָּנְתָ֣ה בֵיתָ֑/הּ חָצְבָ֖ה עַמּוּדֶ֣י/הָ שִׁבְעָֽה1Wisdom hath builded her house, she hath hewn out her seven pillars:اَلْحِكْمَةُ بَنَتْ بَيْتَهَا. نَحَتَتْ أَعْمِدَتَهَا ٱلسَّبْعَةَ.
טָבְחָ֣ה טִ֭בְחָ/הּ מָסְכָ֣ה יֵינָ֑/הּ אַ֝֗ף עָֽרְכָ֥ה שֻׁלְחָנָֽ/הּ2She hath killed her beasts; she hath mingled her wine; she hath also furnished her table. {her beasts: Heb. her killing}ذَبَحَتْ ذَبْحَهَا. مَزَجَتْ خَمْرَهَا. أَيْضًا رَتَّبَتْ مَائِدَتَهَا.
שָֽׁלְחָ֣ה נַעֲרֹתֶ֣י/הָ תִקְרָ֑א עַל גַּ֝פֵּ֗י מְרֹ֣מֵי קָֽרֶת3She hath sent forth her maidens: she crieth upon the highest places of the city,أَرْسَلَتْ جَوَارِيَهَا تُنَادِي عَلَى ظُهُورِ أَعَالِي ٱلْمَدِينَةِ:
מִי פֶ֭תִי יָסֻ֣ר הֵ֑נָּה חֲסַר לֵ֝֗ב אָ֣מְרָה לּֽ/וֹ4Whoso {is} simple, let him turn in hither: {as for} him that wanteth understanding, she saith to him,«مَنْ هُوَ جَاهِلٌ فَلْيَمِلْ إِلَى هُنَا». وَٱلنَّاقِصُ ٱلْفَهْمِ قَالَتْ لَهُ:
לְ֭כוּ לַחֲמ֣וּ בְֽ/לַחֲמִ֑/י וּ֝/שְׁת֗וּ בְּ/יַ֣יִן מָסָֽכְתִּי5Come, eat of my bread, and drink of the wine {which} I have mingled.«هَلُمُّوا كُلُوا مِنْ طَعَامِي، وَٱشْرَبُوا مِنَ ٱلْخَمْرِ ٱلَّتِي مَزَجْتُهَا.
עִזְב֣וּ פְתָאיִ֣ם וִֽ/חְי֑וּ וְ֝/אִשְׁר֗וּ בְּ/דֶ֣רֶךְ בִּינָֽה6Forsake the foolish, and live; and go in the way of understanding.اُتْرُكُوا ٱلْجَهَالَاتِ فَتَحْيَوْا، وَسِيرُوا فِي طَرِيقِ ٱلْفَهْمِ».
יֹ֤סֵ֨ר לֵ֗ץ לֹקֵ֣חַֽ ל֣/וֹ קָל֑וֹן וּ/מוֹכִ֖יחַ לְ/רָשָׁ֣ע מוּמֽ/וֹ7He that reproveth a scorner getteth to himself shame: and he that rebuketh a wicked {man getteth} himself a blot.مَنْ يُوَبِّخْ مُسْتَهْزِئًا يَكْسَبْ لِنَفْسِهِ هَوَانًا، وَمَنْ يُنْذِرْ شِرِّيرًا يَكْسَبْ عَيْبًا.
אַל תּ֣וֹכַח לֵ֭ץ פֶּן יִשְׂנָאֶ֑/ךָּ הוֹכַ֥ח לְ֝/חָכָ֗ם וְ/יֶאֱהָבֶֽ/ךָּ8Reprove not a scorner, lest he hate thee: rebuke a wise man, and he will love thee.لَا تُوَبِّخْ مُسْتَهْزِئًا لِئَلَّا يُبْغِضَكَ. وَبِّخْ حَكِيمًا فَيُحِبَّكَ.
תֵּ֣ן לְ֭/חָכָם וְ/יֶחְכַּם ע֑וֹד הוֹדַ֥ע לְ֝/צַדִּ֗יק וְ/י֣וֹסֶף לֶֽקַח9Give {instruction} to a wise {man}, and he will be yet wiser: teach a just {man}, and he will increase in learning.أَعْطِ حَكِيمًا فَيَكُونَ أَوْفَرَ حِكْمَةً. عَلِّمْ صِدِّيقًا فَيَزْدَادَ عِلْمًا.
תְּחִלַּ֣ת חָ֭כְמָה יִרְאַ֣ת יְהוָ֑ה וְ/דַ֖עַת קְדֹשִׁ֣ים בִּינָֽה10The fear of the LORD {is} the beginning of wisdom: and the knowledge of the holy {is} understanding.بَدْءُ ٱلْحِكْمَةِ مَخَافَةُ ٱلرَّبِّ، وَمَعْرِفَةُ ٱلْقُدُّوسِ فَهْمٌ.
כִּי בִ֭/י יִרְבּ֣וּ יָמֶ֑י/ךָ וְ/יוֹסִ֥יפוּ לְּ֝/ךָ֗ שְׁנ֣וֹת חַיִּֽים11For by me thy days shall be multiplied, and the years of thy life shall be increased.لِأَنَّهُ بِي تَكْثُرُ أَيَّامُكَ وَتَزْدَادُ لَكَ سِنُو حَيَاةٍ.
אִם חָ֭כַמְתָּ חָכַ֣מְתָּ לָּ֑/ךְ וְ֝/לַ֗צְתָּ לְֽ/בַדְּ/ךָ֥ תִשָּֽׂא12If thou be wise, thou shalt be wise for thyself: but {if} thou scornest, thou alone shalt bear {it}.إِنْ كُنْتَ حَكِيمًا فَأَنْتَ حَكِيمٌ لِنَفْسِكَ، وَإِنِ ٱسْتَهْزَأْتَ فَأَنْتَ وَحْدَكَ تَتَحَمَّلُ.
אֵ֣שֶׁת כְּ֭סִילוּת הֹֽמִיָּ֑ה פְּ֝תַיּ֗וּת וּ/בַל יָ֥דְעָה מָּֽה13A foolish woman {is} clamorous: {she is} simple, and knoweth nothing.اَلْمَرْأَةُ ٱلْجَاهِلَةُ صَخَّابَةٌ حَمْقَاءُ وَلَا تَدْرِي شَيْئًا،
וְֽ֭/יָשְׁבָה לְ/פֶ֣תַח בֵּיתָ֑/הּ עַל כִּ֝סֵּ֗א מְרֹ֣מֵי קָֽרֶת14For she sitteth at the door of her house, on a seat in the high places of the city,فَتَقْعُدُ عِنْدَ بَابِ بَيْتِهَا عَلَى كُرْسِيٍّ فِي أَعَالِي ٱلْمَدِينَةِ،
לִ/קְרֹ֥א לְ/עֹֽבְרֵי דָ֑רֶךְ הַֽ֝/מְיַשְּׁרִ֗ים אֹֽרְחוֹתָֽ/ם15To call passengers who go right on their ways:لِتُنَادِيَ عَابِرِي ٱلسَّبِيلِ ٱلْمُقَوِّمِينَ طُرُقَهُمْ:
מִי פֶ֭תִי יָסֻ֣ר הֵ֑נָּה וַ/חֲסַר לֵ֝֗ב וְ/אָ֣מְרָה לּֽ/וֹ16Whoso {is} simple, let him turn in hither: and {as for} him that wanteth understanding, she saith to him,«مَنْ هُوَ جَاهِلٌ فَلْيَمِلْ إِلَى هُنَا». وَٱلنَّاقِصُ ٱلْفَهْمِ تَقُولُ لَهُ:
מַֽיִם גְּנוּבִ֥ים יִמְתָּ֑קוּ וְ/לֶ֖חֶם סְתָרִ֣ים יִנְעָֽם17Stolen waters are sweet, and bread {eaten} in secret is pleasant. {eaten...: Heb. of secrecies}«ٱلْمِيَاهُ ٱلْمَسْرُوقَةُ حُلْوَةٌ، وَخُبْزُ ٱلْخُفْيَةِ لَذِيذٌ».
וְֽ/לֹא יָ֭דַע כִּֽי רְפָאִ֣ים שָׁ֑ם בְּ/עִמְקֵ֖י שְׁא֣וֹל קְרֻאֶֽי/הָ18But he knoweth not that the dead {are} there; {and that} her guests {are} in the depths of hell.وَلَا يَعْلَمُ أَنَّ ٱلْأَخْيِلَةَ هُنَاكَ، وَأَنَّ فِي أَعْمَاقِ ٱلْهَاوِيَةِ ضُيُوفَهَا.
10
Mishlei — פרק 10 Proverbs — Chapter 10
מִשְׁלֵ֗י שְׁלֹ֫מֹ֥ה בֵּ֣ן חָ֭כָם יְשַׂמַּח אָ֑ב וּ/בֵ֥ן כְּ֝סִ֗יל תּוּגַ֥ת אִמּֽ/וֹ1The proverbs of Solomon. A wise son maketh a glad father: but a foolish son {is} the heaviness of his mother.أَمْثَالُ سُلَيْمَانَ: اَلِٱبْنُ ٱلْحَكِيمُ يَسُرُّ أَبَاهُ، وَٱلِٱبْنُ ٱلْجَاهِلُ حُزْنُ أُمِّهِ.
לֹא י֭וֹעִילוּ אוֹצְר֣וֹת רֶ֑שַׁע וּ֝/צְדָקָ֗ה תַּצִּ֥יל מִ/מָּֽוֶת2Treasures of wickedness profit nothing: but righteousness delivereth from death.كُنُوزُ ٱلشَّرِّ لَا تَنْفَعُ، أَمَّا ٱلْبِرُّ فَيُنَجِّي مِنَ ٱلْمَوْتِ.
לֹֽא יַרְעִ֣יב יְ֭הוָה נֶ֣פֶשׁ צַדִּ֑יק וְ/הַוַּ֖ת רְשָׁעִ֣ים יֶהְדֹּֽף3The LORD will not suffer the soul of the righteous to famish: but he casteth away the substance of the wicked. {the substance...: or, the wicked for their wickedness}اَلرَّبُّ لَا يُجِيعُ نَفْسَ ٱلصِّدِّيقِ، وَلَكِنَّهُ يَدْفَعُ هَوَى ٱلْأَشْرَارِ.
רָ֗אשׁ עֹשֶׂ֥ה כַף רְמִיָּ֑ה וְ/יַ֖ד חָרוּצִ֣ים תַּעֲשִֽׁיר4He becometh poor that dealeth {with} a slack hand: but the hand of the diligent maketh rich.اَلْعَامِلُ بِيَدٍ رَخْوَةٍ يَفْتَقِرُ، أَمَّا يَدُ ٱلْمُجْتَهِدِينَ فَتُغْنِي.
אֹגֵ֣ר בַּ֭/קַּיִץ בֵּ֣ן מַשְׂכִּ֑יל נִרְדָּ֥ם בַּ֝/קָּצִ֗יר בֵּ֣ן מֵבִֽישׁ5He that gathereth in summer {is} a wise son: {but} he that sleepeth in harvest {is} a son that causeth shame.مَنْ يَجْمَعُ فِي ٱلصَّيْفِ فَهُوَ ٱبْنٌ عَاقِلٌ، وَمَنْ يَنَامُ فِي ٱلْحَصَادِ فَهُوَ ٱبْنٌ مُخْزٍ.
בְּ֭רָכוֹת לְ/רֹ֣אשׁ צַדִּ֑יק וּ/פִ֥י רְ֝שָׁעִ֗ים יְכַסֶּ֥ה חָמָֽס6Blessings {are} upon the head of the just: but violence covereth the mouth of the wicked.بَرَكَاتٌ عَلَى رَأْسِ ٱلصِّدِّيقِ، أَمَّا فَمُ ٱلْأَشْرَارِ فَيَغْشَاهُ ظُلْمٌ.
זֵ֣כֶר צַ֭דִּיק לִ/בְרָכָ֑ה וְ/שֵׁ֖ם רְשָׁעִ֣ים יִרְקָֽב7The memory of the just {is} blessed: but the name of the wicked shall rot.ذِكْرُ ٱلصِّدِّيقِ لِلْبَرَكَةِ، وَٱسْمُ ٱلْأَشْرَارِ يَنْخَرُ.
חֲכַם לֵ֭ב יִקַּ֣ח מִצְוֺ֑ת וֶ/אֱוִ֥יל שְׂ֝פָתַ֗יִם יִלָּבֵֽט8The wise in heart will receive commandments: but a prating fool shall fall. {a prating...: Heb. a fool of lips} {fall: Heb. be beaten}حَكِيمُ ٱلْقَلْبِ يَقْبَلُ ٱلْوَصَايَا، وَغَبِيُّ ٱلشَّفَتَيْنِ يُصْرَعُ.
הוֹלֵ֣ךְ בַּ֭/תֹּם יֵ֣לֶךְ בֶּ֑טַח וּ/מְעַקֵּ֥שׁ דְּ֝רָכָ֗י/ו יִוָּדֵֽעַ9He that walketh uprightly walketh surely: but he that perverteth his ways shall be known.مَنْ يَسْلُكُ بِٱلِٱسْتِقَامَةِ يَسْلُكُ بِٱلْأَمَانِ، وَمَنْ يُعَوِّجُ طُرُقَهُ يُعَرَّفُ.
קֹ֣רֵֽץ עַ֭יִן יִתֵּ֣ן עַצָּ֑בֶת וֶ/אֱוִ֥יל שְׂ֝פָתַ֗יִם יִלָּבֵֽט10He that winketh with the eye causeth sorrow: but a prating fool shall fall. {fall: Heb. be beaten}مَنْ يَغْمِزُ بِٱلْعَيْنِ يُسَبِّبُ حُزْنًا، وَٱلْغَبِيُّ ٱلشَّفَتَيْنِ يُصْرَعُ.
מְק֣וֹר חַ֭יִּים פִּ֣י צַדִּ֑יק וּ/פִ֥י רְ֝שָׁעִ֗ים יְכַסֶּ֥ה חָמָֽס11The mouth of a righteous {man is} a well of life: but violence covereth the mouth of the wicked.فَمُ ٱلصِّدِّيقِ يَنْبُوعُ حَيَاةٍ، وَفَمُ ٱلْأَشْرَارِ يَغْشَاهُ ظُلْمٌ.
שִׂ֭נְאָה תְּעוֹרֵ֣ר מְדָנִ֑ים וְ/עַ֥ל כָּל פְּ֝שָׁעִ֗ים תְּכַסֶּ֥ה אַהֲבָֽה12Hatred stirreth up strifes: but love covereth all sins.اَلْبُغْضَةُ تُهَيِّجُ خُصُومَاتٍ، وَٱلْمَحَبَّةُ تَسْتُرُ كُلَّ ٱلذُّنُوبِ.
בְּ/שִׂפְתֵ֣י נָ֭בוֹן תִּמָּצֵ֣א חָכְמָ֑ה וְ֝/שֵׁ֗בֶט לְ/גֵ֣ו חֲסַר לֵֽב13In the lips of him that hath understanding wisdom is found: but a rod {is} for the back of him that is void of understanding. {of understanding: Heb. of heart}فِي شَفَتَيِ ٱلْعَاقِلِ تُوجَدُ حِكْمَةٌ، وَٱلْعَصَا لِظَهْرِ ٱلنَّاقِصِ ٱلْفَهْمِ.
חֲכָמִ֥ים יִצְפְּנוּ דָ֑עַת וּ/פִֽי אֱ֝וִיל מְחִתָּ֥ה קְרֹבָֽה14Wise {men} lay up knowledge: but the mouth of the foolish {is} near destruction.اَلْحُكَمَاءُ يَذْخَرُونَ مَعْرِفَةً، أَمَّا فَمُ ٱلْغَبِيِّ فَهَلَاكٌ قَرِيبٌ.
ה֣וֹן עָ֭שִׁיר קִרְיַ֣ת עֻזּ֑/וֹ מְחִתַּ֖ת דַּלִּ֣ים רֵישָֽׁ/ם15The rich man's wealth {is} his strong city: the destruction of the poor {is} their poverty.ثَرْوَةُ ٱلْغَنِيِّ مَدِينَتُهُ ٱلْحَصِينَةُ. هَلَاكُ ٱلْمَسَاكِينِ فَقْرُهُمْ.
פְּעֻלַּ֣ת צַדִּ֣יק לְ/חַיִּ֑ים תְּבוּאַ֖ת רָשָׁ֣ע לְ/חַטָּֽאת16The labour of the righteous {tendeth} to life: the fruit of the wicked to sin.عَمَلُ ٱلصِّدِّيقِ لِلْحَيَاةِ. رِبْحُ ٱلشِّرِّيرِ لِلْخَطِيَّةِ.
אֹ֣רַח לְ֭/חַיִּים שׁוֹמֵ֣ר מוּסָ֑ר וְ/עוֹזֵ֖ב תּוֹכַ֣חַת מַתְעֶֽה17He {is in} the way of life that keepeth instruction: but he that refuseth reproof erreth. {erreth: or, causeth to err}حَافِظُ ٱلتَّعْلِيمِ هُوَ فِي طَرِيقِ ٱلْحَيَاةِ، وَرَافِضُ ٱلتَّأْدِيبِ ضَالٌّ.
מְכַסֶּ֣ה שִׂ֭נְאָה שִׂפְתֵי שָׁ֑קֶר וּ/מוֹצִ֥א דִ֝בָּ֗ה ה֣וּא כְסִֽיל18He that hideth hatred {with} lying lips, and he that uttereth a slander, {is} a fool.مَنْ يُخْفِي ٱلْبُغْضَةَ فَشَفَتَاهُ كَاذِبَتَانِ، وَمُشِيعُ ٱلْمَذَمَّةِ هُوَ جَاهِلٌ.
בְּ/רֹ֣ב דְּ֭בָרִים לֹ֣א יֶחְדַּל פָּ֑שַׁע וְ/חֹשֵׂ֖ךְ שְׂפָתָ֣י/ו מַשְׂכִּֽיל19In the multitude of words there wanteth not sin: but he that refraineth his lips {is} wise.كَثْرَةُ ٱلْكَلَامِ لَا تَخْلُو مِنْ مَعْصِيَةٍ، أَمَّا ٱلضَّابِطُ شَفَتَيْهِ فَعَاقِلٌ.
כֶּ֣סֶף נִ֭בְחָר לְשׁ֣וֹן צַדִּ֑יק לֵ֖ב רְשָׁעִ֣ים כִּ/מְעָֽט20The tongue of the just {is as} choice silver: the heart of the wicked {is} little worth.لِسَانُ ٱلصِّدِّيقِ فِضَّةٌ مُخْتَارَةٌ. قَلْبُ ٱلْأَشْرَارِ كَشَيْءٍ زَهِيدٍ.
שִׂפְתֵ֣י צַ֭דִּיק יִרְע֣וּ רַבִּ֑ים וֶֽ֝/אֱוִילִ֗ים בַּ/חֲסַר לֵ֥ב יָמֽוּתוּ21The lips of the righteous feed many: but fools die for want of wisdom. {of wisdom: Heb. of heart}شَفَتَا ٱلصِّدِّيقِ تَهْدِيَانِ كَثِيرِينَ، أَمَّا ٱلْأَغْبِيَاءُ فَيَمُوتُونَ مِنْ نَقْصِ ٱلْفَهْمِ.
בִּרְכַּ֣ת יְ֭הוָה הִ֣יא תַעֲשִׁ֑יר וְ/לֹֽא יוֹסִ֖ף עֶ֣צֶב עִמָּֽ/הּ22The blessing of the LORD, it maketh rich, and he addeth no sorrow with it.بَرَكَةُ ٱلرَّبِّ هِيَ تُغْنِي، وَلَا يَزِيدُ مَعَهَا تَعَبًا.
כִּ/שְׂח֣וֹק לִ֭/כְסִיל עֲשׂ֣וֹת זִמָּ֑ה וְ֝/חָכְמָ֗ה לְ/אִ֣ישׁ תְּבוּנָֽה23{It is} as sport to a fool to do mischief: but a man of understanding hath wisdom.فِعْلُ ٱلرَّذِيلَةِ عِنْدَ ٱلْجَاهِلِ كَٱلضِّحْكِ، أَمَّا ٱلْحِكْمَةُ فَلِذِي فَهْمٍ.
מְגוֹרַ֣ת רָ֭שָׁע הִ֣יא תְבוֹאֶ֑/נּוּ וְ/תַאֲוַ֖ת צַדִּיקִ֣ים יִתֵּֽן24The fear of the wicked, it shall come upon him: but the desire of the righteous shall be granted.خَوْفُ ٱلشِّرِّيرِ هُوَ يَأْتِيهِ، وَشَهْوَةُ ٱلصِّدِّيقِينَ تُمْنَحُ.
כַּ/עֲב֣וֹר ס֭וּפָה וְ/אֵ֣ין רָשָׁ֑ע וְ֝/צַדִּ֗יק יְס֣וֹד עוֹלָֽם25As the whirlwind passeth, so {is} the wicked no {more}: but the righteous {is} an everlasting foundation.كَعُبُورِ ٱلزَّوْبَعَةِ فَلَا يَكُونُ ٱلشِّرِّيرُ، أَمَّا ٱلصِّدِّيقُ فَأَسَاسٌ مُؤَبَّدٌ.
כַּ/חֹ֤מֶץ לַ/שִּׁנַּ֗יִם וְ/כֶ/עָשָׁ֥ן לָ/עֵינָ֑יִם כֵּ֥ן הֶ֝/עָצֵ֗ל לְ/שֹׁלְחָֽי/ו26As vinegar to the teeth, and as smoke to the eyes, so {is} the sluggard to them that send him.كَٱلْخَلِّ لِلْأَسْنَانِ، وَكَالدُّخَانِ لِلْعَيْنَيْنِ، كَذَلِكَ ٱلْكَسْلَانُ لِلَّذِينَ أَرْسَلُوهُ.
יִרְאַ֣ת יְ֭הוָה תּוֹסִ֣יף יָמִ֑ים וּ/שְׁנ֖וֹת רְשָׁעִ֣ים תִּקְצֹֽרְנָה27The fear of the LORD prolongeth days: but the years of the wicked shall be shortened. {prolongeth: Heb. addeth}مَخَافَةُ ٱلرَّبِّ تَزِيدُ ٱلْأَيَّامَ، أَمَّا سِنُو ٱلْأَشْرَارِ فَتُقْصَرُ.
תּוֹחֶ֣לֶת צַדִּיקִ֣ים שִׂמְחָ֑ה וְ/תִקְוַ֖ת רְשָׁעִ֣ים תֹּאבֵֽד28The hope of the righteous {shall be} gladness: but the expectation of the wicked shall perish.مُنْتَظَرُ ٱلصِّدِّيقِينَ مُفَرِّحٌ، أَمَّا رَجَاءُ ٱلْأَشْرَارِ فَيَبِيدُ.
מָע֣וֹז לַ֭/תֹּם דֶּ֣רֶךְ יְהוָ֑ה וּ֝/מְחִתָּ֗ה לְ/פֹ֣עֲלֵי אָֽוֶן29The way of the LORD {is} strength to the upright: but destruction {shall be} to the workers of iniquity.حِصْنٌ لِلِٱسْتِقَامَةِ طَرِيقُ ٱلرَّبِّ، وَٱلْهَلَاكُ لِفَاعِلِي ٱلْإِثْمِ.
צַדִּ֣יק לְ/עוֹלָ֣ם בַּל יִמּ֑וֹט וּ֝/רְשָׁעִ֗ים לֹ֣א יִשְׁכְּנוּ אָֽרֶץ30The righteous shall never be removed: but the wicked shall not inhabit the earth.اَلصِّدِّيقُ لَنْ يُزَحْزَحَ أَبَدًا، وَٱلْأَشْرَارُ لَنْ يَسْكُنُوا ٱلْأَرْضَ.
פִּֽי צַ֭דִּיק יָנ֣וּב חָכְמָ֑ה וּ/לְשׁ֥וֹן תַּ֝הְפֻּכ֗וֹת תִּכָּרֵֽת31The mouth of the just bringeth forth wisdom: but the froward tongue shall be cut out.فَمُ ٱلصِّدِّيقِ يُنْبِتُ ٱلْحِكْمَةَ، أَمَّا لِسَانُ ٱلْأَكَاذِيبِ فَيُقْطَعُ.
שִׂפְתֵ֣י צַ֭דִּיק יֵדְע֣וּ/ן רָצ֑וֹן וּ/פִ֥י רְ֝שָׁעִ֗ים תַּהְפֻּכֽוֹת32The lips of the righteous know what is acceptable: but the mouth of the wicked {speaketh} frowardness. {frowardness: Heb. frowardnesses}شَفَتَا ٱلصِّدِّيقِ تَعْرِفَانِ ٱلْمَرْضِيَّ، وَفَمُ ٱلْأَشْرَارِ أَكَاذِيبُ.
11
Mishlei — פרק 11 Proverbs — Chapter 11
מֹאזְנֵ֣י מִ֭רְמָה תּוֹעֲבַ֣ת יְהוָ֑ה וְ/אֶ֖בֶן שְׁלֵמָ֣ה רְצוֹנֽ/וֹ1A false balance {is} abomination to the LORD: but a just weight {is} his delight. {A false...: Heb. Balances of deceit} {just...: Heb. perfect stone}مَوَازِينُ غِشٍّ مَكْرَهَةُ ٱلرَّبِّ، وَٱلْوَزْنُ ٱلصَّحِيحُ رِضَاهُ.
בָּֽא זָ֭דוֹן וַ/יָּבֹ֣א קָל֑וֹן וְֽ/אֶת צְנוּעִ֥ים חָכְמָֽה2{When} pride cometh, then cometh shame: but with the lowly {is} wisdom.تَأْتِي ٱلْكِبْرِيَاءُ فَيَأْتِي ٱلْهَوَانُ، وَمَعَ ٱلْمُتَوَاضِعِينَ حِكْمَةٌ.
תֻּמַּ֣ת יְשָׁרִ֣ים תַּנְחֵ֑/ם וְ/סֶ֖לֶף בּוֹגְדִ֣ים ו/שד/ם יְשָׁדֵּֽ/ם3The integrity of the upright shall guide them: but the perverseness of transgressors shall destroy them.اِسْتِقَامَةُ ٱلْمُسْتَقِيمِينَ تَهْدِيهِمْ، وَٱعْوِجَاجُ ٱلْغَادِرِينَ يُخْرِبُهُمْ.
לֹא יוֹעִ֣יל ה֭וֹן בְּ/י֣וֹם עֶבְרָ֑ה וּ֝/צְדָקָ֗ה תַּצִּ֥יל מִ/מָּֽוֶת4Riches profit not in the day of wrath: but righteousness delivereth from death.لَا يَنْفَعُ ٱلْغِنَى فِي يَوْمِ ٱلسَّخَطِ، أَمَّا ٱلْبِرُّ فَيُنَجِّي مِنَ ٱلْمَوْتِ.
צִדְקַ֣ת תָּ֭מִים תְּיַשֵּׁ֣ר דַּרְכּ֑/וֹ וּ֝/בְ/רִשְׁעָת֗/וֹ יִפֹּ֥ל רָשָֽׁע5The righteousness of the perfect shall direct his way: but the wicked shall fall by his own wickedness. {direct: Heb. rectify}بِرُّ ٱلْكَامِلِ يُقَوِّمُ طَرِيقَهُ، أَمَّا ٱلشِّرِّيرُ فَيَسْقُطُ بِشَرِّهِ.
צִדְקַ֣ת יְ֭שָׁרִים תַּצִּילֵ֑/ם וּ֝/בְ/הַוַּ֗ת בֹּגְדִ֥ים יִלָּכֵֽדוּ6The righteousness of the upright shall deliver them: but transgressors shall be taken in {their own} naughtiness.بِرُّ ٱلْمُسْتَقِيمِينَ يُنَجِّيهِمْ، أَمَّا ٱلْغَادِرُونَ فَيُؤْخَذُونَ بِفَسَادِهِمْ.
בְּ/מ֤וֹת אָדָ֣ם רָ֭שָׁע תֹּאבַ֣ד תִּקְוָ֑ה וְ/תוֹחֶ֖לֶת אוֹנִ֣ים אָבָֽדָה7When a wicked man dieth, {his} expectation shall perish: and the hope of unjust {men} perisheth.عِنْدَ مَوْتِ إِنْسَانٍ شِرِّيرٍ يَهْلِكُ رَجَاؤُهُ، وَمُنْتَظَرُ ٱلْأَثَمَةِ يَبِيدُ.
צַ֭דִּיק מִ/צָּרָ֣ה נֶחֱלָ֑ץ וַ/יָּבֹ֖א רָשָׁ֣ע תַּחְתָּֽי/ו8The righteous is delivered out of trouble, and the wicked cometh in his stead.اَلصِّدِّيقُ يَنْجُو مِنَ ٱلضِّيقِ، وَيَأْتِي ٱلشِّرِّيرُ مَكَانَهُ.
בְּ/פֶ֗ה חָ֭נֵף יַשְׁחִ֣ת רֵעֵ֑/הוּ וּ֝/בְ/דַ֗עַת צַדִּיקִ֥ים יֵחָלֵֽצוּ9An hypocrite with {his} mouth destroyeth his neighbour: but through knowledge shall the just be delivered.بِٱلْفَمِ يُخْرِبُ ٱلْمُنَافِقُ صَاحِبَهُ، وَبِالْمَعْرِفَةِ يَنْجُو ٱلصِّدِّيقُونَ.
בְּ/ט֣וּב צַ֭דִּיקִים תַּעֲלֹ֣ץ קִרְיָ֑ה וּ/בַ/אֲבֹ֖ד רְשָׁעִ֣ים רִנָּֽה10When it goeth well with the righteous, the city rejoiceth: and when the wicked perish, {there is} shouting.بِخَيْرِ ٱلصِّدِّيقِينَ تَفْرَحُ ٱلْمَدِينَةُ، وَعِنْدَ هَلَاكِ ٱلْأَشْرَارِ هُتَافٌ.
בְּ/בִרְכַּ֣ת יְ֭שָׁרִים תָּר֣וּם קָ֑רֶת וּ/בְ/פִ֥י רְ֝שָׁעִ֗ים תֵּהָרֵֽס11By the blessing of the upright the city is exalted: but it is overthrown by the mouth of the wicked.بِبَرَكَةِ ٱلْمُسْتَقِيمِينَ تَعْلُو ٱلْمَدِينَةُ، وَبِفَمِ ٱلْأَشْرَارِ تُهْدَمُ.
בָּז לְ/רֵעֵ֥/הוּ חֲסַר לֵ֑ב וְ/אִ֖ישׁ תְּבוּנ֣וֹת יַחֲרִֽישׁ12He that is void of wisdom despiseth his neighbour: but a man of understanding holdeth his peace. {void...: Heb. destitute of heart}اَلْمُحْتَقِرُ صَاحِبَهُ هُوَ نَاقِصُ ٱلْفَهْمِ، أَمَّا ذُو ٱلْفَهْمِ فَيَسْكُتُ.
הוֹלֵ֣ךְ רָ֭כִיל מְגַלֶּה סּ֑וֹד וְ/נֶאֱמַן ר֝֗וּחַ מְכַסֶּ֥ה דָבָֽר13A talebearer revealeth secrets: but he that is of a faithful spirit concealeth the matter. {A talebearer: Heb. He that walketh, being a talebearer}ٱلسَّاعِي بِٱلْوِشَايَةِ يُفْشِي ٱلسِّرَّ، وَٱلْأَمِينُ ٱلرُّوحِ يَكْتُمُ ٱلْأَمْرَ.
בְּ/אֵ֣ין תַּ֭חְבֻּלוֹת יִפָּל עָ֑ם וּ֝/תְשׁוּעָ֗ה בְּ/רֹ֣ב יוֹעֵֽץ14Where no counsel {is}, the people fall: but in the multitude of counsellors {there is} safety.حَيْثُ لَا تَدْبِيرٌ يَسْقُطُ ٱلشَّعْبُ، أَمَّا ٱلْخَلَاصُ فَبِكَثْرَةِ ٱلْمُشِيرِينَ.
רַע יֵ֭רוֹעַ כִּי עָ֣רַב זָ֑ר וְ/שֹׂנֵ֖א תֹקְעִ֣ים בּוֹטֵֽחַ15He that is surety for a stranger shall smart {for it}: and he that hateth suretiship is sure. {smart: Heb. be sore broken} {suretiship: Heb. those that strike hands}ضَرَرًا يُضَرُّ مَنْ يَضْمَنُ غَرِيبًا، وَمَنْ يُبْغِضُ صَفْقَ ٱلْأَيْدِي مُطْمَئِنٌّ.
אֵֽשֶׁת חֵ֭ן תִּתְמֹ֣ךְ כָּב֑וֹד וְ֝/עָרִיצִ֗ים יִתְמְכוּ עֹֽשֶׁר16A gracious woman retaineth honour: and strong {men} retain riches.اَلْمَرْأَةُ ذَاتُ ٱلنِّعْمَةِ تُحَصِّلُ كَرَامَةً، وَٱلْأَشِدَّاءُ يُحَصِّلُونَ غِنًى.
גֹּמֵ֣ל נַ֭פְשׁ/וֹ אִ֣ישׁ חָ֑סֶד וְ/עֹכֵ֥ר שְׁ֝אֵר֗/וֹ אַכְזָרִֽי17The merciful man doeth good to his own soul: but {he that is} cruel troubleth his own flesh.اَلرَّجُلُ ٱلرَّحِيمُ يُحْسِنُ إِلَى نَفْسِهِ، وَٱلْقَاسِي يُكَدِّرُ لَحْمَهُ.
רָשָׁ֗ע עֹשֶׂ֥ה פְעֻלַּת שָׁ֑קֶר וְ/זֹרֵ֥עַ צְ֝דָקָ֗ה שֶׂ֣כֶר אֱמֶֽת18The wicked worketh a deceitful work: but to him that soweth righteousness {shall be} a sure reward.اَلشِّرِّيرُ يَكْسَبُ أُجْرَةَ غِشٍّ، وَٱلزَّارِعُ ٱلْبِرَّ أُجْرَةَ أَمَانَةٍ.
כֵּן צְדָקָ֥ה לְ/חַיִּ֑ים וּ/מְרַדֵּ֖ף רָעָ֣ה לְ/מוֹתֽ/וֹ19As righteousness {tendeth} to life: so he that pursueth evil {pursueth it} to his own death.كَمَا أَنَّ ٱلْبِرَّ يَؤُولُ إِلَى ٱلْحَيَاةِ كَذَلِكَ مَنْ يَتْبَعُ ٱلشَّرَّ فَإِلَى مَوْتِهِ.
תּוֹעֲבַ֣ת יְ֭הוָה עִקְּשֵׁי לֵ֑ב וּ֝/רְצוֹנ֗/וֹ תְּמִ֣ימֵי דָֽרֶךְ20They that are of a froward heart {are} abomination to the LORD: but {such as are} upright in {their} way {are} his delight.كَرَاهَةُ ٱلرَّبِّ مُلْتَوُو ٱلْقَلْبِ، وَرِضَاهُ مُسْتَقِيمُو ٱلطَّرِيقِ.
יָ֣ד לְ֭/יָד לֹא יִנָּ֣קֶה רָּ֑ע וְ/זֶ֖רַע צַדִּיקִ֣ים נִמְלָֽט21{Though} hand {join} in hand, the wicked shall not be unpunished: but the seed of the righteous shall be delivered.يَدٌ لِيَدٍ لَا يَتَبَرَّرُ ٱلشِّرِّيرُ، أَمَّا نَسْلُ ٱلصِّدِّيقِينَ فَيَنْجُو.
נֶ֣זֶם זָ֭הָב בְּ/אַ֣ף חֲזִ֑יר אִשָּׁ֥ה יָ֝פָ֗ה וְ/סָ֣רַת טָֽעַם22{As} a jewel of gold in a swine's snout, {so is} a fair woman which is without discretion. {is without: Heb. departeth from}خِزَامَةُ ذَهَبٍ فِي فِنْطِيسَةِ خِنْزِيرَةٍ ٱلْمَرْأَةُ ٱلْجَمِيلَةُ ٱلْعَدِيمَةُ ٱلْعَقْلِ.
תַּאֲוַ֣ת צַדִּיקִ֣ים אַךְ ט֑וֹב תִּקְוַ֖ת רְשָׁעִ֣ים עֶבְרָֽה23The desire of the righteous {is} only good: {but} the expectation of the wicked {is} wrath.شَهْوَةُ ٱلْأَبْرَارِ خَيْرٌ فَقَطْ. رَجَاءُ ٱلْأَشْرَارِ سَخَطٌ.
יֵ֣שׁ מְ֭פַזֵּר וְ/נוֹסָ֥ף ע֑וֹד וְ/חוֹשֵׂ֥ךְ מִ֝/יֹּ֗שֶׁר אַךְ לְ/מַחְסֽוֹר24There is that scattereth, and yet increaseth; and {there is} that withholdeth more than is meet, but {it tendeth} to poverty.يُوجَدُ مَنْ يُفَرِّقُ فَيَزْدَادُ أَيْضًا، وَمَنْ يُمْسِكُ أَكْثَرَ مِنَ ٱللَّائِقِ وَإِنَّمَا إِلَى ٱلْفَقْرِ.
נֶֽפֶשׁ בְּרָכָ֥ה תְדֻשָּׁ֑ן וּ֝/מַרְוֶ֗ה גַּם ה֥וּא יוֹרֶֽא25The liberal soul shall be made fat: and he that watereth shall be watered also himself. {liberal...: Heb. soul of blessing}ٱلنَّفْسُ ٱلسَّخِيَّةُ تُسَمَّنُ، وَٱلْمُرْوِي هُوَ أَيْضًا يُرْوَى.
מֹ֣נֵֽעַ בָּ֭ר יִקְּבֻ֣/הוּ לְא֑וֹם וּ֝/בְרָכָ֗ה לְ/רֹ֣אשׁ מַשְׁבִּֽיר26He that withholdeth corn, the people shall curse him: but blessing {shall be} upon the head of him that selleth {it}.مُحْتَكِرُ ٱلْحِنْطَةِ يَلْعَنُهُ ٱلشَّعْبُ، وَٱلْبَرَكَةُ عَلَى رَأْسِ ٱلْبَائِعِ.
שֹׁ֣חֵֽר ט֭וֹב יְבַקֵּ֣שׁ רָצ֑וֹן וְ/דֹרֵ֖שׁ רָעָ֣ה תְבוֹאֶֽ/נּוּ27He that diligently seeketh good procureth favour: but he that seeketh mischief, it shall come unto him.مَنْ يَطْلُبُ ٱلْخَيْرَ يَلْتَمِسُ ٱلرِّضَا، وَمَنْ يَطْلُبُ ٱلشَّرَّ فَٱلشَّرُّ يَأْتِيهِ.
בּוֹטֵ֣חַ בְּ֭/עָשְׁר/וֹ ה֣וּא יִפֹּ֑ל וְ֝/כֶ/עָלֶ֗ה צַדִּיקִ֥ים יִפְרָֽחוּ28He that trusteth in his riches shall fall: but the righteous shall flourish as a branch.مَنْ يَتَّكِلْ عَلَى غِنَاهُ يَسْقُطْ، أَمَّا ٱلصِّدِّيقُونَ فَيَزْهُونَ كَٱلْوَرَقِ.
עוֹכֵ֣ר בֵּ֭ית/וֹ יִנְחַל ר֑וּחַ וְ/עֶ֥בֶד אֱ֝וִ֗יל לַ/חֲכַם לֵֽב29He that troubleth his own house shall inherit the wind: and the fool {shall be} servant to the wise of heart.مَنْ يُكَدِّرُ بَيْتَهُ يَرِثِ ٱلرِّيحَ، وَٱلْغَبِيُّ خَادِمٌ لِحَكِيمِ ٱلْقَلْبِ.
פְּֽרִי צַ֭דִּיק עֵ֣ץ חַיִּ֑ים וְ/לֹקֵ֖חַ נְפָשׂ֣וֹת חָכָֽם30The fruit of the righteous {is} a tree of life; and he that winneth souls {is} wise. {winneth: Heb. taketh}ثَمَرُ ٱلصِّدِّيقِ شَجَرَةُ حَيَاةٍ، وَرَابِحُ ٱلنُّفُوسِ حَكِيمٌ.
הֵ֣ן צַ֭דִּיק בָּ/אָ֣רֶץ יְשֻׁלָּ֑ם אַ֝֗ף כִּֽי רָשָׁ֥ע וְ/חוֹטֵֽא31Behold, the righteous shall be recompensed in the earth: much more the wicked and the sinner.هُوَذَا ٱلصِّدِّيقُ يُجَازَى فِي ٱلْأَرْضِ، فَكَمْ بِٱلْحَرِيِّ ٱلشِّرِّيرُ وَٱلْخَاطِئُ!
12
Mishlei — פרק 12 Proverbs — Chapter 12
אֹהֵ֣ב מ֭וּסָר אֹ֣הֵֽב דָּ֑עַת וְ/שֹׂנֵ֖א תוֹכַ֣חַת בָּֽעַר1Whoso loveth instruction loveth knowledge: but he that hateth reproof {is} brutish.مَنْ يُحِبُّ ٱلتَّأْدِيبَ يُحِبُّ ٱلْمَعْرِفَةَ، وَمَنْ يُبْغِضُ ٱلتَّوْبِيخَ فَهُوَ بَلِيدٌ.
ט֗וֹב יָפִ֣יק רָ֭צוֹן מֵ/יְהוָ֑ה וְ/אִ֖ישׁ מְזִמּ֣וֹת יַרְשִֽׁיעַ2A good {man} obtaineth favour of the LORD: but a man of wicked devices will he condemn.ٱلصَّالِحُ يَنَالُ رِضًى مِنْ قِبَلِ ٱلرَّبِّ، أَمَّا رَجُلُ ٱلْمَكَايِدِ فَيَحْكُمُ عَلَيْهِ.
לֹא יִכּ֣וֹן אָדָ֣ם בְּ/רֶ֑שַׁע וְ/שֹׁ֥רֶשׁ צַ֝דִּיקִ֗ים בַּל יִמּֽוֹט3A man shall not be established by wickedness: but the root of the righteous shall not be moved.لَا يُثَبَّتُ ٱلْإِنْسَانُ بِٱلشَّرِّ، أَمَّا أَصْلُ ٱلصِّدِّيقِينَ فَلَا يَتَقَلْقَلُ.
אֵֽשֶׁת חַ֭יִל עֲטֶ֣רֶת בַּעְלָ֑/הּ וּ/כְ/רָקָ֖ב בְּ/עַצְמוֹתָ֣י/ו מְבִישָֽׁה4A virtuous woman {is} a crown to her husband: but she that maketh ashamed {is} as rottenness in his bones.اَلْمَرْأَةُ ٱلْفَاضِلَةُ تَاجٌ لِبَعْلِهَا، أَمَّا ٱلْمُخْزِيَةُ فَكَنَخْرٍ فِي عِظَامِهِ.
מַחְשְׁב֣וֹת צַדִּיקִ֣ים מִשְׁפָּ֑ט תַּחְבֻּל֖וֹת רְשָׁעִ֣ים מִרְמָֽה5The thoughts of the righteous {are} right: {but} the counsels of the wicked {are} deceit.أَفْكَارُ ٱلصِّدِّيقِينَ عَدْلٌ. تَدَابِيرُ ٱلْأَشْرَارِ غِشٌّ.
דִּבְרֵ֣י רְשָׁעִ֣ים אֱרָב דָּ֑ם וּ/פִ֥י יְ֝שָׁרִ֗ים יַצִּילֵֽ/ם6The words of the wicked {are} to lie in wait for blood: but the mouth of the upright shall deliver them.كَلَامُ ٱلْأَشْرَارِ كُمُونٌ لِلدَّمِ، أَمَّا فَمُ ٱلْمُسْتَقِيمِينَ فَيُنَجِّيهِمْ.
הָפ֣וֹךְ רְשָׁעִ֣ים וְ/אֵינָ֑/ם וּ/בֵ֖ית צַדִּיקִ֣ים יַעֲמֹֽד7The wicked are overthrown, and {are} not: but the house of the righteous shall stand.تَنْقَلِبُ ٱلْأَشْرَارُ وَلَا يَكُونُونَ، أَمَّا بَيْتُ ٱلصِّدِّيقِينَ فَيَثْبُتُ.
לְֽ/פִי שִׂ֭כְל/וֹ יְהֻלַּל אִ֑ישׁ וְ/נַעֲוֵה לֵ֝֗ב יִהְיֶ֥ה לָ/בֽוּז8A man shall be commended according to his wisdom: but he that is of a perverse heart shall be despised. {of a...: Heb. perverse of heart}بِحَسَبِ فِطْنَتِهِ يُحْمَدُ ٱلْإِنْسَانُ، أَمَّا ٱلْمُلْتَوِي ٱلْقَلْبِ فَيَكُونُ لِلْهَوَانِ.
ט֣וֹב נִ֭קְלֶה וְ/עֶ֣בֶד ל֑/וֹ מִ֝/מְּתַכַּבֵּ֗ד וַ/חֲסַר לָֽחֶם9{He that is} despised, and hath a servant, {is} better than he that honoureth himself, and lacketh bread.اَلْحَقِيرُ وَلَهُ عَبْدٌ خَيْرٌ مِنَ ٱلْمُتَمَجِّدِ وَيُعْوِزُهُ ٱلْخُبْزُ.
יוֹדֵ֣עַ צַ֭דִּיק נֶ֣פֶשׁ בְּהֶמְתּ֑/וֹ וְֽ/רַחֲמֵ֥י רְ֝שָׁעִ֗ים אַכְזָרִֽי10A righteous {man} regardeth the life of his beast: but the tender mercies of the wicked {are} cruel. {tender...: or, bowels}ٱلصِّدِّيقُ يُرَاعِي نَفْسَ بَهِيمَتِهِ، أَمَّا مَرَاحِمُ ٱلْأَشْرَارِ فَقَاسِيَةٌ.
עֹבֵ֣ד אַ֭דְמָת/וֹ יִֽשְׂבַּֽע לָ֑חֶם וּ/מְרַדֵּ֖ף רֵיקִ֣ים חֲסַר לֵֽב11He that tilleth his land shall be satisfied with bread: but he that followeth vain {persons is} void of understanding.مَنْ يَشْتَغِلْ بِحَقْلِهِ يَشْبَعْ خُبْزًا، أَمَّا تَابِعُ ٱلْبَطَّالِينَ فَهُوَ عَدِيمُ ٱلْفَهْمِ.
חָמַ֣ד רָ֭שָׁע מְצ֣וֹד רָעִ֑ים וְ/שֹׁ֖רֶשׁ צַדִּיקִ֣ים יִתֵּֽן12The wicked desireth the net of evil {men}: but the root of the righteous yieldeth {fruit}. {the net: or, the fortress}اِشْتَهَى ٱلشِّرِّيرُ صَيْدَ ٱلْأَشْرَارِ، وَأَصْلُ ٱلصِّدِّيقِينَ يُجْدِي.
בְּ/פֶ֣שַׁע שְׂ֭פָתַיִם מוֹקֵ֣שׁ רָ֑ע וַ/יֵּצֵ֖א מִ/צָּרָ֣ה צַדִּֽיק13The wicked is snared by the transgression of {his} lips: but the just shall come out of trouble. {The wicked...: Heb. The snare of the wicked is in the transgression of lips}فِي مَعْصِيَةِ ٱلشَّفَتَيْنِ شَرَكُ ٱلشِّرِّيرِ، أَمَّا ٱلصِّدِّيقُ فَيَخْرُجُ مِنَ ٱلضِّيقِ.
מִ/פְּרִ֣י פִי אִ֭ישׁ יִשְׂבַּע ט֑וֹב וּ/גְמ֥וּל יְדֵי אָ֝דָ֗ם ישוב יָשִׁ֥יב לֽ/וֹ14A man shall be satisfied with good by the fruit of {his} mouth: and the recompence of a man's hands shall be rendered unto him.ٱلْإِنْسَانُ يَشْبَعُ خَيْرًا مِنْ ثَمَرِ فَمِهِ، وَمُكَافَأَةُ يَدَيِ ٱلْإِنْسَانِ تُرَدُّ لَهُ.
דֶּ֣רֶךְ אֱ֭וִיל יָשָׁ֣ר בְּ/עֵינָ֑י/ו וְ/שֹׁמֵ֖עַ לְ/עֵצָ֣ה חָכָֽם15The way of a fool {is} right in his own eyes: but he that hearkeneth unto counsel {is} wise.طَرِيقُ ٱلْجَاهِلِ مُسْتَقِيمٌ فِي عَيْنَيْهِ، أَمَّا سَامِعُ ٱلْمَشُورَةِ فَهُوَ حَكِيمٌ.
אֱוִ֗יל בַּ֭/יּוֹם יִוָּדַ֣ע כַּעְס֑/וֹ וְ/כֹסֶ֖ה קָל֣וֹן עָרֽוּם16A fool's wrath is presently known: but a prudent {man} covereth shame. {presently: Heb. in that day}غَضَبُ ٱلْجَاهِلِ يُعْرَفُ فِي يَوْمِهِ، أَمَّا سَاتِرُ ٱلْهَوَانِ فَهُوَ ذَكِيٌّ.
יָפִ֣יחַ אֱ֭מוּנָה יַגִּ֣יד צֶ֑דֶק וְ/עֵ֖ד שְׁקָרִ֣ים מִרְמָֽה17{He that} speaketh truth sheweth forth righteousness: but a false witness deceit.مَنْ يَتَفَوَّهْ بِٱلْحَقِّ يُظْهِرِ ٱلْعَدْلَ، وَٱلشَّاهِدُ ٱلْكَاذِبُ يُظْهِرُ غِشًّا.
יֵ֣שׁ בּ֭וֹטֶה כְּ/מַדְקְר֣וֹת חָ֑רֶב וּ/לְשׁ֖וֹן חֲכָמִ֣ים מַרְפֵּֽא18There is that speaketh like the piercings of a sword: but the tongue of the wise {is} health.يُوجَدُ مَنْ يَهْذُرُ مِثْلَ طَعْنِ ٱلسَّيْفِ، أَمَّا لِسَانُ ٱلْحُكَمَاءِ فَشِفَاءٌ.
שְֽׂפַת אֱ֭מֶת תִּכּ֣וֹן לָ/עַ֑ד וְ/עַד אַ֝רְגִּ֗יעָה לְשׁ֣וֹן שָֽׁקֶר19The lip of truth shall be established for ever: but a lying tongue {is} but for a moment.شَفَةُ ٱلصِّدْقِ تَثْبُتُ إِلَى ٱلْأَبَدِ، وَلِسَانُ ٱلْكَذِبِ إِنَّمَا هُوَ إِلَى طَرْفَةِ ٱلْعَيْنِ.
מִ֭רְמָה בְּ/לֶב חֹ֣רְשֵׁי רָ֑ע וּֽ/לְ/יֹעֲצֵ֖י שָׁל֣וֹם שִׂמְחָֽה20Deceit {is} in the heart of them that imagine evil: but to the counsellors of peace {is} joy.اَلْغِشُّ فِي قَلْبِ ٱلَّذِينَ يُفَكِّرُونَ فِي ٱلشَّرِّ، أَمَّا ٱلْمُشِيرُونَ بِٱلسَّلَامِ فَلَهُمْ فَرَحٌ.
לֹא יְאֻנֶּ֣ה לַ/צַּדִּ֣יק כָּל אָ֑וֶן וּ֝/רְשָׁעִ֗ים מָ֣לְאוּ רָֽע21There shall no evil happen to the just: but the wicked shall be filled with mischief.لَا يُصِيبُ ٱلصِّدِّيقَ شَرٌّ، أَمَّا ٱلْأَشْرَارُ فَيَمْتَلِئُونَ سُوءًا.
תּוֹעֲבַ֣ת יְ֭הוָה שִׂפְתֵי שָׁ֑קֶר וְ/עֹשֵׂ֖י אֱמוּנָ֣ה רְצוֹנֽ/וֹ22Lying lips {are} abomination to the LORD: but they that deal truly {are} his delight.كَرَاهَةُ ٱلرَّبِّ شَفَتَا كَذِبٍ، أَمَّا ٱلْعَامِلُونَ بِٱلصِّدْقِ فَرِضَاهُ.
אָדָ֣ם עָ֭רוּם כֹּ֣סֶה דָּ֑עַת וְ/לֵ֥ב כְּ֝סִילִ֗ים יִקְרָ֥א אִוֶּֽלֶת23A prudent man concealeth knowledge: but the heart of fools proclaimeth foolishness.اَلرَّجُلُ ٱلذَّكِيُّ يَسْتُرُ ٱلْمَعْرِفَةَ، وَقَلْبُ ٱلْجَاهِلِ يُنَادِي بِٱلْحَمَقِ.
יַד חָרוּצִ֥ים תִּמְשׁ֑וֹל ו֝/רְמִיָּ֗ה תִּהְיֶ֥ה לָ/מַֽס24The hand of the diligent shall bear rule: but the slothful shall be under tribute. {slothful: or, deceitful}يَدُ ٱلْمُجْتَهِدِينَ تَسُودُ، أَمَّا ٱلرَّخْوَةُ فَتَكُونُ تَحْتَ ٱلْجِزْيَةِ.
דְּאָגָ֣ה בְ/לֶב אִ֣ישׁ יַשְׁחֶ֑/נָּה וְ/דָבָ֖ר ט֣וֹב יְשַׂמְּחֶֽ/נָּה25Heaviness in the heart of man maketh it stoop: but a good word maketh it glad.ٱلْغَمُّ فِي قَلْبِ ٱلرَّجُلِ يُحْنِيهِ، وَٱلْكَلِمَةُ ٱلطَّيِّبَةُ تُفَرِّحُهُ.
יָתֵ֣ר מֵ/רֵעֵ֣/הוּ צַדִּ֑יק וְ/דֶ֖רֶךְ רְשָׁעִ֣ים תַּתְעֵֽ/ם26The righteous {is} more excellent than his neighbour: but the way of the wicked seduceth them. {excellent: or, abundant}ٱلصِّدِّيقُ يَهْدِي صَاحِبَهُ، أَمَّا طَرِيقُ ٱلْأَشْرَارِ فَتُضِلُّهُمْ.
לֹא יַחֲרֹ֣ךְ רְמִיָּ֣ה צֵיד֑/וֹ וְ/הוֹן אָדָ֖ם יָקָ֣ר חָרֽוּץ27The slothful {man} roasteth not that which he took in hunting: but the substance of a diligent man {is} precious.ٱلرَّخَاوَةُ لَا تَمْسِكُ صَيْدًا، أَمَّا ثَرْوَةُ ٱلْإِنْسَانِ ٱلْكَرِيمَةُ فَهِيَ الِٱجْتِهَادُ.
בְּ/אֹֽרַח צְדָקָ֥ה חַיִּ֑ים וְ/דֶ֖רֶךְ נְתִיבָ֣ה אַל מָֽוֶת28In the way of righteousness {is} life; and {in} the pathway {thereof there is} no death.فِي سَبِيلِ ٱلْبِرِّ حَيَاةٌ، وَفِي طَرِيقِ مَسْلِكِهِ لَا مَوْتَ.
13
Mishlei — פרק 13 Proverbs — Chapter 13
בֵּ֣ן חָ֭כָם מ֣וּסַר אָ֑ב וְ֝/לֵ֗ץ לֹא שָׁמַ֥ע גְּעָרָֽה1A wise son {heareth} his father's instruction: but a scorner heareth not rebuke.اَلِٱبْنُ ٱلْحَكِيمُ يَقْبَلُ تَأْدِيبَ أَبِيهِ، وَٱلْمُسْتَهْزِئُ لَا يَسْمَعُ ٱنْتِهَارًا.
מִ/פְּרִ֣י פִי אִ֭ישׁ יֹ֣אכַל ט֑וֹב וְ/נֶ֖פֶשׁ בֹּגְדִ֣ים חָמָֽס2A man shall eat good by the fruit of {his} mouth: but the soul of the transgressors {shall eat} violence.مِنْ ثَمَرَةِ فَمِهِ يَأْكُلُ ٱلْإِنْسَانُ خَيْرًا، وَمَرَامُ ٱلْغَادِرِينَ ظُلْمٌ.
נֹצֵ֣ר פִּ֭י/ו שֹׁמֵ֣ר נַפְשׁ֑/וֹ פֹּשֵׂ֥ק שְׂ֝פָתָ֗י/ו מְחִתָּה לֽ/וֹ3He that keepeth his mouth keepeth his life: {but} he that openeth wide his lips shall have destruction.مَنْ يَحْفَظُ فَمَهُ يَحْفَظُ نَفْسَهُ. مَنْ يَشْحَرْ شَفَتَيْهِ فَلَهُ هَلَاكٌ.
מִתְאַוָּ֣ה וָ֭/אַיִן נַפְשׁ֣/וֹ עָצֵ֑ל וְ/נֶ֖פֶשׁ חָרֻצִ֣ים תְּדֻשָּֽׁן4The soul of the sluggard desireth, and {hath} nothing: but the soul of the diligent shall be made fat.نَفْسُ ٱلْكَسْلَانِ تَشْتَهِي وَلَا شَيْءَ لَهَا، وَنَفْسُ ٱلْمُجْتَهِدِينَ تَسْمَنُ.
דְּבַר שֶׁ֭קֶר יִשְׂנָ֣א צַדִּ֑יק וְ֝/רָשָׁ֗ע יַבְאִ֥ישׁ וְ/יַחְפִּֽיר5A righteous {man} hateth lying: but a wicked {man} is loathsome, and cometh to shame.اَلصِّدِّيقُ يُبْغِضُ كَلَامَ كَذِبٍ، وَٱلشِّرِّيرُ يُخْزِي وَيُخْجِلُ.
צְ֭דָקָה תִּצֹּ֣ר תָּם דָּ֑רֶךְ וְ֝/רִשְׁעָ֗ה תְּסַלֵּ֥ף חַטָּֽאת6Righteousness keepeth {him that is} upright in the way: but wickedness overthroweth the sinner. {the sinner: Heb. sin}اَلْبِرُّ يَحْفَظُ ٱلْكَامِلَ طَرِيقَهُ، وَٱلشَّرُّ يَقْلِبُ ٱلْخَاطِئَ.
יֵ֣שׁ מִ֭תְעַשֵּׁר וְ/אֵ֣ין כֹּ֑ל מִ֝תְרוֹשֵׁ֗שׁ וְ/ה֣וֹן רָֽב7There is that maketh himself rich, yet {hath} nothing: {there is} that maketh himself poor, yet {hath} great riches.يُوجَدُ مَنْ يَتَغَانَى وَلَا شَيْءَ عِنْدَهُ، وَمَنْ يَتَفَاقَرُ وَعِنْدَهُ غِنًى جَزِيلٌ.
כֹּ֣פֶר נֶֽפֶשׁ אִ֣ישׁ עָשְׁר֑/וֹ וְ֝/רָ֗שׁ לֹא שָׁמַ֥ע גְּעָרָֽה8The ransom of a man's life {are} his riches: but the poor heareth not rebuke.فِدْيَةُ نَفْسِ رَجُلٍ غِنَاهُ، أَمَّا ٱلْفَقِيرُ فَلَا يَسْمَعُ ٱنْتِهَارًا.
אוֹר צַדִּיקִ֥ים יִשְׂמָ֑ח וְ/נֵ֖ר רְשָׁעִ֣ים יִדְעָֽךְ9The light of the righteous rejoiceth: but the lamp of the wicked shall be put out. {lamp: or, candle}نُورُ ٱلصِّدِّيقِينَ يُفَرِّحُ، وَسِرَاجُ ٱلْأَشْرَارِ يَنْطَفِئُ.
רַק בְּ֭/זָדוֹן יִתֵּ֣ן מַצָּ֑ה וְ/אֶת נ֖וֹעָצִ֣ים חָכְמָֽה10Only by pride cometh contention: but with the well advised {is} wisdom.اَلْخِصَامُ إِنَّمَا يَصِيرُ بِٱلْكِبْرِيَاءِ، وَمَعَ ٱلْمُتَشَاوِرِينَ حِكْمَةٌ.
ה֭וֹן מֵ/הֶ֣בֶל יִמְעָ֑ט וְ/קֹבֵ֖ץ עַל יָ֣ד יַרְבֶּֽה11Wealth {gotten} by vanity shall be diminished: but he that gathereth by labour shall increase. {by labour: Heb. with the hand}غِنَى ٱلْبُطْلِ يَقِلُّ، وَٱلْجَامِعُ بِيَدِهِ يَزْدَادُ.
תּוֹחֶ֣לֶת מְ֭מֻשָּׁכָה מַחֲלָה לֵ֑ב וְ/עֵ֥ץ חַ֝יִּ֗ים תַּאֲוָ֥ה בָאָֽה12Hope deferred maketh the heart sick: but {when} the desire cometh, {it is} a tree of life.ٱلرَّجَاءُ ٱلْمُمَاطَلُ يُمْرِضُ ٱلْقَلْبَ، وَٱلشَّهْوَةُ ٱلْمُتَمَّمَةُ شَجَرَةُ حَيَاةٍ.
בָּ֣ז לְ֭/דָבָר יֵחָ֣בֶל ל֑/וֹ וִ/ירֵ֥א מִ֝צְוָ֗ה ה֣וּא יְשֻׁלָּֽם13Whoso despiseth the word shall be destroyed: but he that feareth the commandment shall be rewarded. {shall be rewarded: or, shall be in peace}مَنِ ٱزْدَرَى بِٱلْكَلِمَةِ يُخْرِبُ نَفْسَهُ، وَمَنْ خَشِيَ ٱلْوَصِيَّةَ يُكَافَأُ.
תּוֹרַ֣ת חָ֭כָם מְק֣וֹר חַיִּ֑ים לָ֝/ס֗וּר מִ/מֹּ֥קְשֵׁי מָֽוֶת14The law of the wise {is} a fountain of life, to depart from the snares of death.شَرِيعَةُ ٱلْحَكِيمِ يَنْبُوعُ حَيَاةٍ لِلْحَيَدَانِ عَنْ أَشْرَاكِ ٱلْمَوْتِ.
שֵֽׂכֶל ט֭וֹב יִתֶּן חֵ֑ן וְ/דֶ֖רֶךְ בֹּגְדִ֣ים אֵיתָֽן15Good understanding giveth favour: but the way of transgressors {is} hard.اَلْفِطْنَةُ ٱلْجَيِّدَةُ تَمْنَحُ نِعْمَةً، أَمَّا طَرِيقُ ٱلْغَادِرِينَ فَأَوْعَرُ.
כָּל עָ֭רוּם יַעֲשֶׂ֣ה בְ/דָ֑עַת וּ֝/כְסִ֗יל יִפְרֹ֥שׂ אִוֶּֽלֶת16Every prudent {man} dealeth with knowledge: but a fool layeth open {his} folly. {layeth...: Heb. spreadeth}كُلُّ ذَكِيٍّ يَعْمَلُ بِٱلْمَعْرِفَةِ، وَٱلْجَاهِلُ يَنْشُرُ حُمْقًا.
מַלְאָ֣ךְ רָ֭שָׁע יִפֹּ֣ל בְּ/רָ֑ע וְ/צִ֖יר אֱמוּנִ֣ים מַרְפֵּֽא17A wicked messenger falleth into mischief: but a faithful ambassador {is} health. {a faithful...: Heb. an ambassador of faithfulness}اَلرَّسُولُ ٱلشِّرِّيرُ يَقَعُ فِي ٱلشَّرِّ، وَٱلسَّفِيرُ ٱلْأَمِينُ شِفَاءٌ.
רֵ֣ישׁ וְ֭/קָלוֹן פּוֹרֵ֣עַ מוּסָ֑ר וְ/שׁוֹמֵ֖ר תּוֹכַ֣חַת יְכֻבָּֽד18Poverty and shame {shall be to} him that refuseth instruction: but he that regardeth reproof shall be honoured.فَقْرٌ وَهَوَانٌ لِمَنْ يَرْفُضُ ٱلتَّأْدِيبَ، وَمَنْ يُلَاحِظ ٱلتَّوْبِيخَ يُكْرَمْ.
תַּאֲוָ֣ה נִ֭הְיָה תֶּעֱרַ֣ב לְ/נָ֑פֶשׁ וְ/תוֹעֲבַ֥ת כְּ֝סִילִ֗ים ס֣וּר מֵ/רָֽע19The desire accomplished is sweet to the soul: but {it is} abomination to fools to depart from evil.اَلشَّهْوَةُ ٱلْحَاصِلَةُ تَلُذُّ ٱلنَّفْسَ، أَمَّا كَرَاهَةُ ٱلْجُهَّالِ فَهِيَ ٱلْحَيَدَانُ عَنِ ٱلشَّرِّ.
הלוך הוֹלֵ֣ךְ אֶת חֲכָמִ֣ים ו/חכם יֶחְכָּ֑ם וְ/רֹעֶ֖ה כְסִילִ֣ים יֵרֽוֹעַ20He that walketh with wise {men} shall be wise: but a companion of fools shall be destroyed. {destroyed: Heb. broken}اَلْمُسَايِرُ ٱلْحُكَمَاءَ يَصِيرُ حَكِيمًا، وَرَفِيقُ ٱلْجُهَّالِ يُضَرُّ.
חַ֭טָּאִים תְּרַדֵּ֣ף רָעָ֑ה וְ/אֶת צַ֝דִּיקִ֗ים יְשַׁלֶּם טֽוֹב21Evil pursueth sinners: but to the righteous good shall be repayed.اَلشَّرُّ يَتْبَعُ ٱلْخَاطِئِينَ، وَٱلصِّدِّيقُونَ يُجَازَوْنَ خَيْرًا.
ט֗וֹב יַנְחִ֥יל בְּנֵֽי בָנִ֑ים וְ/צָפ֥וּן לַ֝/צַּדִּ֗יק חֵ֣יל חוֹטֵֽא22A good {man} leaveth an inheritance to his children's children: and the wealth of the sinner {is} laid up for the just.اَلصَّالِحُ يُورِثُ بَنِي ٱلْبَنِينَ، وَثَرْوَةُ ٱلْخَاطِئِ تُذْخَرُ لِلصِّدِّيقِ.
רָב אֹ֭כֶל נִ֣יר רָאשִׁ֑ים וְ/יֵ֥שׁ נִ֝סְפֶּ֗ה בְּ/לֹ֣א מִשְׁפָּֽט23Much food {is in} the tillage of the poor: but there is {that is} destroyed for want of judgment.فِي حَرْثِ ٱلْفُقَرَاءِ طَعَامٌ كَثِيرٌ، وَيُوجَدُ هَالِكٌ مِنْ عَدَمِ ٱلْحَقِّ.
חוֹשֵׂ֣ךְ שִׁ֭בְט/וֹ שׂוֹנֵ֣א בְנ֑/וֹ וְ֝/אֹהֲב֗/וֹ שִֽׁחֲר֥/וֹ מוּסָֽר24He that spareth his rod hateth his son: but he that loveth him chasteneth him betimes.مَنْ يَمْنَعُ عَصَاهُ يَمْقُتِ ٱبْنَهُ، وَمَنْ أَحَبَّهُ يَطْلُبُ لَهُ ٱلتَّأْدِيبَ.
צַדִּ֗יק אֹ֭כֵל לְ/שֹׂ֣בַע נַפְשׁ֑/וֹ וּ/בֶ֖טֶן רְשָׁעִ֣ים תֶּחְסָֽר25The righteous eateth to the satisfying of his soul: but the belly of the wicked shall want.اَلصِّدِّيقُ يَأْكُلُ لِشَبَعِ نَفْسِهِ، أَمَّا بَطْنُ ٱلْأَشْرَارِ فَيَحْتَاجُ.
14
Mishlei — פרק 14 Proverbs — Chapter 14
חַכְמ֣וֹת נָ֭שִׁים בָּנְתָ֣ה בֵיתָ֑/הּ וְ֝/אִוֶּ֗לֶת בְּ/יָדֶ֥י/הָ תֶהֶרְסֶֽ/נּוּ1Every wise woman buildeth her house: but the foolish plucketh it down with her hands.حِكْمَةُ ٱلْمَرْأَةِ تَبْنِي بَيْتَهَا، وَٱلْحَمَاقَةُ تَهْدِمُهُ بِيَدِهَا.
הוֹלֵ֣ךְ בְּ֭/יָשְׁר/וֹ יְרֵ֣א יְהוָ֑ה וּ/נְל֖וֹז דְּרָכָ֣י/ו בּוֹזֵֽ/הוּ2He that walketh in his uprightness feareth the LORD: but {he that is} perverse in his ways despiseth him.اَلسَّالِكُ بِٱسْتِقَامَتِهِ يَتَّقِي ٱلرَّبَّ، وَٱلْمُعَوِّجُ طُرُقَهُ يَحْتَقِرُهُ.
בְּֽ/פִי אֱ֭וִיל חֹ֣טֶר גַּאֲוָ֑ה וְ/שִׂפְתֵ֥י חֲ֝כָמִ֗ים תִּשְׁמוּרֵֽ/ם3In the mouth of the foolish {is} a rod of pride: but the lips of the wise shall preserve them.فِي فَمِ ٱلْجَاهِلِ قَضِيبٌ لِكِبْرِيَائِهِ، أَمَّا شِفَاهُ ٱلْحُكَمَاءِ فَتَحْفَظُهُمْ.
בְּ/אֵ֣ין אֲ֭לָפִים אֵב֣וּס בָּ֑ר וְ/רָב תְּ֝בוּא֗וֹת בְּ/כֹ֣חַ שֽׁוֹר4Where no oxen {are}, the crib {is} clean: but much increase {is} by the strength of the ox.حَيْثُ لَا بَقَرٌ فَٱلْمَعْلَفُ فَارِغٌ، وَكَثْرَةُ ٱلْغَلَّةِ بِقُوَّةِ ٱلثَّوْرِ.
עֵ֣ד אֱ֭מוּנִים לֹ֣א יְכַזֵּ֑ב וְ/יָפִ֥יחַ כְּ֝זָבִ֗ים עֵ֣ד שָֽׁקֶר5A faithful witness will not lie: but a false witness will utter lies.اَلشَّاهِدُ ٱلْأَمِينُ لَنْ يَكْذِبَ، وَٱلشَّاهِدُ ٱلزُّورُ يَتَفَوَّهُ بِٱلْأَكَاذِيبِ.
בִּקֶּשׁ לֵ֣ץ חָכְמָ֣ה וָ/אָ֑יִן וְ/דַ֖עַת לְ/נָב֣וֹן נָקָֽל6A scorner seeketh wisdom, and {findeth it} not: but knowledge {is} easy unto him that understandeth.اَلْمُسْتَهْزِئُ يَطْلُبُ ٱلْحِكْمَةَ وَلَا يَجِدُهَا، وَٱلْمَعْرِفَةُ هَيِّنَةٌ لِلْفَهِيمِ.
לֵ֣ךְ מִ֭/נֶּגֶד לְ/אִ֣ישׁ כְּסִ֑יל וּ/בַל יָ֝דַ֗עְתָּ שִׂפְתֵי דָֽעַת7Go from the presence of a foolish man, when thou perceivest not {in him} the lips of knowledge.اِذْهَبْ مِنْ قُدَّامِ رَجُلٍ جَاهِلٍ إِذْ لَا تَشْعُرُ بِشَفَتَيْ مَعْرِفَةٍ.
חָכְמַ֣ת עָ֭רוּם הָבִ֣ין דַּרְכּ֑/וֹ וְ/אִוֶּ֖לֶת כְּסִילִ֣ים מִרְמָֽה8The wisdom of the prudent {is} to understand his way: but the folly of fools {is} deceit.حِكْمَةُ ٱلذَّكِيِّ فَهْمُ طَرِيقِهِ، وَغَبَاوَةُ ٱلْجُهَّالِ غِشٌّ.
אֱ֭וִלִים יָלִ֣יץ אָשָׁ֑ם וּ/בֵ֖ין יְשָׁרִ֣ים רָצֽוֹן9Fools make a mock at sin: but among the righteous {there is} favour.اَلْجُهَّالُ يَسْتَهْزِئُونَ بِٱلْإِثْمِ، وَبَيْنَ ٱلْمُسْتَقِيمِينَ رِضًى.
לֵ֗ב י֭וֹדֵעַ מָרַּ֣ת נַפְשׁ֑/וֹ וּ֝/בְ/שִׂמְחָת֗/וֹ לֹא יִתְעָ֥רַב זָֽר10The heart knoweth his own bitterness; and a stranger doth not intermeddle with his joy. {his own...: Heb. the bitterness of his soul}اَلْقَلْبُ يَعْرِفُ مَرَارَةَ نَفْسِهِ، وَبِفَرَحِهِ لَا يُشَارِكُهُ غَرِيبٌ.
בֵּ֣ית רְ֭שָׁעִים יִשָּׁמֵ֑ד וְ/אֹ֖הֶל יְשָׁרִ֣ים יַפְרִֽיחַ11The house of the wicked shall be overthrown: but the tabernacle of the upright shall flourish.بَيْتُ ٱلْأَشْرَارِ يُخْرَبُ، وَخَيْمَةُ ٱلْمُسْتَقِيمِينَ تُزْهِرُ.
יֵ֤שׁ דֶּ֣רֶךְ יָ֭שָׁר לִ/פְנֵי אִ֑ישׁ וְ֝/אַחֲרִיתָ֗/הּ דַּרְכֵי מָֽוֶת12There is a way which seemeth right unto a man, but the end thereof {are} the ways of death.تُوجَدُ طَرِيقٌ تَظْهَرُ لِلْإِنْسَانِ مُسْتَقِيمَةً، وَعَاقِبَتُهَا طُرُقُ ٱلْمَوْتِ.
גַּם בִּ/שְׂח֥וֹק יִכְאַב לֵ֑ב וְ/אַחֲרִיתָ֖/הּ שִׂמְחָ֣ה תוּגָֽה13Even in laughter the heart is sorrowful; and the end of that mirth {is} heaviness.أَيْضًا فِي ٱلضِّحِكِ يَكْتَئِبُ ٱلْقَلْبُ، وَعَاقِبَةُ ٱلْفَرَحِ حُزْنٌ.
מִ/דְּרָכָ֣י/ו יִ֭שְׂבַּע ס֣וּג לֵ֑ב וּ֝/מֵ/עָלָ֗י/ו אִ֣ישׁ טֽוֹב14The backslider in heart shall be filled with his own ways: and a good man {shall be satisfied} from himself.اَلْمُرْتَدُّ فِي ٱلْقَلْبِ يَشْبَعُ مِنْ طُرُقِهِ، وَٱلرَّجُلُ ٱلصَّالِحُ مِمَّا عِنْدَهُ.
פֶּ֭תִי יַאֲמִ֣ין לְ/כָל דָּבָ֑ר וְ֝/עָר֗וּם יָבִ֥ין לַ/אֲשֻׁרֽ/וֹ15The simple believeth every word: but the prudent {man} looketh well to his going.اَلْغَبِيُّ يُصَدِّقُ كُلَّ كَلِمَةٍ، وَٱلذَّكِيُّ يَنْتَبِهُ إِلَى خَطَوَاتِهِ.
חָכָ֣ם יָ֭רֵא וְ/סָ֣ר מֵ/רָ֑ע וּ֝/כְסִ֗יל מִתְעַבֵּ֥ר וּ/בוֹטֵֽחַ16A wise {man} feareth, and departeth from evil: but the fool rageth, and is confident.اَلْحَكِيمُ يَخْشَى وَيَحِيدُ عَنِ ٱلشَّرِّ، وَٱلْجَاهِلُ يَتَصَلَّفُ وَيَثِقُ.
קְֽצַר אַ֭פַּיִם יַעֲשֶׂ֣ה אִוֶּ֑לֶת וְ/אִ֥ישׁ מְ֝זִמּ֗וֹת יִשָּׂנֵֽא17{He that is} soon angry dealeth foolishly: and a man of wicked devices is hated.اَلسَّرِيعُ ٱلْغَضَبِ يَعْمَلُ بِٱلْحَمَقِ، وَذُو ٱلْمَكَايِدِ يُشْنَأُ.
נָחֲל֣וּ פְתָאיִ֣ם אִוֶּ֑לֶת וַֽ֝/עֲרוּמִ֗ים יַכְתִּ֥רוּ דָֽעַת18The simple inherit folly: but the prudent are crowned with knowledge.اَلْأَغْبِيَاءُ يَرِثُونَ ٱلْحَمَاقَةَ، وَٱلْأَذْكِيَاءُ يُتَوَّجُونَ بِٱلْمَعْرِفَةِ.
שַׁח֣וּ רָ֭עִים לִ/פְנֵ֣י טוֹבִ֑ים וּ֝/רְשָׁעִ֗ים עַֽל שַׁעֲרֵ֥י צַדִּֽיק19The evil bow before the good; and the wicked at the gates of the righteous.ٱلْأَشْرَارُ يَنْحَنُونَ أَمَامَ ٱلْأَخْيَارِ، وَٱلْأَثَمَةُ لَدَى أَبْوَابِ ٱلصِّدِّيقِ.
גַּם לְ֭/רֵעֵ/הוּ יִשָּׂ֣נֵא רָ֑שׁ וְ/אֹהֲבֵ֖י עָשִׁ֣יר רַבִּֽים20The poor is hated even of his own neighbour: but the rich {hath} many friends. {the rich...: Heb. many are the lovers of the rich}أَيْضًا مِنْ قَرِيبِهِ يُبْغَضُ ٱلْفَقِيرُ، وَمُحِبُّو ٱلْغَنِيِّ كَثِيرُونَ.
בָּז לְ/רֵעֵ֥/הוּ חוֹטֵ֑א וּ/מְחוֹנֵ֖ן עניים עֲנָוִ֣ים אַשְׁרָֽי/ו21He that despiseth his neighbour sinneth: but he that hath mercy on the poor, happy {is} he.مَنْ يَحْتَقِرُ قَرِيبَهُ يُخْطِئُ، وَمَنْ يَرْحَمُ ٱلْمَسَاكِينَ فَطُوبَى لَهُ.
הֲֽ/לוֹא יִ֭תְעוּ חֹ֣רְשֵׁי רָ֑ע וְ/חֶ֥סֶד וֶ֝/אֱמֶ֗ת חֹ֣רְשֵׁי טֽוֹב22Do they not err that devise evil? but mercy and truth {shall be} to them that devise good.أَمَا يَضِلُّ مُخْتَرِعُو ٱلشَّرِّ؟ أَمَّا ٱلرَّحْمَةُ وَٱلْحَقُّ فَيَهْدِيَانِ مُخْتَرِعِي ٱلْخَيْرِ.
בְּ/כָל עֶ֭צֶב יִהְיֶ֣ה מוֹתָ֑ר וּ/דְבַר שְׂ֝פָתַ֗יִם אַךְ לְ/מַחְסֽוֹר23In all labour there is profit: but the talk of the lips {tendeth} only to penury.فِي كُلِّ تَعَبٍ مَنْفَعَةٌ، وَكَلَامُ ٱلشَّفَتَيْنِ إِنَّمَا هُوَ إِلَى ٱلْفَقْرِ.
עֲטֶ֣רֶת חֲכָמִ֣ים עָשְׁרָ֑/ם אִוֶּ֖לֶת כְּסִילִ֣ים אִוֶּֽלֶת24The crown of the wise {is} their riches: {but} the foolishness of fools {is} folly.تَاجُ ٱلْحُكَمَاءِ غِنَاهُمْ. تَقَدُّمُ ٱلْجُهَّالِ حَمَاقَةٌ.
מַצִּ֣יל נְ֭פָשׁוֹת עֵ֣ד אֱמֶ֑ת וְ/יָפִ֖חַ כְּזָבִ֣ים מִרְמָֽה25A true witness delivereth souls: but a deceitful {witness} speaketh lies.اَلشَّاهِدُ ٱلْأَمِينُ مُنَجِّي ٱلنُّفُوسِ، وَمَنْ يَتَفَوَّهُ بِٱلْأَكَاذِيبِ فَغِشٌّ.
בְּ/יִרְאַ֣ת יְ֭הוָה מִבְטַח עֹ֑ז וּ֝/לְ/בָנָ֗י/ו יִהְיֶ֥ה מַחְסֶֽה26In the fear of the LORD {is} strong confidence: and his children shall have a place of refuge.فِي مَخَافَةِ ٱلرَّبِّ ثِقَةٌ شَدِيدَةٌ، وَيَكُونُ لِبَنِيهِ مَلْجَأٌ.
יִרְאַ֣ת יְ֭הוָה מְק֣וֹר חַיִּ֑ים לָ֝/ס֗וּר מִ/מֹּ֥קְשֵׁי מָֽוֶת27The fear of the LORD {is} a fountain of life, to depart from the snares of death.مَخَافَةُ ٱلرَّبِّ يَنْبُوعُ حَيَاةٍ لِلْحَيَدَانِ عَنْ أَشْرَاكِ ٱلْمَوْتِ.
בְּ/רָב עָ֥ם הַדְרַת מֶ֑לֶךְ וּ/בְ/אֶ֥פֶס לְ֝אֹ֗ם מְחִתַּ֥ת רָזֽוֹן28In the multitude of people {is} the king's honour: but in the want of people {is} the destruction of the prince.فِي كَثْرَةِ ٱلشَّعْبِ زِينَةُ ٱلْمَلِكِ، وَفِي عَدَمِ ٱلْقَوْمِ هَلَاكُ ٱلْأَمِيرِ.
אֶ֣רֶךְ אַ֭פַּיִם רַב תְּבוּנָ֑ה וּ/קְצַר ר֝֗וּחַ מֵרִ֥ים אִוֶּֽלֶת29{He that is} slow to wrath {is} of great understanding: but {he that is} hasty of spirit exalteth folly. {hasty...: Heb. short of spirit}بَطِيءُ ٱلْغَضَبِ كَثِيرُ ٱلْفَهْمِ، وَقَصِيرُ ٱلرُّوحِ مُعَلِّي ٱلْحَمَقِ.
חַיֵּ֣י בְ֭שָׂרִים לֵ֣ב מַרְפֵּ֑א וּ/רְקַ֖ב עֲצָמ֣וֹת קִנְאָֽה30A sound heart {is} the life of the flesh: but envy the rottenness of the bones.حَيَاةُ ٱلْجَسَدِ هُدُوءُ ٱلْقَلْبِ، وَنَخْرُ ٱلْعِظَامِ ٱلْحَسَدُ.
עֹ֣שֵֽׁק דָּ֭ל חֵרֵ֣ף עֹשֵׂ֑/הוּ וּ֝/מְכַבְּד֗/וֹ חֹנֵ֥ן אֶבְיֽוֹן31He that oppresseth the poor reproacheth his Maker: but he that honoureth him hath mercy on the poor.ظَالِمُ ٱلْفَقِيرِ يُعَيِّرُ خَالِقَهُ، وَيُمَجِّدُهُ رَاحِمُ ٱلْمِسْكِينِ.
בְּֽ֭/רָעָת/וֹ יִדָּחֶ֣ה רָשָׁ֑ע וְ/חֹסֶ֖ה בְ/מוֹת֣/וֹ צַדִּֽיק32The wicked is driven away in his wickedness: but the righteous hath hope in his death.اَلشِّرِّيرُ يُطْرَدُ بِشَرِّهِ، أَمَّا ٱلصِّدِّيقُ فَوَاثِقٌ عِنْدَ مَوْتِهِ.
בְּ/לֵ֣ב נָ֭בוֹן תָּנ֣וּחַ חָכְמָ֑ה וּ/בְ/קֶ֥רֶב כְּ֝סִילִ֗ים תִּוָּדֵֽעַ33Wisdom resteth in the heart of him that hath understanding: but {that which is} in the midst of fools is made known.فِي قَلْبِ ٱلْفَهِيمِ تَسْتَقِرُّ ٱلْحِكْمَةُ، وَمَا فِي دَاخِلِ ٱلْجُهَّالِ يُعْرَفُ.
צְדָקָ֥ה תְרֽוֹמֵֽם גּ֑וֹי וְ/חֶ֖סֶד לְאֻמִּ֣ים חַטָּֽאת34Righteousness exalteth a nation: but sin {is} a reproach to any people. {to any...: Heb. to nations}اَلْبِرُّ يَرْفَعُ شَأْنَ ٱلْأُمَّةِ، وَعَارُ ٱلشُّعُوبِ ٱلْخَطِيَّةُ.
רְֽצוֹן מֶ֭לֶךְ לְ/עֶ֣בֶד מַשְׂכִּ֑יל וְ֝/עֶבְרָת֗/וֹ תִּהְיֶ֥ה מֵבִֽישׁ35The king's favour {is} toward a wise servant: but his wrath is {against} him that causeth shame.رِضْوَانُ ٱلْمَلِكِ عَلَى ٱلْعَبْدِ ٱلْفَطِنِ، وَسَخَطُهُ يَكُونُ عَلَى ٱلْمُخْزِي.
15
Mishlei — פרק 15 Proverbs — Chapter 15
מַֽעֲנֶה רַּ֭ךְ יָשִׁ֣יב חֵמָ֑ה וּ/דְבַר עֶ֝֗צֶב יַעֲלֶה אָֽף1A soft answer turneth away wrath: but grievous words stir up anger.اَلْجَوَابُ ٱللَّيِّنُ يَصْرِفُ ٱلْغَضَبَ، وَٱلْكَلَامُ ٱلْمُوجِعُ يُهَيِّجُ ٱلسَّخَطَ.
לְשׁ֣וֹן חֲ֭כָמִים תֵּיטִ֣יב דָּ֑עַת וּ/פִ֥י כְ֝סִילִ֗ים יַבִּ֥יעַ אִוֶּֽלֶת2The tongue of the wise useth knowledge aright: but the mouth of fools poureth out foolishness. {poureth: Heb. belcheth, or, bubbleth}لِسَانُ ٱلْحُكَمَاءِ يُحَسِّنُ ٱلْمَعْرِفَةَ، وَفَمُ ٱلْجُهَّالِ يُنْبِعُ حَمَاقَةً.
בְּֽ/כָל מָ֭קוֹם עֵינֵ֣י יְהוָ֑ה צֹ֝פ֗וֹת רָעִ֥ים ו/טוֹבִֽים3The eyes of the LORD {are} in every place, beholding the evil and the good.فِي كُلِّ مَكَانٍ عَيْنَا ٱلرَّبِّ مُرَاقِبَتَانِ ٱلطَّالِحِينَ وَٱلصَّالِحِينَ.
מַרְפֵּ֣א לָ֭שׁוֹן עֵ֣ץ חַיִּ֑ים וְ/סֶ֥לֶף בָּ֝֗/הּ שֶׁ֣בֶר בְּ/רֽוּחַ4A wholesome tongue {is} a tree of life: but perverseness therein {is} a breach in the spirit. {A wholesome...: Heb. The healing of the tongue}هُدُوءُ ٱللِّسَانِ شَجَرَةُ حَيَاةٍ، وَٱعْوِجَاجُهُ سَحْقٌ فِي ٱلرُّوحِ.
אֱוִ֗יל יִ֭נְאַץ מוּסַ֣ר אָבִ֑י/ו וְ/שֹׁמֵ֖ר תּוֹכַ֣חַת יַעְרִֽם5A fool despiseth his father's instruction: but he that regardeth reproof is prudent.اَلْأَحْمَقُ يَسْتَهِينُ بِتَأْدِيبِ أَبِيهِ، أَمَّا مُرَاعِي ٱلتَّوْبِيخِ فَيَذْكَى.
בֵּ֣ית צַ֭דִּיק חֹ֣סֶן רָ֑ב וּ/בִ/תְבוּאַ֖ת רָשָׁ֣ע נֶעְכָּֽרֶת6In the house of the righteous {is} much treasure: but in the revenues of the wicked is trouble.فِي بَيْتِ ٱلصِّدِّيقِ كَنْزٌ عَظِيمٌ، وَفِي دَخْلِ ٱلْأَشْرَارِ كَدَرٌ.
שִׂפְתֵ֣י חֲ֭כָמִים יְזָ֣רוּ דָ֑עַת וְ/לֵ֖ב כְּסִילִ֣ים לֹא כֵֽן7The lips of the wise disperse knowledge: but the heart of the foolish {doeth} not so.شِفَاهُ ٱلْحُكَمَاءِ تَذُرُّ مَعْرِفَةً، أَمَّا قَلْبُ ٱلْجُهَّالِ فَلَيْسَ كَذَلِكَ.
זֶ֣בַח רְ֭שָׁעִים תּוֹעֲבַ֣ת יְהוָ֑ה וּ/תְפִלַּ֖ת יְשָׁרִ֣ים רְצוֹנֽ/וֹ8The sacrifice of the wicked {is} an abomination to the LORD: but the prayer of the upright {is} his delight.ذَبِيحَةُ ٱلْأَشْرَارِ مَكْرَهَةُ ٱلرَّبِّ، وَصَلَاةُ ٱلْمُسْتَقِيمِينَ مَرْضَاتُهُ.
תּוֹעֲבַ֣ת יְ֭הוָה דֶּ֣רֶךְ רָשָׁ֑ע וּ/מְרַדֵּ֖ף צְדָקָ֣ה יֶאֱהָֽב9The way of the wicked {is} an abomination unto the LORD: but he loveth him that followeth after righteousness.مَكْرَهَةُ ٱلرَّبِّ طَرِيقُ ٱلشِّرِّيرِ، وَتَابِعُ ٱلْبِرِّ يُحِبُّهُ.
מוּסָ֣ר רָ֭ע לְ/עֹזֵ֣ב אֹ֑רַח שׂוֹנֵ֖א תוֹכַ֣חַת יָמֽוּת10Correction {is} grievous unto him that forsaketh the way: {and} he that hateth reproof shall die. {Correction: or, Instruction}تَأْدِيبُ شَرٍّ لِتَارِكِ ٱلطَّرِيقِ. مُبْغِضُ ٱلتَّوْبِيخِ يَمُوتُ.
שְׁא֣וֹל וַ֭/אֲבַדּוֹן נֶ֣גֶד יְהוָ֑ה אַ֝֗ף כִּֽי לִבּ֥וֹת בְּֽנֵי אָדָֽם11Hell and destruction {are} before the LORD: how much more then the hearts of the children of men?اَلْهَاوِيَةُ وَٱلْهَلَاكُ أَمَامَ ٱلرَّبِّ. كَمْ بِٱلْحَرِيِّ قُلُوبُ بَنِي آدَمَ!
לֹ֣א יֶאֱהַב לֵ֭ץ הוֹכֵ֣חַֽ ל֑/וֹ אֶל חֲ֝כָמִ֗ים לֹ֣א יֵלֵֽךְ12A scorner loveth not one that reproveth him: neither will he go unto the wise.اَلْمُسْتَهْزِئُ لَا يُحِبُّ مُوَبِّخَهُ. إِلَى ٱلْحُكَمَاءِ لَا يَذْهَبُ.
לֵ֣ב שָׂ֭מֵחַ יֵיטִ֣ב פָּנִ֑ים וּ/בְ/עַצְּבַת לֵ֝ב ר֣וּחַ נְכֵאָֽה13A merry heart maketh a cheerful countenance: but by sorrow of the heart the spirit is broken.اَلْقَلْبُ ٱلْفَرْحَانُ يَجْعَلُ ٱلْوَجْهَ طَلِقًا، وَبِحُزْنِ ٱلْقَلْبِ تَنْسَحِقُ ٱلرُّوحُ.
לֵ֣ב נָ֭בוֹן יְבַקֶּשׁ דָּ֑עַת ו/פני וּ/פִ֥י כְ֝סִילִ֗ים יִרְעֶ֥ה אִוֶּֽלֶת14The heart of him that hath understanding seeketh knowledge: but the mouth of fools feedeth on foolishness.قَلْبُ ٱلْفَهِيمِ يَطْلُبُ مَعْرِفَةً، وَفَمُ ٱلْجُهَّالِ يَرْعَى حَمَاقَةً.
כָּל יְמֵ֣י עָנִ֣י רָעִ֑ים וְ/טֽוֹב לֵ֝֗ב מִשְׁתֶּ֥ה תָמִֽיד15All the days of the afflicted {are} evil: but he that is of a merry heart {hath} a continual feast.كُلُّ أَيَّامِ ٱلْحَزِينِ شَقِيَّةٌ، أَمَّا طَيِّبُ ٱلْقَلْبِ فَوَلِيمَةٌ دَائِمَةٌ.
טוֹב מְ֭עַט בְּ/יִרְאַ֣ת יְהוָ֑ה מֵ/אוֹצָ֥ר רָ֝֗ב וּ/מְה֥וּמָה בֽ/וֹ16Better {is} little with the fear of the LORD than great treasure and trouble therewith.اَلْقَلِيلُ مَعَ مَخَافَةِ ٱلرَّبِّ، خَيْرٌ مِنْ كَنْزٍ عَظِيمٍ مَعَ هَمٍّ.
ט֤וֹב אֲרֻחַ֣ת יָ֭רָק וְ/אַהֲבָה שָׁ֑ם מִ/שּׁ֥וֹר אָ֝ב֗וּס וְ/שִׂנְאָה בֽ/וֹ17Better {is} a dinner of herbs where love is, than a stalled ox and hatred therewith.أَكْلَةٌ مِنَ ٱلْبُقُولِ حَيْثُ تَكُونُ ٱلْمَحَبَّةُ، خَيْرٌ مِنْ ثَوْرٍ مَعْلُوفٍ وَمَعَهُ بُغْضَةٌ.
אִ֣ישׁ חֵ֭מָה יְגָרֶ֣ה מָד֑וֹן וְ/אֶ֥רֶך אַ֝פַּ֗יִם יַשְׁקִ֥יט רִֽיב18A wrathful man stirreth up strife: but {he that is} slow to anger appeaseth strife.اَلرَّجُلُ ٱلْغَضُوبُ يُهَيِّجُ ٱلْخُصُومَةَ، وَبَطِيءُ ٱلْغَضَبِ يُسَكِّنُ ٱلْخِصَامَ.
דֶּ֣רֶךְ עָ֭צֵל כִּ/מְשֻׂ֣כַת חָ֑דֶק וְ/אֹ֖רַח יְשָׁרִ֣ים סְלֻלָֽה19The way of the slothful {man is} as an hedge of thorns: but the way of the righteous {is} made plain. {is made...: Heb. is raised up as a causey}طَرِيقُ ٱلْكَسْلَانِ كَسِيَاجٍ مِنْ شَوْكٍ، وَطَرِيقُ ٱلْمُسْتَقِيمِينَ مَنْهَجٌ.
בֵּ֣ן חָ֭כָם יְשַׂמַּח אָ֑ב וּ/כְסִ֥יל אָ֝דָ֗ם בּוֹזֶ֥ה אִמּֽ/וֹ20A wise son maketh a glad father: but a foolish man despiseth his mother.اَلِٱبْنُ ٱلْحَكِيمُ يَسُرُّ أَبَاهُ، وَٱلرَّجُلُ ٱلْجَاهِلُ يَحْتَقِرُ أُمَّهُ.
אִ֭וֶּלֶת שִׂמְחָ֣ה לַ/חֲסַר לֵ֑ב וְ/אִ֥ישׁ תְּ֝בוּנָ֗ה יְיַשֶׁר לָֽכֶת21Folly {is} joy to {him that is} destitute of wisdom: but a man of understanding walketh uprightly. {destitute...: Heb. void of heart}ٱلْحَمَاقَةُ فَرَحٌ لِنَاقِصِ ٱلْفَهْمِ، أَمَّا ذُو ٱلْفَهْمِ فَيُقَوِّمُ سُلُوكَهُ.
הָפֵ֣ר מַ֭חֲשָׁבוֹת בְּ/אֵ֣ין ס֑וֹד וּ/בְ/רֹ֖ב יוֹעֲצִ֣ים תָּקֽוּם22Without counsel purposes are disappointed: but in the multitude of counsellors they are established.مَقَاصِدُ بِغَيْرِ مَشُورَةٍ تَبْطُلُ، وَبِكَثْرَةِ ٱلْمُشِيرِينَ تَقُومُ.
שִׂמְחָ֣ה לָ֭/אִישׁ בְּ/מַעֲנֵה פִ֑י/ו וְ/דָבָ֖ר בְּ/עִתּ֣/וֹ מַה טּֽוֹב23A man hath joy by the answer of his mouth: and a word {spoken} in due season, how good {is it}! {due...: Heb. his season}لِلْإِنْسَانِ فَرَحٌ بِجَوَابِ فَمِهِ، وَٱلْكَلِمَةُ فِي وَقْتِهَا مَا أَحْسَنَهَا!
אֹ֣רַח חַ֭יִּים לְ/מַ֣עְלָ/ה לְ/מַשְׂכִּ֑יל לְמַ֥עַן ס֝֗וּר מִ/שְּׁא֥וֹל מָֽטָּה24The way of life {is} above to the wise, that he may depart from hell beneath.طَرِيقُ ٱلْحَيَاةِ لِلْفَطِنِ إِلَى فَوْقُ، لِلْحَيَدَانِ عَنِ ٱلْهَاوِيَةِ مِنْ تَحْتُ.
בֵּ֣ית גֵּ֭אִים יִסַּ֥ח יְהוָ֑ה וְ֝/יַצֵּ֗ב גְּב֣וּל אַלְמָנָֽה25The LORD will destroy the house of the proud: but he will establish the border of the widow.اَلرَّبُّ يَقْلَعُ بَيْتَ ٱلْمُتَكَبِّرِينَ، وَيُوَطِّدُ تُخْمَ ٱلْأَرْمَلَةِ.
תּוֹעֲבַ֣ת יְ֭הוָה מַחְשְׁב֣וֹת רָ֑ע וּ֝/טְהֹרִ֗ים אִמְרֵי נֹֽעַם26The thoughts of the wicked {are} an abomination to the LORD: but {the words} of the pure {are} pleasant words. {pleasant...: Heb. words of pleasantness}مَكْرَهَةُ ٱلرَّبِّ أَفْكَارُ ٱلشِّرِّيرِ، وَلِلْأَطْهَارِ كَلَامٌ حَسَنٌ.
עֹכֵ֣ר בֵּ֭ית/וֹ בּוֹצֵ֣עַ בָּ֑צַע וְ/שׂוֹנֵ֖א מַתָּנֹ֣ת יִחְיֶֽה27He that is greedy of gain troubleth his own house; but he that hateth gifts shall live.اَلْمُولَعُ بِٱلْكَسْبِ يُكَدِّرُ بَيْتَهُ، وَٱلْكَارِهُ ٱلْهَدَايَا يَعِيشُ.
לֵ֣ב צַ֭דִּיק יֶהְגֶּ֣ה לַ/עֲנ֑וֹת וּ/פִ֥י רְ֝שָׁעִ֗ים יַבִּ֥יעַ רָעֽוֹת28The heart of the righteous studieth to answer: but the mouth of the wicked poureth out evil things.قَلْبُ ٱلصِّدِّيقِ يَتَفَكَّرُ بِٱلْجَوَابِ، وَفَمُ ٱلْأَشْرَارِ يُنْبِعُ شُرُورًا.
רָח֣וֹק יְ֭הוָה מֵ/רְשָׁעִ֑ים וּ/תְפִלַּ֖ת צַדִּיקִ֣ים יִשְׁמָֽע29The LORD {is} far from the wicked: but he heareth the prayer of the righteous.اَلرَّبُّ بَعِيدٌ عَنِ ٱلْأَشْرَارِ، وَيَسْمَعُ صَلَاةَ ٱلصِّدِّيقِينَ.
מְֽאוֹר עֵ֭ינַיִם יְשַׂמַּֽח לֵ֑ב שְׁמוּעָ֥ה ט֝וֹבָ֗ה תְּדַשֶּׁן עָֽצֶם30The light of the eyes rejoiceth the heart: {and} a good report maketh the bones fat.نُورُ ٱلْعَيْنَيْنِ يُفَرِّحُ ٱلْقَلْبَ. اَلْخَبَرُ ٱلطَّيِّبُ يُسَمِّنُ ٱلْعِظَامَ.
אֹ֗זֶן שֹׁ֭מַעַת תּוֹכַ֣חַת חַיִּ֑ים בְּ/קֶ֖רֶב חֲכָמִ֣ים תָּלִֽין31The ear that heareth the reproof of life abideth among the wise.اَلْأُذُنُ ٱلسَّامِعَةُ تَوْبِيخَ ٱلْحَيَاةِ تَسْتَقِرُّ بَيْنَ ٱلْحُكَمَاءِ.
פּוֹרֵ֣עַ מ֭וּסָר מוֹאֵ֣ס נַפְשׁ֑/וֹ וְ/שׁוֹמֵ֥עַ תּ֝וֹכַ֗חַת ק֣וֹנֶה לֵּֽב32He that refuseth instruction despiseth his own soul: but he that heareth reproof getteth understanding. {instruction: or, correction} {heareth: or, obeyeth} {getteth...: Heb. possesseth an heart}مَنْ يَرْفُضُ ٱلتَّأْدِيبَ يُرْذِلُ نَفْسَهُ، وَمَنْ يَسْمَعُ لِلتَّوْبِيخِ يَقْتَنِي فَهْمًا.
יִרְאַ֣ת יְ֭הוָה מוּסַ֣ר חָכְמָ֑ה וְ/לִ/פְנֵ֖י כָב֣וֹד עֲנָוָֽה33The fear of the LORD {is} the instruction of wisdom; and before honour {is} humility.مَخَافَةُ ٱلرَّبِّ أَدَبُ حِكْمَةٍ، وَقَبْلَ ٱلْكَرَامَةِ ٱلتَّوَاضُعُ.
16
Mishlei — פרק 16 Proverbs — Chapter 16
לְ/אָדָ֥ם מַֽעַרְכֵי לֵ֑ב וּ֝/מֵ/יְהוָ֗ה מַעֲנֵ֥ה לָשֽׁוֹן1The preparations of the heart in man, and the answer of the tongue, {is} from the LORD. {preparations: or, disposings}لِلْإِنْسَانِ تَدَابِيرُ ٱلْقَلْبِ، وَمِنَ ٱلرَّبِّ جَوَابُ ٱللِّسَانِ.
כָּֽל דַּרְכֵי אִ֭ישׁ זַ֣ךְ בְּ/עֵינָ֑י/ו וְ/תֹכֵ֖ן רוּח֣וֹת יְהוָֽה2All the ways of a man {are} clean in his own eyes; but the LORD weigheth the spirits.كُلُّ طُرُقِ ٱلْإِنْسَانِ نَقِيَّةٌ فِي عَيْنَيْ نَفْسِهِ، وَٱلرَّبُّ وَازِنُ ٱلْأَرْوَاحِ.
גֹּ֣ל אֶל יְהוָ֣ה מַעֲשֶׂ֑י/ךָ וְ֝/יִכֹּ֗נוּ מַחְשְׁבֹתֶֽי/ךָ3Commit thy works unto the LORD, and thy thoughts shall be established. {Commit: Heb. Roll}أَلْقِ عَلَى ٱلرَّبِّ أَعْمَالَكَ فَتُثَبَّتَ أَفْكَارُكَ.
כֹּ֤ל פָּעַ֣ל יְ֭הוָה לַֽ/מַּעֲנֵ֑/הוּ וְ/גַם רָ֝שָׁ֗ע לְ/י֣וֹם רָעָֽה4The LORD hath made all {things} for himself: yea, even the wicked for the day of evil.اَلرَّبُّ صَنَعَ ٱلْكُلَّ لِغَرَضِهِ، وَٱلشِّرِّيرَ أَيْضًا لِيَوْمِ ٱلشَّرِّ.
תּוֹעֲבַ֣ת יְ֭הוָה כָּל גְּבַהּ לֵ֑ב יָ֥ד לְ֝/יָ֗ד לֹ֣א יִנָּקֶֽה5Every one {that is} proud in heart {is} an abomination to the LORD: {though} hand {join} in hand, he shall not be unpunished. {unpunished: Heb. held innocent}مَكْرَهَةُ ٱلرَّبِّ كُلُّ مُتَشَامِخِ ٱلْقَلْبِ. يَدًا لِيَدٍ لَا يَتَبَرَّأُ.
בְּ/חֶ֣סֶד וֶ֭/אֱמֶת יְכֻפַּ֣ר עָוֺ֑ן וּ/בְ/יִרְאַ֥ת יְ֝הוָ֗ה ס֣וּר מֵ/רָֽע6By mercy and truth iniquity is purged: and by the fear of the LORD {men} depart from evil.بِٱلرَّحْمَةِ وَٱلْحَقِّ يُسْتَرُ ٱلْإِثْمُ، وَفِي مَخَافَةِ ٱلرَّبِّ ٱلْحَيَدَانُ عَنِ ٱلشَّرِّ.
בִּ/רְצ֣וֹת יְ֭הוָה דַּרְכֵי אִ֑ישׁ גַּם א֝וֹיְבָ֗י/ו יַשְׁלִ֥ם אִתּֽ/וֹ7When a man's ways please the LORD, he maketh even his enemies to be at peace with him.إِذَا أَرْضَتِ ٱلرَّبَّ طُرُقُ إِنْسَانٍ، جَعَلَ أَعْدَاءَهُ أَيْضًا يُسَالِمُونَهُ.
טוֹב מְ֭עַט בִּ/צְדָקָ֑ה מֵ/רֹ֥ב תְּ֝בוּא֗וֹת בְּ/לֹ֣א מִשְׁפָּֽט8Better {is} a little with righteousness than great revenues without right.اَلْقَلِيلُ مَعَ ٱلْعَدْلِ خَيْرٌ مِنْ دَخْلٍ جَزِيلٍ بِغَيْرِ حَقٍّ.
לֵ֣ב אָ֭דָם יְחַשֵּׁ֣ב דַּרְכּ֑/וֹ וַֽ֝/יהוָ֗ה יָכִ֥ין צַעֲדֽ/וֹ9A man's heart deviseth his way: but the LORD directeth his steps.قَلْبُ ٱلْإِنْسَانِ يُفَكِّرُ فِي طَرِيقِهِ، وَٱلرَّبُّ يَهْدِي خَطْوَتَهُ.
קֶ֤סֶם עַֽל שִׂפְתֵי מֶ֑לֶךְ בְּ֝/מִשְׁפָּ֗ט לֹ֣א יִמְעַל פִּֽי/ו10A divine sentence {is} in the lips of the king: his mouth transgresseth not in judgment. {A divine...: Heb. Divination}فِي شَفَتَيِ ٱلْمَلِكِ وَحْيٌ. فِي ٱلْقَضَاءِ فَمُهُ لَا يَخُونُ.
פֶּ֤לֶס וּ/מֹאזְנֵ֣י מִ֭שְׁפָּט לַֽ/יהוָ֑ה מַ֝עֲשֵׂ֗/הוּ כָּל אַבְנֵי כִֽיס11A just weight and balance {are} the LORD'S: all the weights of the bag {are} his work. {the weights: Heb. the stones}قَبَّانُ ٱلْحَقِّ وَمَوَازِينُهُ لِلرَّبِّ. كُلُّ مَعَايِيرِ ٱلْكِيسِ عَمَلُهُ.
תּוֹעֲבַ֣ת מְ֭לָכִים עֲשׂ֣וֹת רֶ֑שַׁע כִּ֥י בִ֝/צְדָקָ֗ה יִכּ֥וֹן כִּסֵּֽא12{It is} an abomination to kings to commit wickedness: for the throne is established by righteousness.مَكْرَهَةُ ٱلْمُلُوكِ فِعْلُ ٱلشَّرِّ، لِأَنَّ ٱلْكُرْسِيَّ يُثَبَّتُ بِٱلْبِرِّ.
רְצ֣וֹן מְ֭לָכִים שִׂפְתֵי צֶ֑דֶק וְ/דֹבֵ֖ר יְשָׁרִ֣ים יֶאֱהָֽב13Righteous lips {are} the delight of kings; and they love him that speaketh right.مَرْضَاةُ ٱلْمُلُوكِ شَفَتَا حَقٍّ، وَٱلْمُتَكَلِّمُ بِٱلْمُسْتَقِيمَاتِ يُحَبُّ.
חֲמַת מֶ֥לֶךְ מַלְאֲכֵי מָ֑וֶת וְ/אִ֖ישׁ חָכָ֣ם יְכַפְּרֶֽ/נָּה14The wrath of a king {is as} messengers of death: but a wise man will pacify it.غَضَبُ ٱلْمَلِكِ رُسُلُ ٱلْمَوْتِ، وَٱلْإِنْسَانُ ٱلْحَكِيمُ يَسْتَعْطِفُهُ.
בְּ/אוֹר פְּנֵי מֶ֥לֶךְ חַיִּ֑ים וּ֝/רְצוֹנ֗/וֹ כְּ/עָ֣ב מַלְקֽוֹשׁ15In the light of the king's countenance {is} life; and his favour {is} as a cloud of the latter rain.فِي نُورِ وَجْهِ ٱلْمَلِكِ حَيَاةٌ، وَرِضَاهُ كَسَحَابِ ٱلْمَطَرِ ٱلْمُتَأَخِّرِ.
קְֽנֹה חָכְמָ֗ה מַה טּ֥וֹב מֵ/חָר֑וּץ וּ/קְנ֥וֹת בִּ֝ינָ֗ה נִבְחָ֥ר מִ/כָּֽסֶף16How much better {is it} to get wisdom than gold! and to get understanding rather to be chosen than silver!قِنْيَةُ ٱلْحِكْمَةِ كَمْ هِيَ خَيْرٌ مِنَ ٱلذَّهَبِ، وَقِنْيَةُ ٱلْفَهْمِ تُخْتَارُ عَلَى ٱلْفِضَّةِ!
מְסִלַּ֣ת יְ֭שָׁרִים ס֣וּר מֵ/רָ֑ע שֹׁמֵ֥ר נַ֝פְשׁ֗/וֹ נֹצֵ֥ר דַּרְכּֽ/וֹ17The highway of the upright {is} to depart from evil: he that keepeth his way preserveth his soul.مَنْهَجُ ٱلْمُسْتَقِيمِينَ ٱلْحَيَدَانُ عَنِ ٱلشَّرِّ. حَافِظٌ نَفْسَهُ حَافِظٌ طَرِيقَهُ.
לִ/פְנֵי שֶׁ֥בֶר גָּא֑וֹן וְ/לִ/פְנֵ֥י כִ֝שָּׁל֗וֹן גֹּ֣בַהּ רֽוּחַ18Pride {goeth} before destruction, and an haughty spirit before a fall.قَبْلَ ٱلْكَسْرِ ٱلْكِبْرِيَاءُ، وَقَبْلَ ٱلسُّقُوطِ تَشَامُخُ ٱلرُّوحِ.
ט֣וֹב שְׁפַל ר֭וּחַ אֶת עניים עֲנָוִ֑ים מֵֽ/חַלֵּ֥ק שָׁ֝לָ֗ל אֶת גֵּאִֽים19Better {it is to be} of an humble spirit with the lowly, than to divide the spoil with the proud.تَوَاضُعُ ٱلرُّوحِ مَعَ ٱلْوُدَعَاءِ خَيْرٌ مِنْ قَسْمِ ٱلْغَنِيمَةِ مَعَ ٱلْمُتَكَبِّرِينَ.
מַשְׂכִּ֣יל עַל דָּ֭בָר יִמְצָא ט֑וֹב וּ/בוֹטֵ֖חַ בַּ/יהוָ֣ה אַשְׁרָֽי/ו20He that handleth a matter wisely shall find good: and whoso trusteth in the LORD, happy {is} he. {handleth...: or, understandeth a matter}ٱلْفَطِنُ مِنْ جِهَةِ أَمْرٍ يَجِدُ خَيْرًا، وَمَنْ يَتَّكِلُ عَلَى ٱلرَّبِّ فَطُوبَى لَهُ.
לַ/חֲכַם לֵ֭ב יִקָּרֵ֣א נָב֑וֹן וּ/מֶ֥תֶק שְׂ֝פָתַ֗יִם יֹסִ֥יף לֶֽקַח21The wise in heart shall be called prudent: and the sweetness of the lips increaseth learning.حَكِيمُ ٱلْقَلْبِ يُدْعَى فَهِيمًا، وَحَلَاوَةُ ٱلشَّفَتَيْنِ تَزِيدُ عِلْمًا.
מְק֣וֹר חַ֭יִּים שֵׂ֣כֶל בְּעָלָ֑י/ו וּ/מוּסַ֖ר אֱוִלִ֣ים אִוֶּֽלֶת22Understanding {is} a wellspring of life unto him that hath it: but the instruction of fools {is} folly.ٱلْفِطْنَةُ يَنْبُوعُ حَيَاةٍ لِصَاحِبِهَا، وَتَأْدِيبُ ٱلْحَمْقَى حَمَاقَةٌ.
לֵ֣ב חָ֭כָם יַשְׂכִּ֣יל פִּ֑י/הוּ וְ/עַל שְׂ֝פָתָ֗י/ו יֹסִ֥יף לֶֽקַח23The heart of the wise teacheth his mouth, and addeth learning to his lips. {teacheth: Heb. maketh wise}قَلْبُ ٱلْحَكِيمِ يُرْشِدُ فَمَهُ وَيَزِيدُ شَفَتَيْهِ عِلْمًا.
צוּף דְּ֭בַשׁ אִמְרֵי נֹ֑עַם מָת֥וֹק לַ֝/נֶּפֶשׁ וּ/מַרְפֵּ֥א לָ/עָֽצֶם24Pleasant words {are as} an honeycomb, sweet to the soul, and health to the bones.اَلْكَلَامُ ٱلْحَسَنُ شَهْدُ عَسَلٍ، حُلْوٌ لِلنَّفْسِ وَشِفَاءٌ لِلْعِظَامِ.
יֵ֤שׁ דֶּ֣רֶךְ יָ֭שָׁר לִ/פְנֵי אִ֑ישׁ וְ֝/אַחֲרִיתָ֗/הּ דַּרְכֵי מָֽוֶת25There is a way that seemeth right unto a man, but the end thereof {are} the ways of death.تُوجَدُ طَرِيقٌ تَظْهَرُ لِلْإِنْسَانِ مُسْتَقِيمَةً وَعَاقِبَتُهَا طُرُقُ ٱلْمَوْتِ.
נֶ֣פֶשׁ עָ֭מֵל עָ֣מְלָה לּ֑/וֹ כִּֽי אָכַ֖ף עָלָ֣י/ו פִּֽי/הוּ26He that laboureth laboureth for himself; for his mouth craveth it of him. {He...: Heb. The soul of him that} {craveth...: Heb. boweth unto him}نَفْسُ ٱلتَّعِبِ تُتْعِبُ لَهُ، لِأَنَّ فَمَهُ يَحِثُّهُ.
אִ֣ישׁ בְּ֭לִיַּעַל כֹּרֶ֣ה רָעָ֑ה וְ/עַל שפתי/ו שְׂ֝פָת֗/וֹ כְּ/אֵ֣שׁ צָרָֽבֶת27An ungodly man diggeth up evil: and in his lips {there is} as a burning fire. {An...: Heb. A man of Belial}ٱلرَّجُلُ ٱللَّئِيمُ يَنْبُشُ ٱلشَّرَّ، وَعَلَى شَفَتَيْهِ كَٱلنَّارِ ٱلْمُتَّقِدَةِ.
אִ֣ישׁ תַּ֭הְפֻּכוֹת יְשַׁלַּ֣ח מָד֑וֹן וְ֝/נִרְגָּ֗ן מַפְרִ֥יד אַלּֽוּף28A froward man soweth strife: and a whisperer separateth chief friends. {soweth: Heb. sendeth forth}رَجُلُ ٱلْأَكَاذِيبِ يُطْلِقُ ٱلْخُصُومَةَ، وَٱلنَّمَّامُ يُفَرِّقُ ٱلْأَصْدِقَاءَ.
אִ֣ישׁ חָ֭מָס יְפַתֶּ֣ה רֵעֵ֑/הוּ וְ֝/הוֹלִיכ֗/וֹ בְּ/דֶ֣רֶךְ לֹא טֽוֹב29A violent man enticeth his neighbour, and leadeth him into the way {that is} not good.اَلرَّجُلُ ٱلظَّالِمُ يُغْوِي صَاحِبَهُ وَيَسُوقُهُ إِلَى طَرِيقٍ غَيْرِ صَالِحَةٍ.
עֹצֶ֣ה עֵ֭ינָי/ו לַ/חְשֹׁ֣ב תַּהְפֻּכ֑וֹת קֹרֵ֥ץ שְׂ֝פָתָ֗י/ו כִּלָּ֥ה רָעָֽה30He shutteth his eyes to devise froward things: moving his lips he bringeth evil to pass.مَنْ يُغَمِّضُ عَيْنَيْهِ لِيُفَكِّرَ فِي ٱلْأَكَاذِيبِ، وَمَنْ يَعَضُّ شَفَتَيْهِ، فَقَدْ أَكْمَلَ شَرًّا.
עֲטֶ֣רֶת תִּפְאֶ֣רֶת שֵׂיבָ֑ה בְּ/דֶ֥רֶךְ צְ֝דָקָ֗ה תִּמָּצֵֽא31The hoary head {is} a crown of glory, {if} it be found in the way of righteousness.تَاجُ جَمَالٍ: شَيْبَةٌ تُوجَدُ فِي طَرِيقِ ٱلْبِرِّ.
ט֤וֹב אֶ֣רֶךְ אַ֭פַּיִם מִ/גִּבּ֑וֹר וּ/מֹשֵׁ֥ל בְּ֝/רוּח֗/וֹ מִ/לֹּכֵ֥ד עִֽיר32{He that is} slow to anger {is} better than the mighty; and he that ruleth his spirit than he that taketh a city.اَلْبَطِيءُ ٱلْغَضَبِ خَيْرٌ مِنَ ٱلْجَبَّارِ، وَمَالِكُ رُوحِهِ خَيْرٌ مِمَّنْ يَأْخُذُ مَدِينَةً.
בַּ֭/חֵיק יוּטַ֣ל אֶת הַ/גּוֹרָ֑ל וּ֝/מֵ/יְהוָ֗ה כָּל מִשְׁפָּטֽ/וֹ33The lot is cast into the lap; but the whole disposing thereof {is} of the LORD.ٱلْقُرْعَةُ تُلْقَى فِي ٱلْحِضْنِ، وَمِنَ ٱلرَّبِّ كُلُّ حُكْمِهَا.
17
Mishlei — פרק 17 Proverbs — Chapter 17
ט֤וֹב פַּ֣ת חֲ֭רֵבָה וְ/שַׁלְוָה בָ֑/הּ מִ֝/בַּ֗יִת מָלֵ֥א זִבְחֵי רִֽיב1Better {is} a dry morsel, and quietness therewith, than an house full of sacrifices {with} strife. {sacrifices: or, good cheer}لُقْمَةٌ يَابِسَةٌ وَمَعَهَا سَلَامَةٌ، خَيْرٌ مِنْ بَيْتٍ مَلآنٍ ذَبَائِحَ مَعَ خِصَامٍ.
עֶֽבֶד מַשְׂכִּ֗יל יִ֭מְשֹׁל בְּ/בֵ֣ן מֵבִ֑ישׁ וּ/בְ/ת֥וֹךְ אַ֝חִ֗ים יַחֲלֹ֥ק נַחֲלָֽה2A wise servant shall have rule over a son that causeth shame, and shall have part of the inheritance among the brethren.اَلْعَبْدُ ٱلْفَطِنُ يَتَسَلَّطُ عَلَى ٱلِٱبْنِ ٱلْمُخْزِي وَيُقَاسِمُ ٱلْإِخْوَةَ ٱلْمِيرَاثَ.
מַצְרֵ֣ף לַ֭/כֶּסֶף וְ/כ֣וּר לַ/זָּהָ֑ב וּ/בֹחֵ֖ן לִבּ֣וֹת יְהוָֽה3The fining pot {is} for silver, and the furnace for gold: but the LORD trieth the hearts.ٱلْبُوطَةُ لِلْفِضَّةِ، وَٱلْكُورُ لِلذَّهَبِ، وَمُمْتَحِنُ ٱلْقُلُوبِ ٱلرَّبُّ.
מֵ֭רַע מַקְשִׁ֣יב עַל שְׂפַת אָ֑וֶן שֶׁ֥קֶר מֵ֝זִין עַל לְשׁ֥וֹן הַוֺּֽת4A wicked doer giveth heed to false lips; {and} a liar giveth ear to a naughty tongue.ٱلْفَاعِلُ ٱلشَّرَّ يَصْغَى إِلَى شَفَةِ ٱلْإِثْمِ، وَٱلْكَاذِبُ يَأْذَنُ لِلِسَانِ فَسَادٍ.
לֹעֵ֣ג לָ֭/רָשׁ חֵרֵ֣ף עֹשֵׂ֑/הוּ שָׂמֵ֥חַ לְ֝/אֵ֗יד לֹ֣א יִנָּקֶֽה5Whoso mocketh the poor reproacheth his Maker: {and} he that is glad at calamities shall not be unpunished. {unpunished: Heb. held innocent}ٱلْمُسْتَهْزِئُ بِٱلْفَقِيرِ يُعَيِّرُ خَالِقَهُ. ٱلْفَرْحَانُ بِبَلِيَّةٍ لَا يَتَبَرَّأُ.
עֲטֶ֣רֶת זְ֭קֵנִים בְּנֵ֣י בָנִ֑ים וְ/תִפְאֶ֖רֶת בָּנִ֣ים אֲבוֹתָֽ/ם6Children's children {are} the crown of old men; and the glory of children {are} their fathers.تَاجُ ٱلشُّيُوخِ بَنُو ٱلْبَنِينَ، وَفَخْرُ ٱلْبَنِينَ آبَاؤُهُمْ.
לֹא נָאוָ֣ה לְ/נָבָ֣ל שְׂפַת יֶ֑תֶר אַ֝֗ף כִּֽי לְ/נָדִ֥יב שְׂפַת שָֽׁקֶר7Excellent speech becometh not a fool: much less do lying lips a prince. {Excellent...: Heb. A lip of excellency} {lying...: Heb. a lip of lying}لَا تَلِيقُ بِٱلْأَحْمَقِ شَفَةُ ٱلسُّودَدِ. كَمْ بِٱلْأَحْرَى شَفَةُ ٱلْكَذِبِ بِٱلشَّرِيفِ!
אֶֽבֶן חֵ֣ן הַ֭/שֹּׁחַד בְּ/עֵינֵ֣י בְעָלָ֑י/ו אֶֽל כָּל אֲשֶׁ֖ר יִפְנֶ֣ה יַשְׂכִּֽיל8A gift {is as} a precious stone in the eyes of him that hath it: whithersoever it turneth, it prospereth. {a precious...: Heb. a stone of grace}ٱلْهَدِيَّةُ حَجَرٌ كَرِيمٌ فِي عَيْنَيْ قَابِلِهَا، حَيْثُمَا تَتَوَجَّهْ تُفْلِحْ.
מְֽכַסֶּה פֶּ֭שַׁע מְבַקֵּ֣שׁ אַהֲבָ֑ה וְ/שֹׁנֶ֥ה בְ֝/דָבָ֗ר מַפְרִ֥יד אַלּֽוּף9He that covereth a transgression seeketh love; but he that repeateth a matter separateth {very} friends. {seeketh: or, procureth}مَنْ يَسْتُرْ مَعْصِيَةً يَطْلُبِ ٱلْمَحَبَّةَ، وَمَنْ يُكَرِّرْ أَمْرًا يُفَرِّقْ بَيْنَ ٱلْأَصْدِقَاءِ.
תֵּ֣חַת גְּעָרָ֣ה בְ/מֵבִ֑ין מֵ/הַכּ֖וֹת כְּסִ֣יל מֵאָֽה10A reproof entereth more into a wise man than an hundred stripes into a fool. {entereth...: or, aweth more a wise man, than to strike a fool an hundred times}اَلِٱنْتِهَارُ يُؤَثِّرُ فِي ٱلْحَكِيمِ أَكْثَرَ مِنْ مِئَةِ جَلْدَةٍ فِي ٱلْجَاهِلِ.
אַךְ מְרִ֥י יְבַקֶּשׁ רָ֑ע וּ/מַלְאָ֥ךְ אַ֝כְזָרִ֗י יְשֻׁלַּח בּֽ/וֹ11An evil {man} seeketh only rebellion: therefore a cruel messenger shall be sent against him.اَلشِّرِّيرُ إِنَّمَا يَطْلُبُ ٱلتَّمَرُّدَ فَيُطْلَقُ عَلَيْهِ رَسُولٌ قَاسٍ.
פָּג֬וֹשׁ דֹּ֣ב שַׁכּ֣וּל בְּ/אִ֑ישׁ וְ/אַל כְּ֝סִ֗יל בְּ/אִוַּלְתּֽ/וֹ12Let a bear robbed of her whelps meet a man, rather than a fool in his folly.لِيُصَادِفِ ٱلْإِنْسَانَ دُبَّةٌ ثَكُولٌ وَلَا جَاهِلٌ فِي حَمَاقَتِهِ.
מֵשִׁ֣יב רָ֭עָה תַּ֣חַת טוֹבָ֑ה לֹא תמיש תָמ֥וּשׁ רָ֝עָ֗ה מִ/בֵּיתֽ/וֹ13Whoso rewardeth evil for good, evil shall not depart from his house.مَنْ يُجَازِي عَنْ خَيْرٍ بِشَرٍّ لَنْ يَبْرَحَ ٱلشَّرُّ مِنْ بَيْتِهِ.
פּ֣וֹטֵֽר מַ֭יִם רֵאשִׁ֣ית מָד֑וֹן וְ/לִ/פְנֵ֥י הִ֝תְגַּלַּ֗ע הָ/רִ֥יב נְטֽוֹשׁ14The beginning of strife {is as} when one letteth out water: therefore leave off contention, before it be meddled with.اِبْتِدَاءُ ٱلْخِصَامِ إِطْلَاقُ ٱلْمَاءِ، فَقَبْلَ أَنْ تَدْفُقَ ٱلْمُخَاصَمَةُ ٱتْرُكْهَا.
מַצְדִּ֣יק רָ֭שָׁע וּ/מַרְשִׁ֣יעַ צַדִּ֑יק תּוֹעֲבַ֥ת יְ֝הוָ֗ה גַּם שְׁנֵי/הֶֽם15He that justifieth the wicked, and he that condemneth the just, even they both {are} abomination to the LORD.مُبَرِّئُ ٱلْمُذْنِبَ وَمُذَنِّبُ ٱلْبَرِيءَ كِلَاهُمَا مَكْرَهَةُ ٱلرَّبِّ.
לָ/מָּה זֶּ֣ה מְחִ֣יר בְּ/יַד כְּסִ֑יל לִ/קְנ֖וֹת חָכְמָ֣ה וְ/לֶב אָֽיִן16Wherefore {is there} a price in the hand of a fool to get wisdom, seeing {he hath} no heart {to it}?لِمَاذَا فِي يَدِ ٱلْجَاهِلِ ثَمَنٌ؟ أَلِٱقْتِنَاءِ ٱلْحِكْمَةِ وَلَيْسَ لَهُ فَهْمٌ؟
בְּ/כָל עֵ֭ת אֹהֵ֣ב הָ/רֵ֑עַ וְ/אָ֥ח לְ֝/צָרָ֗ה יִוָּלֵֽד17A friend loveth at all times, and a brother is born for adversity.اَلصَّدِيقُ يُحِبُّ فِي كُلِّ وَقْتٍ، أَمَّا ٱلْأَخُ فَلِلشِّدَّةِ يُولَدُ.
אָדָ֣ם חֲסַר לֵ֭ב תּוֹקֵ֣עַ כָּ֑ף עֹרֵ֥ב עֲ֝רֻבָּ֗ה לִ/פְנֵ֥י רֵעֵֽ/הוּ18A man void of understanding striketh hands, {and} becometh surety in the presence of his friend. {understanding: Heb. heart}اَلْإِنْسَانُ ٱلنَّاقِصُ ٱلْفَهْمِ يَصْفِقُ كَفًّا وَيَضْمَنُ صَاحِبَهُ ضَمَانًا.
אֹ֣הֵֽב פֶּ֭שַׁע אֹהֵ֣ב מַצָּ֑ה מַגְבִּ֥יהַּ פִּ֝תְח֗/וֹ מְבַקֶּשׁ שָֽׁבֶר19He loveth transgression that loveth strife: {and} he that exalteth his gate seeketh destruction.مُحِبُّ ٱلْمَعْصِيَةِ مُحِبُّ ٱلْخِصَامِ. ٱلْمُعَلِّي بَابَهُ يَطْلُبُ ٱلْكَسْرَ.
עִקֶּשׁ לֵ֭ב לֹ֣א יִמְצָא ט֑וֹב וְ/נֶהְפָּ֥ךְ בִּ֝/לְשׁוֹנ֗/וֹ יִפּ֥וֹל בְּ/רָעָֽה20He that hath a froward heart findeth no good: and he that hath a perverse tongue falleth into mischief. {He that hath a froward...: Heb. The froward of heart}ٱلْمُلْتَوِي ٱلْقَلْبِ لَا يَجِدُ خَيْرًا، وَٱلْمُتَقَلِّبُ ٱللِّسَانِ يَقَعُ فِي ٱلسُّوءِ.
יֹלֵ֣ד כְּ֭סִיל לְ/ת֣וּגָה ל֑/וֹ וְ/לֹֽא יִ֝שְׂמַ֗ח אֲבִ֣י נָבָֽל21He that begetteth a fool {doeth it} to his sorrow: and the father of a fool hath no joy.مَنْ يَلِدُ جَاهِلًا فَلِحَزَنِهِ، وَلَا يَفْرَحُ أَبُو ٱلْأَحْمَقِ.
לֵ֣ב שָׂ֭מֵחַ יֵיטִ֣ב גֵּהָ֑ה וְ/ר֥וּחַ נְ֝כֵאָ֗ה תְּיַבֶּשׁ גָּֽרֶם22A merry heart doeth good {like} a medicine: but a broken spirit drieth the bones. {like: or, to}ٱلْقَلْبُ ٱلْفَرْحَانُ يُطَيِّبُ ٱلْجِسْمَ، وَٱلرُّوحُ ٱلْمُنْسَحِقَةُ تُجَفِّفُ ٱلْعَظْمَ.
שֹׁ֣חַד מֵ֭/חֵיק רָשָׁ֣ע יִקָּ֑ח לְ֝/הַטּ֗וֹת אָרְח֥וֹת מִשְׁפָּֽט23A wicked {man} taketh a gift out of the bosom to pervert the ways of judgment.ٱلشِّرِّيرُ يَأْخُذُ ٱلرَّشْوَةَ مِنَ ٱلْحِضْنِ لِيُعَوِّجَ طُرُقَ ٱلْقَضَاءِ.
אֶת פְּנֵ֣י מֵבִ֣ין חָכְמָ֑ה וְ/עֵינֵ֥י כְ֝סִ֗יל בִּ/קְצֵה אָֽרֶץ24Wisdom {is} before him that hath understanding; but the eyes of a fool {are} in the ends of the earth.ٱلْحِكْمَةُ عِنْدَ ٱلْفَهِيمِ، وَعَيْنَا ٱلْجَاهِلِ فِي أَقْصَى ٱلْأَرْضِ.
כַּ֣עַס לְ֭/אָבִי/ו בֵּ֣ן כְּסִ֑יל וּ֝/מֶ֗מֶר לְ/יוֹלַדְתּֽ/וֹ25A foolish son {is} a grief to his father, and bitterness to her that bare him.ٱلِٱبْنُ ٱلْجَاهِلُ غَمٌّ لِأَبِيهِ، وَمَرَارَةٌ لِلَّتِي وَلَدَتْهُ.
גַּ֤ם עֲנ֣וֹשׁ לַ/צַּדִּ֣יק לֹא ט֑וֹב לְ/הַכּ֖וֹת נְדִיבִ֣ים עַל יֹֽשֶׁר26Also to punish the just {is} not good, {nor} to strike princes for equity.أَيْضًا تَغْرِيمُ ٱلْبَرِيءِ لَيْسَ بِحَسَنٍ، وَكَذَلِكَ ضَرْبُ ٱلشُّرَفَاءِ لِأَجْلِ ٱلِٱسْتِقَامَةِ.
חוֹשֵׂ֣ךְ אֲ֭מָרָי/ו יוֹדֵ֣עַ דָּ֑עַת ו/קר יְקַר ר֝֗וּחַ אִ֣ישׁ תְּבוּנָֽה27He that hath knowledge spareth his words: {and} a man of understanding is of an excellent spirit. {an...: or, a cool}ذُو ٱلْمَعْرِفَةِ يُبْقِي كَلَامَهُ، وَذُو ٱلْفَهْمِ وَقُورُ ٱلرُّوحِ.
גַּ֤ם אֱוִ֣יל מַ֭חֲרִישׁ חָכָ֣ם יֵחָשֵׁ֑ב אֹטֵ֖ם שְׂפָתָ֣י/ו נָבֽוֹן28Even a fool, when he holdeth his peace, is counted wise: {and} he that shutteth his lips {is esteemed} a man of understanding.بَلِ ٱلْأَحْمَقُ إِذَا سَكَتَ يُحْسَبُ حَكِيمًا، وَمَنْ ضَمَّ شَفَتَيْهِ فَهِيمًا.
18
Mishlei — פרק 18 Proverbs — Chapter 18
לְֽ֭/תַאֲוָה יְבַקֵּ֣שׁ נִפְרָ֑ד בְּ/כָל תּ֝וּשִׁיָּ֗ה יִתְגַּלָּֽע1Through desire a man, having separated himself, seeketh {and} intermeddleth with all wisdom. {Through...: or, He that separateth himself seeketh according to his desire, and intermeddleth in every business}ٱلْمُعْتَزِلُ يَطْلُبُ شَهْوَتَهُ. بِكُلِّ مَشُورَةٍ يَغْتَاظُ.
לֹֽא יַחְפֹּ֣ץ כְּ֭סִיל בִּ/תְבוּנָ֑ה כִּ֝֗י אִֽם בְּ/הִתְגַּלּ֥וֹת לִבּֽ/וֹ2A fool hath no delight in understanding, but that his heart may discover itself.اَلْجَاهِلُ لَا يُسَرُّ بِٱلْفَهْمِ، بَلْ بِكَشْفِ قَلْبِهِ.
בְּֽ/בוֹא רָ֭שָׁע בָּ֣א גַם בּ֑וּז וְֽ/עִם קָל֥וֹן חֶרְפָּֽה3When the wicked cometh, {then} cometh also contempt, and with ignominy reproach.إِذَا جَاءَ ٱلشِّرِّيرُ جَاءَ ٱلِٱحْتِقَارُ أَيْضًا، وَمَعَ ٱلْهَوَانِ عَارٌ.
מַ֣יִם עֲ֭מֻקִּים דִּבְרֵ֣י פִי אִ֑ישׁ נַ֥חַל נֹ֝בֵ֗עַ מְק֣וֹר חָכְמָֽה4The words of a man's mouth {are as} deep waters, {and} the wellspring of wisdom {as} a flowing brook.كَلِمَاتُ فَمِ ٱلْإِنْسَانِ مِيَاهٌ عَمِيقَةٌ. نَبْعُ ٱلْحِكْمَةِ نَهْرٌ مُنْدَفِقٌ.
שְׂאֵ֣ת פְּנֵי רָשָׁ֣ע לֹא ט֑וֹב לְ/הַטּ֥וֹת צַ֝דִּ֗יק בַּ/מִּשְׁפָּֽט5{It is} not good to accept the person of the wicked, to overthrow the righteous in judgment.رَفْعُ وَجْهِ ٱلشِّرِّيرِ لَيْسَ حَسَنًا لِإِخْطَاءِ ٱلصِّدِّيقِ فِي ٱلْقَضَاءِ.
שִׂפְתֵ֣י כְ֭סִיל יָבֹ֣אֽוּ בְ/רִ֑יב וּ֝/פִ֗י/ו לְֽ/מַהֲלֻמ֥וֹת יִקְרָֽא6A fool's lips enter into contention, and his mouth calleth for strokes.شَفَتَا ٱلْجَاهِلِ تُدَاخِلَانِ فِي ٱلْخُصُومَةِ، وَفَمُهُ يَدْعُو بِضَرَبَاتٍ.
פִּֽי כְ֭סִיל מְחִתָּה ל֑/וֹ וּ֝/שְׂפָתָ֗י/ו מוֹקֵ֥שׁ נַפְשֽׁ/וֹ7A fool's mouth {is} his destruction, and his lips {are} the snare of his soul.فَمُ ٱلْجَاهِلِ مَهْلَكَةٌ لَهُ، وَشَفَتَاهُ شَرَكٌ لِنَفْسِهِ.
דִּבְרֵ֣י נִ֭רְגָּן כְּ/מִֽתְלַהֲמִ֑ים וְ֝/הֵ֗ם יָרְד֥וּ חַדְרֵי בָֽטֶן8The words of a talebearer {are} as wounds, and they go down into the innermost parts of the belly. {talebearer: or, whisperer} {as wounds: or, like as when men are wounded} {most...: Heb. chambers}كَلَامُ ٱلنَّمَّامِ مِثْلُ لُقَمٍ حُلْوَةٍ وَهُوَ يَنْزِلُ إِلَى مَخَادِعِ ٱلْبَطْنِ.
גַּ֭ם מִתְרַפֶּ֣ה בִ/מְלַאכְתּ֑/וֹ אָ֥ח ה֝֗וּא לְ/בַ֣עַל מַשְׁחִֽית9He also that is slothful in his work is brother to him that is a great waster.أَيْضًا ٱلْمُتَرَاخِي فِي عَمَلِهِ هُوَ أَخُو ٱلْمُسْرِفِ.
מִגְדַּל עֹ֭ז שֵׁ֣ם יְהוָ֑ה בּֽ/וֹ יָר֖וּץ צַדִּ֣יק וְ/נִשְׂגָּֽב10The name of the LORD {is} a strong tower: the righteous runneth into it, and is safe. {safe: Heb. set aloft}اِسْمُ ٱلرَّبِّ بُرْجٌ حَصِينٌ، يَرْكُضُ إِلَيْهِ ٱلصِّدِّيقُ وَيَتَمَنَّعُ.
ה֣וֹן עָ֭שִׁיר קִרְיַ֣ת עֻזּ֑/וֹ וּ/כְ/חוֹמָ֥ה נִ֝שְׂגָּבָ֗ה בְּ/מַשְׂכִּיתֽ/וֹ11The rich man's wealth {is} his strong city, and as an high wall in his own conceit.ثَرْوَةُ ٱلْغَنِيِّ مَدِينَتُهُ ٱلْحَصِينَةُ، وَمِثْلُ سُورٍ عَالٍ فِي تَصَوُّرِهِ.
לִ/פְנֵי שֶׁ֭בֶר יִגְבַּ֣הּ לֵב אִ֑ישׁ וְ/לִ/פְנֵ֖י כָב֣וֹד עֲנָוָֽה12Before destruction the heart of man is haughty, and before honour {is} humility.قَبْلَ ٱلْكَسْرِ يَتَكَبَّرُ قَلْبُ ٱلْإِنْسَانِ، وَقَبْلَ ٱلْكَرَامَةِ ٱلتَّوَاضُعُ.
מֵשִׁ֣יב דָּ֭בָר בְּ/טֶ֣רֶם יִשְׁמָ֑ע אִוֶּ֥לֶת הִיא ל֝֗/וֹ וּ/כְלִמָּֽה13He that answereth a matter before he heareth {it}, it {is} folly and shame unto him. {answereth...: Heb. returneth a word}مَنْ يُجِيبُ عَنْ أَمْرٍ قَبْلَ أَنْ يَسْمَعَهُ، فَلَهُ حَمَاقَةٌ وَعَارٌ.
רֽוּחַ אִ֭ישׁ יְכַלְכֵּ֣ל מַחֲלֵ֑/הוּ וְ/ר֥וּחַ נְ֝כֵאָ֗ה מִ֣י יִשָּׂאֶֽ/נָּה14The spirit of a man will sustain his infirmity; but a wounded spirit who can bear?رُوحُ ٱلْإِنْسَانِ تَحْتَمِلُ مَرَضَهُ، أَمَّا ٱلرُّوحُ ٱلْمَكْسُورَةُ فَمَنْ يَحْمِلُهَا؟
לֵ֣ב נָ֭בוֹן יִקְנֶה דָּ֑עַת וְ/אֹ֥זֶן חֲ֝כָמִ֗ים תְּבַקֶּשׁ דָּֽעַת15The heart of the prudent getteth knowledge; and the ear of the wise seeketh knowledge.قَلْبُ ٱلْفَهِيمِ يَقْتَنِي مَعْرِفَةً، وَأُذُنُ ٱلْحُكَمَاءِ تَطْلُبُ عِلْمًا.
מַתָּ֣ן אָ֭דָם יַרְחִ֣יב ל֑/וֹ וְ/לִ/פְנֵ֖י גְדֹלִ֣ים יַנְחֶֽ/נּוּ16A man's gift maketh room for him, and bringeth him before great men.هَدِيَّةُ ٱلْإِنْسَانِ تُرَحِّبُ لَهُ وَتَهْدِيهِ إِلَى أَمَامِ ٱلْعُظَمَاءِ.
צַדִּ֣יק הָ/רִאשׁ֣וֹן בְּ/רִיב֑/וֹ יבא וּ/בָֽא רֵ֝עֵ֗/הוּ וַ/חֲקָרֽ/וֹ17{He that is} first in his own cause {seemeth} just; but his neighbour cometh and searcheth him.اَلْأَوَّلُ فِي دَعْوَاهُ مُحِقٌّ، فَيَأْتِي رَفِيقُهُ وَيَفْحَصُهُ.
מִ֭דְיָנִים יַשְׁבִּ֣ית הַ/גּוֹרָ֑ל וּ/בֵ֖ין עֲצוּמִ֣ים יַפְרִֽיד18The lot causeth contentions to cease, and parteth between the mighty.اَلْقُرْعَةُ تُبَطِّلُ ٱلْخُصُومَاتِ وَتَفْصِلُ بَيْنَ ٱلْأَقْوِيَاءِ.
אָ֗ח נִפְשָׁ֥ע מִ/קִּרְיַת עֹ֑ז ו/מדונים וּ֝/מִדְיָנִ֗ים כִּ/בְרִ֥יחַ אַרְמֽוֹן19A brother offended {is harder to be won} than a strong city: and {their} contentions {are} like the bars of a castle.اَلْأَخُ أَمْنَعُ مِنْ مَدِينَةٍ حَصِينَةٍ، وَٱلْمُخَاصَمَاتُ كَعَارِضَةِ قَلْعَةٍ.
מִ/פְּרִ֣י פִי אִ֭ישׁ תִּשְׂבַּ֣ע בִּטְנ֑/וֹ תְּבוּאַ֖ת שְׂפָתָ֣י/ו יִשְׂבָּֽע20A man's belly shall be satisfied with the fruit of his mouth; {and} with the increase of his lips shall he be filled.مِنْ ثَمَرِ فَمِ ٱلْإِنْسَانِ يَشْبَعُ بَطْنُهُ، مِنْ غَلَّةِ شَفَتَيْهِ يَشْبَعُ.
מָ֣וֶת וְ֭/חַיִּים בְּ/יַד לָשׁ֑וֹן וְ֝/אֹהֲבֶ֗י/הָ יֹאכַ֥ל פִּרְיָֽ/הּ21Death and life {are} in the power of the tongue: and they that love it shall eat the fruit thereof.اَلْمَوْتُ وَٱلْحَيَاةُ فِي يَدِ ٱللِّسَانِ، وَأَحِبَّاؤُهُ يَأْكُلُونَ ثَمَرَهُ.
מָצָ֣א אִ֭שָּׁה מָ֣צָא ט֑וֹב וַ/יָּ֥פֶק רָ֝צ֗וֹן מֵ/יְהוָֽה22{Whoso} findeth a wife findeth a good {thing}, and obtaineth favour of the LORD.مَنْ يَجِدُ زَوْجَةً يَجِدُ خَيْرًا وَيَنَالُ رِضًى مِنَ ٱلرَّبِّ.
תַּחֲנוּנִ֥ים יְדַבֶּר רָ֑שׁ וְ֝/עָשִׁ֗יר יַעֲנֶ֥ה עַזּֽוֹת23The poor useth intreaties; but the rich answereth roughly.بِتَضَرُّعَاتٍ يَتَكَلَّمُ ٱلْفَقِيرُ، وَٱلْغَنِيُّ يُجَاوِبُ بِخُشُونَةٍ.
אִ֣ישׁ רֵ֭עִים לְ/הִתְרֹעֵ֑עַ וְ/יֵ֥שׁ אֹ֝הֵ֗ב דָּבֵ֥ק מֵ/אָֽח24A man {that hath} friends must shew himself friendly: and there is a friend {that} sticketh closer than a brother.اَلْمُكْثِرُ ٱلْأَصْحَابِ يُخْرِبُ نَفْسَهُ، وَلَكِنْ يُوجَدُ مُحِبٌّ أَلْزَقُ مِنَ ٱلْأَخِ.
19
Mishlei — פרק 19 Proverbs — Chapter 19
טֽוֹב רָ֭שׁ הוֹלֵ֣ךְ בְּ/תֻמּ֑/וֹ מֵ/עִקֵּ֥שׁ שְׂ֝פָתָ֗י/ו וְ/ה֣וּא כְסִֽיל1Better {is} the poor that walketh in his integrity, than {he that is} perverse in his lips, and is a fool.ٱلْفَقِيرُ ٱلسَّالِكُ بِكَمَالِهِ خَيْرٌ مِنْ مُلْتَوِي ٱلشَّفَتَيْنِ وَهُوَ جَاهِلٌ.
גַּ֤ם בְּ/לֹא דַ֣עַת נֶ֣פֶשׁ לֹא ט֑וֹב וְ/אָ֖ץ בְּ/רַגְלַ֣יִם חוֹטֵֽא2Also, {that} the soul {be} without knowledge, {it is} not good; and he that hasteth with {his} feet sinneth.أَيْضًا كَوْنُ ٱلنَّفْسِ بِلَا مَعْرِفَةٍ لَيْسَ حَسَنًا، وَٱلْمُسْتَعْجِلُ بِرِجْلَيْهِ يُخْطِئُ.
אִוֶּ֣לֶת אָ֭דָם תְּסַלֵּ֣ף דַּרְכּ֑/וֹ וְ/עַל יְ֝הוָ֗ה יִזְעַ֥ף לִבּֽ/וֹ3The foolishness of man perverteth his way: and his heart fretteth against the LORD.حَمَاقَةُ ٱلرَّجُلِ تُعَوِّجُ طَرِيقَهُ، وَعَلَى ٱلرَّبِّ يَحْنَقُ قَلْبُهُ.
ה֗וֹן יֹ֭סִיף רֵעִ֣ים רַבִּ֑ים וְ֝/דָ֗ל מֵרֵ֥ע/הוּ יִפָּרֵֽד4Wealth maketh many friends; but the poor is separated from his neighbour.اَلْغِنَى يُكْثِرُ ٱلْأَصْحَابَ، وَٱلْفَقِيرُ مُنْفَصِلٌ عَنْ قَرِيبِهِ.
עֵ֣ד שְׁ֭קָרִים לֹ֣א יִנָּקֶ֑ה וְ/יָפִ֥יחַ כְּ֝זָבִ֗ים לֹ֣א יִמָּלֵֽט5A false witness shall not be unpunished, and {he that} speaketh lies shall not escape. {unpunished: Heb. held innocent}شَاهِدُ ٱلزُّورِ لَا يَتَبَرَّأُ، وَٱلْمُتَكَلِّمُ بِٱلْأَكَاذِيبِ لَا يَنْجُو.
רַ֭בִּים יְחַלּ֣וּ פְנֵֽי נָדִ֑יב וְ/כָל הָ֝/רֵ֗עַ לְ/אִ֣ישׁ מַתָּֽן6Many will intreat the favour of the prince: and every man {is} a friend to him that giveth gifts. {him...: Heb. a man of gifts}كَثِيرُونَ يَسْتَعْطِفُونَ وَجْهَ ٱلشَّرِيفِ، وَكُلٌّ صَاحِبٌ لِذِي ٱلْعَطَايَا.
כָּ֥ל אֲחֵי רָ֨שׁ שְֽׂנֵאֻ֗/הוּ אַ֤ף כִּ֣י מְ֭רֵעֵ/הוּ רָחֲק֣וּ מִמֶּ֑/נּוּ מְרַדֵּ֖ף אֲמָרִ֣ים לא ל/וֹ הֵֽמָּה7All the brethren of the poor do hate him: how much more do his friends go far from him? he pursueth {them with} words, {yet} they {are} wanting {to him}.كُلُّ إِخْوَةِ ٱلْفَقِيرِ يُبْغِضُونَهُ، فَكَمْ بِٱلْحَرِيِّ أَصْدِقَاؤُهُ يَبْتَعِدُونَ عَنْهُ! مَنْ يَتْبَعُ أَقْوَالًا فَهِيَ لَهُ.
קֹֽנֶה לֵּ֭ב אֹהֵ֣ב נַפְשׁ֑/וֹ שֹׁמֵ֥ר תְּ֝בוּנָ֗ה לִ/מְצֹא טֽוֹב8He that getteth wisdom loveth his own soul: he that keepeth understanding shall find good. {wisdom: Heb. an heart}اَلْمُقْتَنِي ٱلْحِكْمَةَ يُحِبُّ نَفْسَهُ. ٱلْحَافِظُ ٱلْفَهْمِ يَجِدُ خَيْرًا.
עֵ֣ד שְׁ֭קָרִים לֹ֣א יִנָּקֶ֑ה וְ/יָפִ֖יחַ כְּזָבִ֣ים יֹאבֵֽד9A false witness shall not be unpunished, and {he that} speaketh lies shall perish.شَاهِدُ ٱلزُّورِ لَا يَتَبَرَّأُ، وَٱلْمُتَكَلِّمُ بِٱلْأَكَاذِيبِ يَهْلِكُ.
לֹֽא נָאוֶ֣ה לִ/כְסִ֣יל תַּעֲנ֑וּג אַ֝֗ף כִּֽי לְ/עֶ֤בֶד מְשֹׁ֬ל בְּ/שָׂרִֽים10Delight is not seemly for a fool; much less for a servant to have rule over princes.اَلتَّنَعُّمُ لَا يَلِيقُ بِٱلْجَاهِلِ. كَمْ بِٱلْأَوْلَى لَا يَلِيقُ بِٱلْعَبْدِ أَنْ يَتَسَلَّطَ عَلَى ٱلرُّؤَسَاءِ!
שֵׂ֣כֶל אָ֭דָם הֶאֱרִ֣יךְ אַפּ֑/וֹ וְ֝/תִפאַרְתּ֗/וֹ עֲבֹ֣ר עַל פָּֽשַׁע11The discretion of a man deferreth his anger; and {it is} his glory to pass over a transgression. {discretion: or, prudence}تَعَقُّلُ ٱلْإِنْسَانِ يُبْطِئُ غَضَبَهُ، وَفَخْرُهُ ٱلصَّفْحُ عَنْ مَعْصِيَةٍ.
נַ֣הַם כַּ֭/כְּפִיר זַ֣עַף מֶ֑לֶךְ וּ/כְ/טַ֖ל עַל עֵ֣שֶׂב רְצוֹנֽ/וֹ12The king's wrath {is} as the roaring of a lion; but his favour {is} as dew upon the grass.كَزَمْجَرَةِ ٱلْأَسَدِ حَنَقُ ٱلْمَلِكِ، وَكَالطَّلِّ عَلَى ٱلْعُشْبِ رِضْوَانُهُ.
הַוֺּ֣ת לְ֭/אָבִי/ו בֵּ֣ן כְּסִ֑יל וְ/דֶ֥לֶף טֹ֝רֵ֗ד מִדְיְנֵ֥י אִשָּֽׁה13A foolish son {is} the calamity of his father: and the contentions of a wife {are} a continual dropping.اَلِٱبْنُ ٱلْجَاهِلُ مُصِيبَةٌ عَلَى أَبِيهِ، وَمُخَاصَمَاتُ ٱلزَّوْجَةِ كَٱلْوَكْفِ ٱلْمُتَتَابِعِ.
בַּ֣יִת וָ֭/הוֹן נַחֲלַ֣ת אָב֑וֹת וּ֝/מֵ/יְהוָ֗ה אִשָּׁ֥ה מַשְׂכָּֽלֶת14House and riches {are} the inheritance of fathers: and a prudent wife {is} from the LORD.اَلْبَيْتُ وَٱلثَّرْوَةُ مِيرَاثٌ مِنَ ٱلْآبَاءِ، أَمَّا ٱلزَّوْجَةُ ٱلْمُتَعَقِّلَةُ فَمِنْ عِنْدِ ٱلرَّبِّ.
עַ֭צְלָה תַּפִּ֣יל תַּרְדֵּמָ֑ה וְ/נֶ֖פֶשׁ רְמִיָּ֣ה תִרְעָֽב15Slothfulness casteth into a deep sleep; and an idle soul shall suffer hunger.اَلْكَسَلُ يُلْقِي فِي ٱلسُّبَاتِ، وَٱلنَّفْسُ ٱلْمُتَرَاخِيَةُ تَجُوعُ.
שֹׁמֵ֣ר מִ֭צְוָה שֹׁמֵ֣ר נַפְשׁ֑/וֹ בּוֹזֵ֖ה דְרָכָ֣י/ו יומת יָמֽוּת16He that keepeth the commandment keepeth his own soul; {but} he that despiseth his ways shall die.حَافِظُ ٱلْوَصِيَّةِ حَافِظٌ نَفْسَهُ، وَٱلْمُتَهَاوِنُ بِطُرُقِهِ يَمُوتُ.
מַלְוֵ֣ה יְ֭הוָה ח֣וֹנֵֽן דָּ֑ל וּ֝/גְמֻל֗/וֹ יְשַׁלֶּם לֽ/וֹ17He that hath pity upon the poor lendeth unto the LORD; and that which he hath given will he pay him again. {that which...: or, his deed}مَنْ يَرْحَمُ ٱلْفَقِيرَ يُقْرِضُ ٱلرَّبَّ، وَعَنْ مَعْرُوفِهِ يُجَازِيهِ.
יַסֵּ֣ר בִּ֭נְ/ךָ כִּי יֵ֣שׁ תִּקְוָ֑ה וְ/אֶל הֲ֝מִית֗/וֹ אַל תִּשָּׂ֥א נַפְשֶֽׁ/ךָ18Chasten thy son while there is hope, and let not thy soul spare for his crying. {for...: or, to his destruction: or, to cause him to die}أَدِّبِ ٱبْنَكَ لِأَنَّ فِيهِ رَجَاءً، وَلَكِنْ عَلَى إِمَاتَتِهِ لَا تَحْمِلْ نَفْسَكَ.
גרל גְּֽדָל חֵ֭מָה נֹ֣שֵׂא עֹ֑נֶשׁ כִּ֥י אִם תַּ֝צִּ֗יל וְ/ע֣וֹד תּוֹסִֽף19A man of great wrath shall suffer punishment: for if thou deliver {him}, yet thou must do it again. {do: Heb. add}اَلشَّدِيدُ ٱلْغَضَبِ يَحْمِلُ عُقُوبَةً، لِأَنَّكَ إِذَا نَجَّيْتَهُ فَبَعْدُ تُعِيدُ.
שְׁמַ֣ע עֵ֭צָה וְ/קַבֵּ֣ל מוּסָ֑ר לְ֝מַ֗עַן תֶּחְכַּ֥ם בְּ/אַחֲרִיתֶֽ/ךָ20Hear counsel, and receive instruction, that thou mayest be wise in thy latter end.اِسْمَعِ ٱلْمَشُورَةَ وَٱقْبَلِ ٱلتَّأْدِيبَ، لِكَيْ تَكُونَ حَكِيمًا فِي آخِرَتِكَ.
רַבּ֣וֹת מַחֲשָׁב֣וֹת בְּ/לֶב אִ֑ישׁ וַ/עֲצַ֥ת יְ֝הוָ֗ה הִ֣יא תָקֽוּם21{There are} many devices in a man's heart; nevertheless the counsel of the LORD, that shall stand.فِي قَلْبِ ٱلْإِنْسَانِ أَفْكَارٌ كَثِيرَةٌ، لَكِنْ مَشُورَةُ ٱلرَّبِّ هِيَ تَثْبُتُ.
תַּאֲוַ֣ת אָדָ֣ם חַסְדּ֑/וֹ וְ/טֽוֹב רָ֝שׁ מֵ/אִ֥ישׁ כָּזָֽב22The desire of a man {is} his kindness: and a poor man {is} better than a liar.زِينَةُ ٱلْإِنْسَانِ مَعْرُوفَهُ، وَٱلْفَقِيرُ خَيْرٌ مِنَ ٱلْكَذُوبِ.
יִרְאַ֣ת יְהוָ֣ה לְ/חַיִּ֑ים וְ/שָׂבֵ֥עַ יָ֝לִ֗ין בַּל יִפָּ֥קֶד רָֽע23The fear of the LORD {tendeth} to life: and {he that hath it} shall abide satisfied; he shall not be visited with evil.مَخَافَةُ ٱلرَّبِّ لِلْحَيَاةِ. يَبِيتُ شَبْعَانَ لَا يَتَعَهَّدُهُ شَرٌّ.
טָ֘מַ֤ן עָצֵ֣ל יָ֭ד/וֹ בַּ/צַּלָּ֑חַת גַּם אֶל פִּ֝֗י/הוּ לֹ֣א יְשִׁיבֶֽ/נָּה24A slothful {man} hideth his hand in {his} bosom, and will not so much as bring it to his mouth again.اَلْكَسْلَانُ يُخْفِي يَدَهُ فِي ٱلصَّحْفَةِ، وَأَيْضًا إِلَى فَمِهِ لَا يَرُدُّهَا.
לֵ֣ץ תַּ֭כֶּה וּ/פֶ֣תִי יַעְרִ֑ם וְ/הוֹכִ֥יחַ לְ֝/נָב֗וֹן יָבִ֥ין דָּֽעַת25Smite a scorner, and the simple will beware: and reprove one that hath understanding, {and} he will understand knowledge. {will beware: Heb. will be cunning}اِضْرِبِ ٱلْمُسْتَهْزِئَ فَيَتَذَكَّى ٱلْأَحْمَقُ، وَوَبِّخْ فَهِيمًا فَيَفْهَمَ مَعْرِفَةً.
מְֽשַׁדֶּד אָ֭ב יַבְרִ֣יחַ אֵ֑ם בֵּ֝֗ן מֵבִ֥ישׁ וּ/מַחְפִּֽיר26He that wasteth {his} father, {and} chaseth away {his} mother, {is} a son that causeth shame, and bringeth reproach.ٱلْمُخَرِّبُ أَبَاهُ وَٱلطَّارِدُ أُمَّهُ هُوَ ٱبْنٌ مُخْزٍ وَمُخْجِلٌ.
חַֽדַל בְּ֭נִ/י לִ/שְׁמֹ֣עַ מוּסָ֑ר לִ֝/שְׁג֗וֹת מֵֽ/אִמְרֵי דָֽעַת27Cease, my son, to hear the instruction {that causeth} to err from the words of knowledge.كُفَّ يَا ٱبْنِي عَنِ ٱسْتِمَاعِ ٱلتَّعْلِيمِ لِلضَّلَالَةِ عَنْ كَلَامِ ٱلْمَعْرِفَةِ.
עֵ֣ד בְּ֭לִיַּעַל יָלִ֣יץ מִשְׁפָּ֑ט וּ/פִ֥י רְ֝שָׁעִ֗ים יְבַלַּע אָֽוֶן28An ungodly witness scorneth judgment: and the mouth of the wicked devoureth iniquity. {An...: Heb. A witness of Belial}اَلشَّاهِدُ ٱللَّئِيمُ يَسْتَهْزِئُ بِٱلْحَقِّ، وَفَمُ ٱلْأَشْرَارِ يَبْلَعُ ٱلْإِثْمَ.
נָכ֣וֹנוּ לַ/לֵּצִ֣ים שְׁפָטִ֑ים וּ֝/מַהֲלֻמ֗וֹת לְ/גֵ֣ו כְּסִילִֽים29Judgments are prepared for scorners, and stripes for the back of fools.اَلْقِصَاصُ مُعَدٌّ لِلْمُسْتَهْزِئِينَ، وَٱلضَّرْبُ لِظَهْرِ ٱلْجُهَّالِ.
20
Mishlei — פרק 20 Proverbs — Chapter 20
לֵ֣ץ הַ֭/יַּין הֹמֶ֣ה שֵׁכָ֑ר וְ/כָל שֹׁ֥גֶה בּ֝֗/וֹ לֹ֣א יֶחְכָּֽם1Wine {is} a mocker, strong drink {is} raging: and whosoever is deceived thereby is not wise.اَلْخَمْرُ مُسْتَهْزِئَةٌ. ٱلْمُسْكِرُ عَجَّاجٌ، وَمَنْ يَتَرَنَّحُ بِهِمَا فَلَيْسَ بِحَكِيمٍ.
נַ֣הַם כַּ֭/כְּפִיר אֵ֣ימַת מֶ֑לֶךְ מִ֝תְעַבְּר֗/וֹ חוֹטֵ֥א נַפְשֽׁ/וֹ2The fear of a king {is} as the roaring of a lion: {whoso} provoketh him to anger sinneth {against} his own soul.رُعْبُ ٱلْمَلِكِ كَزَمْجَرَةِ ٱلْأَسَدِ. ٱلَّذِي يُغِيظُهُ يُخْطِئُ إِلَى نَفْسِهِ.
כָּב֣וֹד לָ֭/אִישׁ שֶׁ֣בֶת מֵ/רִ֑יב וְ/כָל אֱ֝וִ֗יל יִתְגַּלָּֽע3{It is} an honour for a man to cease from strife: but every fool will be meddling.مَجْدُ ٱلرَّجُلِ أَنْ يَبْتَعِدَ عَنِ ٱلْخِصَامِ، وَكُلُّ أَحْمَقَ يُنَازِعُ.
מֵ֭/חֹרֶף עָצֵ֣ל לֹא יַחֲרֹ֑שׁ ישאל וְ/שָׁאַ֖ל בַּ/קָּצִ֣יר וָ/אָֽיִן4The sluggard will not plow by reason of the cold; {therefore} shall he beg in harvest, and {have} nothing. {cold: or, winter}اَلْكَسْلَانُ لَا يَحْرُثُ بِسَبَبِ ٱلشِّتَاءِ، فَيَسْتَعْطِي فِي ٱلْحَصَادِ وَلَا يُعْطَى.
מַ֣יִם עֲ֭מֻקִּים עֵצָ֣ה בְ/לֶב אִ֑ישׁ וְ/אִ֖ישׁ תְּבוּנָ֣ה יִדְלֶֽ/נָּה5Counsel in the heart of man {is like} deep water; but a man of understanding will draw it out.اَلْمَشُورَةُ فِي قَلْبِ ٱلرَّجُلِ مِيَاهٌ عَمِيقَةٌ، وَذُو ٱلْفِطْنَةِ يَسْتَقِيهَا.
רָב אָדָ֗ם יִ֭קְרָא אִ֣ישׁ חַסְדּ֑/וֹ וְ/אִ֥ישׁ אֱ֝מוּנִ֗ים מִ֣י יִמְצָֽא6Most men will proclaim every one his own goodness: but a faithful man who can find? {goodness: or, bounty}أَكْثَرُ ٱلنَّاسِ يُنَادُونَ كُلُّ وَاحِدٍ بِصَلَاحِهِ، أَمَّا ٱلرَّجُلُ ٱلْأَمِينُ فَمَنْ يَجِدُهُ؟
מִתְהַלֵּ֣ךְ בְּ/תֻמּ֣/וֹ צַדִּ֑יק אַשְׁרֵ֖י בָנָ֣י/ו אַחֲרָֽי/ו7The just {man} walketh in his integrity: his children {are} blessed after him.اَلصِّدِّيقُ يَسْلُكُ بِكَمَالِهِ. طُوبَى لِبَنِيهِ بَعْدَهُ.
מֶ֗לֶךְ יוֹשֵׁ֥ב עַל כִּסֵּא דִ֑ין מְזָרֶ֖ה בְ/עֵינָ֣י/ו כָּל רָֽע8A king that sitteth in the throne of judgment scattereth away all evil with his eyes.اَلْمَلِكُ ٱلْجَالِسُ عَلَى كُرْسِيِّ ٱلْقَضَاءِ يُذَرِّي بِعَيْنِهِ كُلَّ شَرٍّ.
מִֽי יֹ֭אמַר זִכִּ֣יתִי לִבִּ֑/י טָ֝הַ֗רְתִּי מֵ/חַטָּאתִֽ/י9Who can say, I have made my heart clean, I am pure from my sin?مَنْ يَقُولُ: «إِنِّي زَكَّيْتُ قَلْبِي، تَطَهَّرْتُ مِنْ خَطِيَّتِي»؟
אֶ֣בֶן וָ֭/אֶבֶן אֵיפָ֣ה וְ/אֵיפָ֑ה תּוֹעֲבַ֥ת יְ֝הוָ֗ה גַּם שְׁנֵי/הֶֽם10Divers weights, {and} divers measures, both of them {are} alike abomination to the LORD. {Divers weights: Heb. A stone and a stone} {divers measures: Heb. an ephah and an ephah}مِعْيَارٌ فَمِعْيَارٌ، مِكْيَالٌ فَمِكْيَالٌ، كِلَاهُمَا مَكْرَهَةٌ عِنْدَ ٱلرَّبِّ.
גַּ֣ם בְּ֭/מַעֲלָלָי/ו יִתְנַכֶּר נָ֑עַר אִם זַ֖ךְ וְ/אִם יָשָׁ֣ר פָּעֳלֽ/וֹ11Even a child is known by his doings, whether his work {be} pure, and whether {it be} right.اَلْوَلَدُ أَيْضًا يُعْرَفُ بِأَفْعَالِهِ، هَلْ عَمَلُهُ نَقِيٌّ وَمُسْتَقِيمٌ؟
אֹ֣זֶן שֹׁ֭מַעַת וְ/עַ֣יִן רֹאָ֑ה יְ֝הוָ֗ה עָשָׂ֥ה גַם שְׁנֵי/הֶֽם12The hearing ear, and the seeing eye, the LORD hath made even both of them.اَلْأُذُنُ ٱلسَّامِعَةُ وَٱلْعَيْنُ ٱلْبَاصِرَةُ، ٱلرَّبُّ صَنَعَهُمَا كِلْتَيْهِمَا.
אַל תֶּֽאֱהַ֣ב שֵׁ֭נָה פֶּן תִּוָּרֵ֑שׁ פְּקַ֖ח עֵינֶ֣י/ךָ שְֽׂבַֽע לָֽחֶם13Love not sleep, lest thou come to poverty; open thine eyes, {and} thou shalt be satisfied with bread.لَا تُحِبَّ ٱلنَّوْمَ لِئَلَّا تَفْتَقِرَ. ٱفْتَحْ عَيْنَيْكَ تَشْبَعْ خُبْزًا.
רַ֣ע רַ֭ע יֹאמַ֣ר הַ/קּוֹנֶ֑ה וְ/אֹזֵ֥ל ל֝֗/וֹ אָ֣ז יִתְהַלָּֽל14{It is} naught, {it is} naught, saith the buyer: but when he is gone his way, then he boasteth.«رَدِيءٌ، رَدِيءٌ!» يَقُولُ ٱلْمُشْتَرِي، وَإِذَا ذَهَبَ فَحِينَئِذٍ يَفْتَخِرُ!
יֵ֣שׁ זָ֭הָב וְ/רָב פְּנִינִ֑ים וּ/כְלִ֥י יְ֝קָ֗ר שִׂפְתֵי דָֽעַת15There is gold, and a multitude of rubies: but the lips of knowledge {are} a precious jewel.يُوجَدُ ذَهَبٌ وَكَثْرَةُ لَآلِئَ، أَمَّا شِفَاهُ ٱلْمَعْرِفَةِ فَمَتَاعٌ ثَمِينٌ.
לְֽקַח בִּ֭גְד/וֹ כִּי עָ֣רַב זָ֑ר וּ/בְעַ֖ד נכרים נָכְרִיָּ֣ה חַבְלֵֽ/הוּ16Take his garment that is surety {for} a stranger: and take a pledge of him for a strange woman.خُذْ ثَوْبَهُ لِأَنَّهُ ضَمِنَ غَرِيبًا، وَلِأَجْلِ ٱلْأَجَانِبِ ٱرْتَهِنْ مِنْهُ.
עָרֵ֣ב לָ֭/אִישׁ לֶ֣חֶם שָׁ֑קֶר וְ֝/אַחַ֗ר יִמָּֽלֵא פִ֥י/הוּ חָצָֽץ17Bread of deceit {is} sweet to a man; but afterwards his mouth shall be filled with gravel. {deceit: Heb. lying, or, falsehood}خُبْزُ ٱلْكَذِبِ لَذِيذٌ لِلْإِنْسَانِ، وَمِنْ بَعْدُ يَمْتَلِئُ فَمُهُ حَصًى.
מַ֭חֲשָׁבוֹת בְּ/עֵצָ֣ה תִכּ֑וֹן וּ֝/בְ/תַחְבֻּל֗וֹת עֲשֵׂ֣ה מִלְחָמָֽה18{Every} purpose is established by counsel: and with good advice make war.اَلْمَقَاصِدُ تُثَبَّتُ بِٱلْمَشُورَةِ، وَبِالتَّدَابِيرِ ٱعْمَلْ حَرْبًا.
גּֽוֹלֶה סּ֭וֹד הוֹלֵ֣ךְ רָכִ֑יל וּ/לְ/פֹתֶ֥ה שְׂ֝פָתָ֗י/ו לֹ֣א תִתְעָרָֽב19He that goeth about {as} a talebearer revealeth secrets: therefore meddle not with him that flattereth with his lips. {flattereth: or, enticeth}اَلسَّاعِي بِٱلْوِشَايَةِ يُفْشِي ٱلسِّرَّ، فَلَا تُخَالِطِ ٱلْمُفَتِّحَ شَفَتَيْهِ.
מְ֭קַלֵּל אָבִ֣י/ו וְ/אִמּ֑/וֹ יִֽדְעַ֥ךְ נֵ֝ר֗/וֹ ב/אישון בֶּ/אֱשׁ֥וּן חֹֽשֶׁךְ20Whoso curseth his father or his mother, his lamp shall be put out in obscure darkness. {lamp: or, candle}مَنْ سَبَّ أَبَاهُ أَوْ أُمَّهُ يَنْطَفِئُ سِرَاجُهُ فِي حَدَقَةِ ٱلظَّلَامِ.
נַ֭חֲלָה מבחלת מְבֹהֶ֣לֶת בָּ/רִאשֹׁנָ֑ה וְ֝/אַחֲרִיתָ֗/הּ לֹ֣א תְבֹרָֽךְ21An inheritance {may be} gotten hastily at the beginning; but the end thereof shall not be blessed.رُبَّ مُلْكٍ مُعَجِّلٍ فِي أَوَّلِهِ، أَمَّا آخِرَتُهُ فَلَا تُبَارَكُ.
אַל תֹּאמַ֥ר אֲשַׁלְּמָה רָ֑ע קַוֵּ֥ה לַֽ֝/יהוָ֗ה וְ/יֹ֣שַֽׁע לָֽ/ךְ22Say not thou, I will recompense evil; {but} wait on the LORD, and he shall save thee.لَا تَقُلْ: «إِنِّي أُجَازِي شَرًّا». ٱنْتَظِرِ ٱلرَّبَّ فَيُخَلِّصَكَ.
תּוֹעֲבַ֣ת יְ֭הוָה אֶ֣בֶן וָ/אָ֑בֶן וּ/מֹאזְנֵ֖י מִרְמָ֣ה לֹא טֽוֹב23Divers weights {are} an abomination unto the LORD; and a false balance {is} not good. {a false...: Heb. balance of deceit}مِعْيَارٌ فَمِعْيَارٌ مَكْرَهَةُ ٱلرَّبِّ، وَمَوَازِينُ ٱلْغِشِّ غَيْرُ صَالِحَةٍ.
מֵ/יהוָ֥ה מִצְעֲדֵי גָ֑בֶר וְ֝/אָדָ֗ם מַה יָּבִ֥ין דַּרְכּֽ/וֹ24Man's goings {are} of the LORD; how can a man then understand his own way?مِنَ ٱلرَّبِّ خَطَوَاتُ ٱلرَّجُلِ، أَمَّا ٱلْإِنْسَانُ فَكَيْفَ يَفْهَمُ طَرِيقَهُ؟
מוֹקֵ֣שׁ אָ֭דָם יָ֣לַע קֹ֑דֶשׁ וְ/אַחַ֖ר נְדָרִ֣ים לְ/בַקֵּֽר25{It is} a snare to the man {who} devoureth {that which is} holy, and after vows to make enquiry.هُوَ شَرَكٌ لِلْإِنْسَانِ أَنْ يَلْغُوَ قَائِلًا: «مُقَدَّسٌ»، وَبَعْدَ ٱلنَّذْرِ أَنْ يَسْأَلَ!
מְזָרֶ֣ה רְ֭שָׁעִים מֶ֣לֶךְ חָכָ֑ם וַ/יָּ֖שֶׁב עֲלֵי/הֶ֣ם אוֹפָֽן26A wise king scattereth the wicked, and bringeth the wheel over them.اَلْمَلِكُ ٱلْحَكِيمُ يُشَتِّتُ ٱلْأَشْرَارَ، وَيَرُدُّ عَلَيْهِمِ ٱلنَّوْرَجَ.
נֵ֣ר יְ֭הוָה נִשְׁמַ֣ת אָדָ֑ם חֹ֝פֵ֗שׂ כָּל חַדְרֵי בָֽטֶן27The spirit of man {is} the candle of the LORD, searching all the inward parts of the belly. {candle: or, lamp}نَفْسُ ٱلْإِنْسَانِ سِرَاجُ ٱلرَّبِّ، يُفَتِّشُ كُلَّ مَخَادِعِ ٱلْبَطْنِ.
חֶ֣סֶד וֶ֭/אֱמֶת יִצְּרוּ מֶ֑לֶךְ וְ/סָעַ֖ד בַּ/חֶ֣סֶד כִּסְאֽ/וֹ28Mercy and truth preserve the king: and his throne is upholden by mercy.ٱلرَّحْمَةُ وَٱلْحَقُّ يَحْفَظَانِ ٱلْمَلِكَ، وَكُرْسِيُّهُ يُسْنَدُ بِٱلرَّحْمَةِ.
תִּפְאֶ֣רֶת בַּחוּרִ֣ים כֹּחָ֑/ם וַ/הֲדַ֖ר זְקֵנִ֣ים שֵׂיבָֽה29The glory of young men {is} their strength: and the beauty of old men {is} the gray head.فَخْرُ ٱلشُّبَّانِ قُوَّتُهُمْ، وَبَهَاءُ ٱلشُّيُوخِ ٱلشَّيْبُ.
חַבֻּר֣וֹת פֶּ֭צַע תמריק תַּמְר֣וּק בְּ/רָ֑ע וּ֝/מַכּ֗וֹת חַדְרֵי בָֽטֶן30The blueness of a wound cleanseth away evil: so {do} stripes the inward parts of the belly. {cleanseth...: Heb. is a purging medicine against}حُبُرُ جُرْحٍ مُنَقِّيَةٌ لِلشِّرِّيرِ، وَضَرَبَاتٌ بَالِغَةٌ مَخَادِعَ ٱلْبَطْنِ.
21
Mishlei — פרק 21 Proverbs — Chapter 21
פַּלְגֵי מַ֣יִם לֶב מֶ֭לֶךְ בְּ/יַד יְהוָ֑ה עַֽל כָּל אֲשֶׁ֖ר יַחְפֹּ֣ץ יַטֶּֽ/נּוּ1The king's heart {is} in the hand of the LORD, {as} the rivers of water: he turneth it whithersoever he will.قَلْبُ ٱلْمَلِكِ فِي يَدِ ٱلرَّبِّ كَجَدَاوِلِ مِيَاهٍ، حَيْثُمَا شَاءَ يُمِيلُهُ.
כָּֽל דֶּרֶךְ אִ֭ישׁ יָשָׁ֣ר בְּ/עֵינָ֑י/ו וְ/תֹכֵ֖ן לִבּ֣וֹת יְהוָֽה2Every way of a man {is} right in his own eyes: but the LORD pondereth the hearts.كُلُّ طُرُقِ ٱلْإِنْسَانِ مُسْتَقِيمَةٌ فِي عَيْنَيْهِ، وَٱلرَّبُّ وَازِنُ ٱلْقُلُوبِ.
עֲ֭שֹׂה צְדָקָ֣ה וּ/מִשְׁפָּ֑ט נִבְחָ֖ר לַ/יהוָ֣ה מִ/זָּֽבַח3To do justice and judgment {is} more acceptable to the LORD than sacrifice.فِعْلُ ٱلْعَدْلِ وَٱلْحَقِّ أَفْضَلُ عِنْدَ ٱلرَّبِّ مِنَ ٱلذَّبِيحَةِ.
רוּם עֵ֭ינַיִם וּ/רְחַב לֵ֑ב נִ֖ר רְשָׁעִ֣ים חַטָּֽאת4An high look, and a proud heart, {and} the plowing of the wicked, {is} sin. {An...: Heb. Haughtiness of eyes} {the plowing: or, the light}طُمُوحُ ٱلْعَيْنَيْنِ وَٱنْتِفَاخُ ٱلْقَلْبِ، نُورُ ٱلْأَشْرَارِ خَطِيَّةٌ.
מַחְשְׁב֣וֹת חָ֭רוּץ אַךְ לְ/מוֹתָ֑ר וְ/כָל אָ֝֗ץ אַךְ לְ/מַחְסֽוֹר5The thoughts of the diligent {tend} only to plenteousness; but of every one {that is} hasty only to want.أَفْكَارُ ٱلْمُجْتَهِدِ إِنَّمَا هِيَ لِلْخِصْبِ، وَكُلُّ عَجُولٍ إِنَّمَا هُوَ لِلْعَوَزِ.
פֹּ֣עַל א֭וֹצָרוֹת בִּ/לְשׁ֣וֹן שָׁ֑קֶר הֶ֥בֶל נִ֝דָּ֗ף מְבַקְשֵׁי מָֽוֶת6The getting of treasures by a lying tongue {is} a vanity tossed to and fro of them that seek death.جَمْعُ ٱلْكُنُوزِ بِلِسَانٍ كَاذِبٍ، هُوَ بُخَارٌ مَطْرُودٌ لِطَالِبِي ٱلْمَوْتِ.
שֹׁד רְשָׁעִ֥ים יְגוֹרֵ֑/ם כִּ֥י מֵ֝אֲנ֗וּ לַ/עֲשׂ֥וֹת מִשְׁפָּֽט7The robbery of the wicked shall destroy them; because they refuse to do judgment. {destroy...: Heb. saw them, or, dwell with them}اِغْتِصَابُ ٱلْأَشْرَارِ يَجْرُفُهُمْ، لِأَنَّهُمْ أَبَوْا إِجْرَاءَ ٱلْعَدْلِ.
הֲפַכְפַּ֬ךְ דֶּ֣רֶךְ אִ֣ישׁ וָזָ֑ר וְ֝/זַ֗ךְ יָשָׁ֥ר פָּעֳלֽ/וֹ8The way of man {is} froward and strange: but {as for} the pure, his work {is} right.طَرِيقُ رَجُلٍ مَوْزُورٍ هِيَ مُلْتَوِيَةٌ، أَمَّا ٱلزَّكِيُّ فَعَمَلُهُ مُسْتَقِيمٌ.
ט֗וֹב לָ/שֶׁ֥בֶת עַל פִּנַּת גָּ֑ג מֵ/אֵ֥שֶׁת מִ֝דְיָנִ֗ים וּ/בֵ֥ית חָֽבֶר9{It is} better to dwell in a corner of the housetop, than with a brawling woman in a wide house. {a brawling...: Heb. a woman of contentions} {a wide...: Heb. an house of society}اَلسُّكْنَى فِي زَاوِيَةِ ٱلسَّطْحِ، خَيْرٌ مِنِ ٱمْرَأَةٍ مُخَاصِمَةٍ وَبَيْتٍ مُشْتَرِكٍ.
נֶ֣פֶשׁ רָ֭שָׁע אִוְּתָה רָ֑ע לֹא יֻחַ֖ן בְּ/עֵינָ֣י/ו רֵעֵֽ/הוּ10The soul of the wicked desireth evil: his neighbour findeth no favour in his eyes. {findeth...: Heb. is not favoured}نَفْسُ ٱلشِّرِّيرِ تَشْتَهِي ٱلشَّرَّ. قَرِيبُهُ لَا يَجِدُ نِعْمَةً فِي عَيْنَيْهِ.
בַּ/עְנָשׁ לֵ֭ץ יֶחְכַּם פֶּ֑תִי וּ/בְ/הַשְׂכִּ֥יל לְ֝/חָכָ֗ם יִקַּח דָּֽעַת11When the scorner is punished, the simple is made wise: and when the wise is instructed, he receiveth knowledge.بِمُعَاقَبَةِ ٱلْمُسْتَهْزِئِ يَصِيرُ ٱلْأَحْمَقُ حَكِيمًا، وَٱلْحَكِيمُ بِٱلْإِرْشَادِ يَقْبَلُ مَعْرِفَةً.
מַשְׂכִּ֣יל צַ֭דִּיק לְ/בֵ֣ית רָשָׁ֑ע מְסַלֵּ֖ף רְשָׁעִ֣ים לָ/רָֽע12The righteous {man} wisely considereth the house of the wicked: {but God} overthroweth the wicked for {their} wickedness.اَلْبَارُّ يَتَأَمَّلُ بَيْتَ ٱلشِّرِّيرِ وَيَقْلِبُ ٱلْأَشْرَارَ فِي ٱلشَّرِّ.
אֹטֵ֣ם אָ֭זְנ/וֹ מִ/זַּעֲקַת דָּ֑ל גַּֽם ה֥וּא יִ֝קְרָ֗א וְ/לֹ֣א יֵעָנֶֽה13Whoso stoppeth his ears at the cry of the poor, he also shall cry himself, but shall not be heard.مَنْ يَسُدُّ أُذُنَيْهِ عَنْ صُرَاخِ ٱلْمِسْكِينِ، فَهُوَ أَيْضًا يَصْرُخُ وَلَا يُسْتَجَابُ.
מַתָּ֣ן בַּ֭/סֵּתֶר יִכְפֶּה אָ֑ף וְ/שֹׁ֥חַד בַּ֝/חֵ֗ק חֵמָ֥ה עַזָּֽה14A gift in secret pacifieth anger: and a reward in the bosom strong wrath.اَلْهَدِيَّةُ فِي ٱلْخَفَاءِ تَفْثَأُ ٱلْغَضَبَ، وَٱلرَّشْوَةُ فِي ٱلْحِضْنِ تَفْثَأُ ٱلسَّخَطَ ٱلشَّدِيدَ.
שִׂמְחָ֣ה לַ֭/צַּדִּיק עֲשׂ֣וֹת מִשְׁפָּ֑ט וּ֝/מְחִתָּ֗ה לְ/פֹ֣עֲלֵי אָֽוֶן15{It is} joy to the just to do judgment: but destruction {shall be} to the workers of iniquity.إِجْرَاءُ ٱلْحَقِّ فَرَحٌ لِلصِّدِّيقِ، وَٱلْهَلَاكُ لِفَاعِلِي ٱلْإِثْمِ.
אָדָ֗ם תּ֭וֹעֶה מִ/דֶּ֣רֶךְ הַשְׂכֵּ֑ל בִּ/קְהַ֖ל רְפָאִ֣ים יָנֽוּחַ16The man that wandereth out of the way of understanding shall remain in the congregation of the dead.اَلرَّجُلُ ٱلضَّالُّ عَنْ طَرِيقِ ٱلْمَعْرِفَةِ يَسْكُنُ بَيْنَ جَمَاعَةِ ٱلْأَخِيلَةِ.
אִ֣ישׁ מַ֭חְסוֹר אֹהֵ֣ב שִׂמְחָ֑ה אֹהֵ֥ב יַֽיִן וָ֝/שֶׁ֗מֶן לֹ֣א יַעֲשִֽׁיר17He that loveth pleasure {shall be} a poor man: he that loveth wine and oil shall not be rich. {pleasure: or, sport}مُحِبُّ ٱلْفَرَحِ إِنْسَانٌ مُعْوِزٌ. مُحِبُّ ٱلْخَمْرِ وَٱلدُّهْنِ لَا يَسْتَغْنِي.
כֹּ֣פֶר לַ/צַּדִּ֣יק רָשָׁ֑ע וְ/תַ֖חַת יְשָׁרִ֣ים בּוֹגֵֽד18The wicked {shall be} a ransom for the righteous, and the transgressor for the upright.اَلشِّرِّيرُ فِدْيَةُ ٱلصِّدِّيقِ، وَمَكَانَ ٱلْمُسْتَقِيمِينَ ٱلْغَادِرُ.
ט֗וֹב שֶׁ֥בֶת בְּ/אֶֽרֶץ מִדְבָּ֑ר מֵ/אֵ֖שֶׁת מדונים מִדְיָנִ֣ים וָ/כָֽעַס19{It is} better to dwell in the wilderness, than with a contentious and an angry woman. {in...: Heb. in the land of the desert}اَلسُّكْنَى فِي أَرْضٍ بَرِّيَّةٍ خَيْرٌ مِنِ ٱمْرَأَةٍ مُخَاصِمَةٍ حَرِدَةٍ.
אוֹצָ֤ר נֶחְמָ֣ד וָ֭/שֶׁמֶן בִּ/נְוֵ֣ה חָכָ֑ם וּ/כְסִ֖יל אָדָ֣ם יְבַלְּעֶֽ/נּוּ20{There is} treasure to be desired and oil in the dwelling of the wise; but a foolish man spendeth it up.كَنْزٌ مُشْتَهًى وَزَيْتٌ فِي بَيْتِ ٱلْحَكِيمِ، أَمَّا ٱلرَّجُلُ ٱلْجَاهِلُ فَيُتْلِفُهُ.
רֹ֭דֵף צְדָקָ֣ה וָ/חָ֑סֶד יִמְצָ֥א חַ֝יִּ֗ים צְדָקָ֥ה וְ/כָבֽוֹד21He that followeth after righteousness and mercy findeth life, righteousness, and honour.اَلتَّابِعُ ٱلْعَدْلَ وَٱلرَّحْمَةَ يَجِدُ حَيَاةً، حَظًّا وَكَرَامَةً.
עִ֣יר גִּ֭בֹּרִים עָלָ֣ה חָכָ֑ם וַ֝/יֹּ֗רֶד עֹ֣ז מִבְטֶחָֽ/ה22A wise {man} scaleth the city of the mighty, and casteth down the strength of the confidence thereof.اَلْحَكِيمُ يَتَسَوَّرُ مَدِينَةَ ٱلْجَبَابِرَةِ، وَيُسْقِطُ قُوَّةَ مُعْتَمَدِهَا.
שֹׁמֵ֣ר פִּ֭י/ו וּ/לְשׁוֹנ֑/וֹ שֹׁמֵ֖ר מִ/צָּר֣וֹת נַפְשֽׁ/וֹ23Whoso keepeth his mouth and his tongue keepeth his soul from troubles.مَنْ يَحْفَظُ فَمَهُ وَلِسَانَهُ، يَحْفَظُ مِنَ ٱلضِّيقَاتِ نَفْسَهُ.
זֵ֣ד יָ֭הִיר לֵ֣ץ שְׁמ֑/וֹ ע֝וֹשֶׂ֗ה בְּ/עֶבְרַ֥ת זָדֽוֹן24Proud {and} haughty scorner {is} his name, who dealeth in proud wrath. {in proud...: Heb. in the wrath of pride}اَلْمُنْتَفِخُ ٱلْمُتَكَبِّرُ ٱسْمُهُ «مُسْتَهْزِئٌ»، عَامِلٌ بِفَيَضَانِ ٱلْكِبْرِيَاءِ.
תַּאֲוַ֣ת עָצֵ֣ל תְּמִיתֶ֑/נּוּ כִּֽי מֵאֲנ֖וּ יָדָ֣י/ו לַ/עֲשֽׂוֹת25The desire of the slothful killeth him; for his hands refuse to labour.شَهْوَةُ ٱلْكَسْلَانِ تَقْتُلُهُ، لِأَنَّ يَدَيْهِ تَأْبَيَانِ ٱلشُّغْلَ.
כָּל הַ֭/יּוֹם הִתְאַוָּ֣ה תַאֲוָ֑ה וְ/צַדִּ֥יק יִ֝תֵּ֗ן וְ/לֹ֣א יַחְשֹֽׂךְ26He coveteth greedily all the day long: but the righteous giveth and spareth not.اَلْيَوْمَ كُلَّهُ يَشْتَهِي شَهْوَةً، أَمَّا ٱلصِّدِّيقُ فَيُعْطِي وَلَا يُمْسِكُ.
זֶ֣בַח רְ֭שָׁעִים תּוֹעֵבָ֑ה אַ֝֗ף כִּֽי בְ/זִמָּ֥ה יְבִיאֶֽ/נּוּ27The sacrifice of the wicked {is} abomination: how much more, {when} he bringeth it with a wicked mind? {with...: Heb. in wickedness?}ذَبِيحَةُ ٱلشِّرِّيرِ مَكْرَهَةٌ، فَكَمْ بِٱلْحَرِيِّ حِينَ يُقَدِّمُهَا بِغِشٍّ!
עֵד כְּזָבִ֥ים יֹאבֵ֑ד וְ/אִ֥ישׁ שׁ֝וֹמֵ֗עַ לָ/נֶ֥צַח יְדַבֵּֽר28A false witness shall perish: but the man that heareth speaketh constantly. {A...: Heb. A witness of lies}شَاهِدُ ٱلزُّورِ يَهْلِكُ، وَٱلرَّجُلُ ٱلسَّامِعُ لِلْحَقِّ يَتَكَلَّمُ.
הֵעֵ֬ז אִ֣ישׁ רָשָׁ֣ע בְּ/פָנָ֑י/ו וְ֝/יָשָׁ֗ר ה֤וּא יכין יָבִ֬ין דרכי/ו דַּרְכּֽ/וֹ29A wicked man hardeneth his face: but {as for} the upright, he directeth his way. {directeth: or, considereth}اَلشِّرِّيرُ يُوقِحُ وَجْهَهُ، أَمَّا ٱلْمُسْتَقِيمُ فَيُثَبِّتُ طُرُقَهُ.
אֵ֣ין חָ֭כְמָה וְ/אֵ֣ין תְּבוּנָ֑ה וְ/אֵ֥ין עֵ֝צָ֗ה לְ/נֶ֣גֶד יְהוָֽה30{There is} no wisdom nor understanding nor counsel against the LORD.لَيْسَ حِكْمَةٌ وَلَا فِطْنَةٌ وَلَا مَشُورَةٌ تُجَاهَ ٱلرَّبِّ.
ס֗וּס מ֭וּכָן לְ/י֣וֹם מִלְחָמָ֑ה וְ֝/לַֽ/יהוָ֗ה הַ/תְּשׁוּעָֽה31The horse {is} prepared against the day of battle: but safety {is} of the LORD. {safety: or, victory}اَلْفَرَسُ مُعَدٌّ لِيَوْمِ ٱلْحَرْبِ، أَمَّا ٱلنُّصْرَةُ فَمِنَ ٱلرَّبِّ.
22
Mishlei — פרק 22 Proverbs — Chapter 22
נִבְחָ֣ר שֵׁ֭ם מֵ/עֹ֣שֶׁר רָ֑ב מִ/כֶּ֥סֶף וּ֝/מִ/זָּהָ֗ב חֵ֣ן טֽוֹב1A {good} name {is} rather to be chosen than great riches, {and} loving favour rather than silver and gold. {loving...: or, favour is better than, etc}اَلصِّيتُ أَفْضَلُ مِنَ ٱلْغِنَى ٱلْعَظِيمِ، وَٱلنِّعْمَةُ ٱلصَّالِحَةُ أَفْضَلُ مِنَ ٱلْفِضَّةِ وَٱلذَّهَبِ.
עָשִׁ֣יר וָ/רָ֣שׁ נִפְגָּ֑שׁוּ עֹשֵׂ֖ה כֻלָּ֣/ם יְהוָֽה2The rich and poor meet together: the LORD {is} the maker of them all.اَلْغَنِيُّ وَٱلْفَقِيرُ يَتَلَاقَيَانِ، صَانِعُهُمَا كِلَيْهِمَا ٱلرَّبُّ.
עָר֤וּם רָאָ֣ה רָעָ֣ה ו/יסתר וְ/נִסְתָּ֑ר וּ֝/פְתָיִ֗ים עָבְר֥וּ וְֽ/נֶעֱנָֽשׁוּ3A prudent {man} foreseeth the evil, and hideth himself: but the simple pass on, and are punished.اَلذَّكِيُّ يُبْصِرُ ٱلشَّرَّ فَيَتَوَارَى، وَٱلْحَمْقَى يَعْبُرُونَ فَيُعَاقَبُونَ.
עֵ֣קֶב עֲ֭נָוָה יִרְאַ֣ת יְהוָ֑ה עֹ֖שֶׁר וְ/כָב֣וֹד וְ/חַיִּֽים4By humility {and} the fear of the LORD {are} riches, and honour, and life. {By...: or, The reward of humility, etc}ثَوَابُ ٱلتَّوَاضُعِ وَمَخَافَةِ ٱلرَّبِّ هُوَ غِنًى وَكَرَامَةٌ وَحَيَاةٌ.
צִנִּ֣ים פַּ֭חִים בְּ/דֶ֣רֶךְ עִקֵּ֑שׁ שׁוֹמֵ֥ר נַ֝פְשׁ֗/וֹ יִרְחַ֥ק מֵ/הֶֽם5Thorns {and} snares {are} in the way of the froward: he that doth keep his soul shall be far from them.شَوْكٌ وَفُخُوخٌ فِي طَرِيقِ ٱلْمُلْتَوِي. مَنْ يَحْفَظْ نَفْسَهُ يَبْتَعِدْ عَنْهَا.
חֲנֹ֣ךְ לַ֭/נַּעַר עַל פִּ֣י דַרְכּ֑/וֹ גַּ֥ם כִּֽי יַ֝זְקִ֗ין לֹֽא יָס֥וּר מִמֶּֽ/נָּה6Train up a child in the way he should go: and when he is old, he will not depart from it. {Train...: or, Catechise} {in...: Heb. in his way}رَبِّ ٱلْوَلَدَ فِي طَرِيقِهِ، فَمَتَى شَاخَ أَيْضًا لَا يَحِيدُ عَنْهُ.
עָ֭שִׁיר בְּ/רָשִׁ֣ים יִמְשׁ֑וֹל וְ/עֶ֥בֶד לֹ֝וֶ֗ה לְ/אִ֣ישׁ מַלְוֶֽה7The rich ruleth over the poor, and the borrower {is} servant to the lender. {the lender: Heb. the man that lendeth}اَلْغَنِيُّ يَتَسَلَّطُ عَلَى ٱلْفَقِيرِ، وَٱلْمُقْتَرِضُ عَبْدٌ لِلْمُقْرِضِ.
זוֹרֵ֣עַ עַ֭וְלָה יקצור יִקְצָר אָ֑וֶן וְ/שֵׁ֖בֶט עֶבְרָת֣/וֹ יִכְלֶֽה8He that soweth iniquity shall reap vanity: and the rod of his anger shall fail. {the rod...: or, with the rod of his anger he shall be consumed}ٱلزَّارِعُ إِثْمًا يَحْصُدُ بَلِيَّةً، وَعَصَا سَخَطِهِ تَفْنَى.
טֽוֹב עַ֭יִן ה֣וּא יְבֹרָ֑ךְ כִּֽי נָתַ֖ן מִ/לַּחְמ֣/וֹ לַ/דָּֽל9He that hath a bountiful eye shall be blessed; for he giveth of his bread to the poor. {He that...: Heb. Good of eye}اَلصَّالِحُ ٱلْعَيْنِ هُوَ يُبَارَكُ، لِأَنَّهُ يُعْطِي مِنْ خُبْزِهِ لِلْفَقِيرِ.
גָּ֣רֵֽשׁ לֵ֭ץ וְ/יֵצֵ֣א מָד֑וֹן וְ֝/יִשְׁבֹּ֗ת דִּ֣ין וְ/קָלֽוֹן10Cast out the scorner, and contention shall go out; yea, strife and reproach shall cease.أُطْرُدِ ٱلْمُسْتَهْزِئَ فَيَخْرُجَ ٱلْخِصَامُ، وَيَبْطُلَ ٱلنِّزَاعُ وَٱلْخِزْيُ.
אֹהֵ֥ב טהור טְהָר לֵ֑ב חֵ֥ן שְׂ֝פָתָ֗י/ו רֵעֵ֥/הוּ מֶֽלֶךְ11He that loveth pureness of heart, {for} the grace of his lips the king {shall be} his friend. {for...: or, and hath grace in his lips}مَنْ أَحَبَّ طَهَارَةَ ٱلْقَلْبِ، فَلِنِعْمَةِ شَفَتَيْهِ يَكُونُ ٱلْمَلِكُ صَدِيقَهُ.
עֵינֵ֣י יְ֭הוָה נָ֣צְרוּ דָ֑עַת וַ֝/יְסַלֵּ֗ף דִּבְרֵ֥י בֹגֵֽד12The eyes of the LORD preserve knowledge, and he overthroweth the words of the transgressor. {the words: or, the matters}عَيْنَا ٱلرَّبِّ تَحْفَظَانِ ٱلْمَعْرِفَةَ، وَهُوَ يَقْلِبُ كَلَامَ ٱلْغَادِرِينَ.
אָמַ֣ר עָ֭צֵל אֲרִ֣י בַ/ח֑וּץ בְּ/ת֥וֹךְ רְ֝חֹב֗וֹת אֵֽרָצֵֽחַ13The slothful {man} saith, {There is} a lion without, I shall be slain in the streets.قَالَ ٱلْكَسْلَانُ: «ٱلْأَسَدُ فِي ٱلْخَارِجِ، فَأُقْتَلُ فِي ٱلشَّوَارِعِ!».
שׁוּחָ֣ה עֲ֭מֻקָּה פִּ֣י זָר֑וֹת זְע֥וּם יְ֝הוָ֗ה יפול יִפָּל שָֽׁם14The mouth of strange women {is} a deep pit: he that is abhorred of the LORD shall fall therein.فَمُ ٱلْأَجْنَبِيَّاتِ هُوَّةٌ عَمِيقَةٌ. مَمْقُوتُ ٱلرَّبِّ يَسْقُطُ فِيهَا.
אִ֭וֶּלֶת קְשׁוּרָ֣ה בְ/לֶב נָ֑עַר שֵׁ֥בֶט מ֝וּסָ֗ר יַרְחִיקֶ֥/נָּה מִמֶּֽ/נּוּ15Foolishness {is} bound in the heart of a child; {but} the rod of correction shall drive it far from him.اَلْجَهَالَةُ مُرْتَبِطَةٌ بِقَلْبِ ٱلْوَلَدِ. عَصَا ٱلتَّأْدِيبِ تُبْعِدُهَا عَنْهُ.
עֹ֣שֵֽׁק דָּ֭ל לְ/הַרְבּ֣וֹת ל֑/וֹ נֹתֵ֥ן לְ֝/עָשִׁ֗יר אַךְ לְ/מַחְסֽוֹר16He that oppresseth the poor to increase his {riches, and} he that giveth to the rich, {shall} surely {come} to want.ظَالِمُ ٱلْفَقِيرِ تَكْثِيرًا لِمَا لَهُ، وَمُعْطِي ٱلْغَنِيِّ، إِنَّمَا هُمَا لِلْعَوَزِ.
הַ֥ט אָזְנְ/ךָ֗ וּ֭/שְׁמַע דִּבְרֵ֣י חֲכָמִ֑ים וְ֝/לִבְּ/ךָ֗ תָּשִׁ֥ית לְ/דַעְתִּֽ/י17Bow down thine ear, and hear the words of the wise, and apply thine heart unto my knowledge.أَمِلْ أُذْنَكَ وَٱسْمَعْ كَلَامَ ٱلْحُكَمَاءِ، وَوَجِّهْ قَلْبَكَ إِلَى مَعْرِفَتِي،
כִּֽי נָ֭עִים כִּֽי תִשְׁמְרֵ֣/ם בְּ/בִטְנֶ֑/ךָ יִכֹּ֥נוּ יַ֝חְדָּ֗ו עַל שְׂפָתֶֽי/ךָ18For {it is} a pleasant thing if thou keep them within thee; they shall withal be fitted in thy lips. {within...: Heb. in thy belly}لِأَنَّهُ حَسَنٌ إِنْ حَفِظْتَهَا فِي جَوْفِكَ، إِنْ تَتَثَبَّتْ جَمِيعًا عَلَى شَفَتَيْكَ.
לִ/הְי֣וֹת בַּ֭/יהוָה מִבְטַחֶ֑/ךָ הוֹדַעְתִּ֖י/ךָ הַ/יּ֣וֹם אַף אָֽתָּה19That thy trust may be in the LORD, I have made known to thee this day, even to thee. {even...: or, trust thou also}لِيَكُونَ ٱتِّكَالُكَ عَلَى ٱلرَّبِّ، عَرَّفْتُكَ أَنْتَ ٱلْيَوْمَ.
הֲ/לֹ֤א כָתַ֣בְתִּי לְ֭/ךָ שלשום שָׁלִישִׁ֑ים בְּ/מ֖וֹעֵצֹ֣ת וָ/דָֽעַת20Have not I written to thee excellent things in counsels and knowledge,أَلَمْ أَكْتُبْ لَكَ أُمُورًا شَرِيفَةً مِنْ جِهَةِ مُؤَامَرَةٍ وَمَعْرِفَةٍ؟
לְ/הוֹדִֽיעֲ/ךָ֗ קֹ֭שְׁטְ אִמְרֵ֣י אֱמֶ֑ת לְ/הָשִׁ֥יב אֲמָרִ֥ים אֱ֝מֶ֗ת לְ/שֹׁלְחֶֽי/ךָ21That I might make thee know the certainty of the words of truth; that thou mightest answer the words of truth to them that send unto thee? {to them...: or, to those that send thee?}لِأُعَلِّمَكَ قِسْطَ كَلَامِ ٱلْحَقِّ، لِتَرُدَّ جَوَابَ ٱلْحَقِّ لِلَّذِينَ أَرْسَلُوكَ.
אַֽל תִּגְזָל דָּ֭ל כִּ֣י דַל ה֑וּא וְ/אַל תְּדַכֵּ֖א עָנִ֣י בַ/שָּֽׁעַר22Rob not the poor, because he {is} poor: neither oppress the afflicted in the gate:لَا تَسْلُبِ ٱلْفَقِيرَ لِكَوْنِهِ فَقِيرًا، وَلَا تَسْحَقِ ٱلْمِسْكِينَ فِي ٱلْبَابِ،
כִּֽי יְ֭הוָה יָרִ֣יב רִיבָ֑/ם וְ/קָבַ֖ע אֶת קֹבְעֵי/הֶ֣ם נָֽפֶשׁ23For the LORD will plead their cause, and spoil the soul of those that spoiled them.لِأَنَّ ٱلرَّبَّ يُقِيمُ دَعْوَاهُمْ، وَيَسْلُبُ سَالِبِي أَنْفُسِهِمْ.
אַל תִּ֭תְרַע אֶת בַּ֣עַל אָ֑ף וְ/אֶת אִ֥ישׁ חֵ֝מוֹת לֹ֣א תָבֽוֹא24Make no friendship with an angry man; and with a furious man thou shalt not go:لَاتَسْتَصْحِبْ غَضُوبًا، وَمَعَ رَجُلٍ سَاخِطٍ لَاتَجِيءْ،
פֶּן תֶּאֱלַ֥ף ארחת/ו אֹֽרְחֹתָ֑י/ו וְ/לָקַחְתָּ֖ מוֹקֵ֣שׁ לְ/נַפְשֶֽׁ/ךָ25Lest thou learn his ways, and get a snare to thy soul.لِئَلَّا تَأْلَفَ طُرُقَهُ، وَتَأْخُذَ شَرَكًا إِلَى نَفْسِكَ.
אַל תְּהִ֥י בְ/תֹֽקְעֵי כָ֑ף בַּ֝/עֹרְבִ֗ים מַשָּׁאֽוֹת26Be not thou {one} of them that strike hands, {or} of them that are sureties for debts.لَا تَكُنْ مِنْ صَافِقِي ٱلْكَفِّ، وَلَا مِنْ ضَامِنِي ٱلدُّيُونِ.
אִם אֵֽין לְ/ךָ֥ לְ/שַׁלֵּ֑ם לָ֥/מָּה יִקַּ֥ח מִ֝שְׁכָּבְ/ךָ֗ מִ/תַּחְתֶּֽי/ךָ27If thou hast nothing to pay, why should he take away thy bed from under thee?إِنْ لَمْ يَكُنْ لَكَ مَا تَفِي، فَلِمَاذَا يَأْخُذُ فِرَاشَكَ مِنْ تَحْتِكَ؟
אַל תַּ֭סֵּג גְּב֣וּל עוֹלָ֑ם אֲשֶׁ֖ר עָשׂ֣וּ אֲבוֹתֶֽי/ךָ28Remove not the ancient landmark, which thy fathers have set. {landmark: or, bound}لَا تَنْقُلِ ٱلتُّخْمَ ٱلْقَدِيمَ ٱلَّذِي وَضَعَهُ آبَاؤُكَ.
חָזִ֡יתָ אִ֤ישׁ מָ֘הִ֤יר בִּ/מְלַאכְתּ֗/וֹ לִֽ/פְנֵֽי מְלָכִ֥ים יִתְיַצָּ֑ב בַּל יִ֝תְיַצֵּב לִ/פְנֵ֥י חֲשֻׁכִּֽים29Seest thou a man diligent in his business? he shall stand before kings; he shall not stand before mean {men}. {mean...: Heb. obscure men}أَرَأَيْتَ رَجُلًا مُجْتَهِدًا فِي عَمَلِهِ؟ أَمَامَ ٱلْمُلُوكِ يَقِفُ. لَايَقِفُ أَمَامَ ٱلرَّعَاعِ!
23
Mishlei — פרק 23 Proverbs — Chapter 23
כִּֽי תֵ֭שֵׁב לִ/לְח֣וֹם אֶת מוֹשֵׁ֑ל בִּ֥ין תָּ֝בִ֗ין אֶת אֲשֶׁ֥ר לְ/פָנֶֽי/ךָ1When thou sittest to eat with a ruler, consider diligently what {is} before thee:إِذَا جَلَسْتَ تَأْكُلُ مَعَ مُتَسَلِّطٍ، فَتَأَمَّلْ مَا هُوَ أَمَامَكَ تَأَمُّلًا،
וְ/שַׂמְתָּ֣ שַׂכִּ֣ין בְּ/לֹעֶ֑/ךָ אִם בַּ֖עַל נֶ֣פֶשׁ אָֽתָּה2And put a knife to thy throat, if thou {be} a man given to appetite.وَضَعْ سِكِّينًا لِحَنْجَرَتِكَ إِنْ كُنْتَ شَرِهًا.
אַל תִּ֭תְאָו לְ/מַטְעַמּוֹתָ֑י/ו וְ֝/ה֗וּא לֶ֣חֶם כְּזָבִֽים3Be not desirous of his dainties: for they {are} deceitful meat.لَا تَشْتَهِ أَطَايِبَهُ لِأَنَّهَا خُبْزُ أَكَاذِيبَ.
אַל תִּיגַ֥ע לְֽ/הַעֲשִׁ֑יר מִֽ/בִּינָתְ/ךָ֥ חֲדָֽל4Labour not to be rich: cease from thine own wisdom.لَا تَتْعَبْ لِكَيْ تَصِيرَ غَنِيًّا. كُفَّ عَنْ فِطْنَتِكَ.
ה/תעוף הֲ/תָ֤עִיף עֵינֶ֥י/ךָ בּ֗/וֹ וְֽ/אֵ֫ינֶ֥/נּוּ כִּ֤י עָשֹׂ֣ה יַעֲשֶׂה לּ֣/וֹ כְנָפַ֑יִם כְּ֝/נֶ֗שֶׁר ו/עיף יָע֥וּף הַ/שָּׁמָֽיִם5Wilt thou set thine eyes upon that which is not? for {riches} certainly make themselves wings; they fly away as an eagle toward heaven. {set...: Heb. cause thine eyes to fly upon}هَلْ تُطَيِّرُ عَيْنَيْكَ نَحْوَهُ وَلَيْسَ هُوَ؟ لِأَنَّهُ إِنَّمَا يَصْنَعُ لِنَفْسِهِ أَجْنِحَةً. كَٱلنَّسْرِ يَطِيرُ نَحْوَ ٱلسَّمَاءِ.
אַל תִּלְחַ֗ם אֶת לֶ֭חֶם רַ֣ע עָ֑יִן וְ/אַל תתאו תִּ֝תְאָ֗יו לְ/מַטְעַמֹּתָֽי/ו6Eat thou not the bread of {him that hath} an evil eye, neither desire thou his dainty meats:لَا تَأْكُلْ خُبْزَ ذِي عَيْنٍ شِرِّيرَةٍ، وَلَا تَشْتَهِ أَطَايِبَهُ،
כִּ֤י כְּמוֹ שָׁעַ֥ר בְּ/נַפְשׁ֗/וֹ כֶּ֫ן ה֥וּא אֱכֹ֣ל וּ֭/שְׁתֵה יֹ֣אמַר לָ֑/ךְ וְ֝/לִבּ֗/וֹ בַּל עִמָּֽ/ךְ7For as he thinketh in his heart, so {is} he: Eat and drink, saith he to thee; but his heart {is} not with thee.لِأَنَّهُ كَمَا شَعَرَ فِي نَفْسِهِ هَكَذَا هُوَ. يَقُولُ لَكَ: «كُلْ وَٱشْرَبْ» وَقَلْبُهُ لَيْسَ مَعَكَ.
פִּֽתְּ/ךָ אָכַ֥לְתָּ תְקִיאֶ֑/נָּה וְ֝/שִׁחַ֗תָּ דְּבָרֶ֥י/ךָ הַ/נְּעִימִֽים8The morsel {which} thou hast eaten shalt thou vomit up, and lose thy sweet words.ٱللُّقْمَةُ ٱلَّتِي أَكَلْتَهَا تَتَقَيَّأُهَا، وَتَخْسَرُ كَلِمَاتِكَ ٱلْحُلْوَةَ.
בְּ/אָזְנֵ֣י כְ֭סִיל אַל תְּדַבֵּ֑ר כִּֽי יָ֝ב֗וּז לְ/שֵׂ֣כֶל מִלֶּֽי/ךָ9Speak not in the ears of a fool: for he will despise the wisdom of thy words.فِي أُذُنَيْ جَاهِلٍ لَا تَتَكَلَّمْ لِأَنَّهُ يَحْتَقِرُ حِكْمَةَ كَلَامِكَ.
אַל תַּ֭סֵּג גְּב֣וּל עוֹלָ֑ם וּ/בִ/שְׂדֵ֥י יְ֝תוֹמִ֗ים אַל תָּבֹֽא10Remove not the old landmark; and enter not into the fields of the fatherless: {landmark: or, bound}لَا تَنْقُلِ ٱلتُّخُمَ ٱلْقَدِيمَ، وَلَا تَدْخُلْ حُقُولَ ٱلْأَيْتَامِ،
כִּֽי גֹאֲלָ֥/ם חָזָ֑ק הֽוּא יָרִ֖יב אֶת רִיבָ֣/ם אִתָּֽ/ךְ11For their redeemer {is} mighty; he shall plead their cause with thee.لِأَنَّ وَلِيَّهُمْ قَوِيٌّ. هُوَ يُقِيمُ دَعْوَاهُمْ عَلَيْكَ.
הָבִ֣יאָ/ה לַ/מּוּסָ֣ר לִבֶּ֑/ךָ וְ֝/אָזְנֶ֗/ךָ לְ/אִמְרֵי דָֽעַת12Apply thine heart unto instruction, and thine ears to the words of knowledge.وَجِّهْ قَلْبَكَ إِلَى ٱلْأَدَبِ، وَأُذُنَيْكَ إِلَى كَلِمَاتِ ٱلْمَعْرِفَةِ.
אַל תִּמְנַ֣ע מִ/נַּ֣עַר מוּסָ֑ר כִּֽי תַכֶּ֥/נּוּ בַ֝/שֵּׁ֗בֶט לֹ֣א יָמֽוּת13Withhold not correction from the child: for {if} thou beatest him with the rod, he shall not die.لَا تَمْنَعِ ٱلتَّأْدِيبَ عَنِ ٱلْوَلَدِ، لِأَنَّكَ إِنْ ضَرَبْتَهُ بِعَصًا لَا يَمُوتُ.
אַ֭תָּה בַּ/שֵּׁ֣בֶט תַּכֶּ֑/נּוּ וְ֝/נַפְשׁ֗/וֹ מִ/שְּׁא֥וֹל תַּצִּֽיל14Thou shalt beat him with the rod, and shalt deliver his soul from hell.تَضْرِبُهُ أَنْتَ بِعَصًا فَتُنْقِذُ نَفْسَهُ مِنَ ٱلْهَاوِيَةِ.
בְּ֭נִ/י אִם חָכַ֣ם לִבֶּ֑/ךָ יִשְׂמַ֖ח לִבִּ֣/י גַם אָֽנִי15My son, if thine heart be wise, my heart shall rejoice, even mine. {even...: or, even I will rejoice}يَا ٱبْنِي، إِنْ كَانَ قَلْبُكَ حَكِيمًا يَفْرَحُ قَلْبِي أَنَا أَيْضًا،
וְ/תַעְלֹ֥זְנָה כִלְיוֹתָ֑/י בְּ/דַבֵּ֥ר שְׂ֝פָתֶ֗י/ךָ מֵישָׁרִֽים16Yea, my reins shall rejoice, when thy lips speak right things.وَتَبْتَهِجُ كِلْيَتَايَ إِذَا تَكَلَّمَتْ شَفَتَاكَ بِٱلْمُسْتَقِيمَاتِ.
אַל יְקַנֵּ֣א לִ֭בְּ/ךָ בַּֽ/חַטָּאִ֑ים כִּ֥י אִם בְּ/יִרְאַת יְ֝הוָ֗ה כָּל הַ/יּֽוֹם17Let not thine heart envy sinners: but {be thou} in the fear of the LORD all the day long.لَا يَحْسِدَنَّ قَلْبُكَ ٱلْخَاطِئِينَ، بَلْ كُنْ فِي مَخَافَةِ ٱلرَّبِّ ٱلْيَوْمَ كُلَّهُ.
כִּ֭י אִם יֵ֣שׁ אַחֲרִ֑ית וְ֝/תִקְוָתְ/ךָ֗ לֹ֣א תִכָּרֵֽת18For surely there is an end; and thine expectation shall not be cut off. {end: or, reward}لِأَنَّهُ لَا بُدَّ مِنْ ثَوَابٍ، وَرَجَاؤُكَ لَا يَخِيبُ.
שְׁמַע אַתָּ֣ה בְנִ֣/י וַ/חֲכָ֑ם וְ/אַשֵּׁ֖ר בַּ/דֶּ֣רֶךְ לִבֶּֽ/ךָ19Hear thou, my son, and be wise, and guide thine heart in the way.اِسْمَعْ أَنْتَ يَا ٱبْنِي، وَكُنْ حَكِيمًا، وَأَرْشِدْ قَلْبَكَ فِي ٱلطَّرِيقِ.
אַל תְּהִ֥י בְ/סֹֽבְאֵי יָ֑יִן בְּ/זֹלֲלֵ֖י בָשָׂ֣ר לָֽ/מוֹ20Be not among winebibbers; among riotous eaters of flesh: {of flesh: Heb. of their flesh}لَا تَكُنْ بَيْنَ شِرِّيبِي ٱلْخَمْرِ، بَيْنَ ٱلْمُتْلِفِينَ أَجْسَادَهُمْ،
כִּי סֹבֵ֣א וְ֭/זוֹלֵל יִוָּרֵ֑שׁ וּ֝/קְרָעִ֗ים תַּלְבִּ֥ישׁ נוּמָֽה21For the drunkard and the glutton shall come to poverty: and drowsiness shall clothe {a man} with rags.لِأَنَّ ٱلسِّكِّيرَ وَٱلْمُسْرِفَ يَفْتَقِرَانِ، وَٱلنَّوْمُ يَكْسُو ٱلْخِرَقَ.
שְׁמַ֣ע לְ֭/אָבִי/ךָ זֶ֣ה יְלָדֶ֑/ךָ וְ/אַל תָּ֝ב֗וּז כִּֽי זָקְנָ֥ה אִמֶּֽ/ךָ22Hearken unto thy father that begat thee, and despise not thy mother when she is old.اِسْمَعْ لِأَبِيكَ ٱلَّذِي وَلَدَكَ، وَلَا تَحْتَقِرْ أُمَّكَ إِذَا شَاخَتْ.
אֱמֶ֣ת קְ֭נֵה וְ/אַל תִּמְכֹּ֑ר חָכְמָ֖ה וּ/מוּסָ֣ר וּ/בִינָֽה23Buy the truth, and sell {it} not; {also} wisdom, and instruction, and understanding.اِقْتَنِ ٱلْحَقَّ وَلَا تَبِعْهُ، وَٱلْحِكْمَةَ وَٱلْأَدَبَ وَٱلْفَهْمَ.
גול גִּ֣יל יגול יָ֭גִיל אֲבִ֣י צַדִּ֑יק יולד וְ/יוֹלֵ֥ד חָ֝כָ֗ם ו/ישמח יִשְׂמַח בּֽ/וֹ24The father of the righteous shall greatly rejoice: and he that begetteth a wise {child} shall have joy of him.أَبُو ٱلصِّدِّيقِ يَبْتَهِجُ ٱبْتِهَاجًا، وَمَنْ وَلَدَ حَكِيمًا يُسَرُّ بِهِ.
יִֽשְׂמַח אָבִ֥י/ךָ וְ/אִמֶּ֑/ךָ וְ֝/תָגֵ֗ל יֽוֹלַדְתֶּֽ/ךָ25Thy father and thy mother shall be glad, and she that bare thee shall rejoice.يَفْرَحُ أَبُوكَ وَأُمُّكَ، وَتَبْتَهِجُ ٱلَّتِي وَلَدَتْكَ.
תְּנָֽ/ה בְנִ֣/י לִבְּ/ךָ֣ לִ֑/י וְ֝/עֵינֶ֗י/ךָ דְּרָכַ֥/י תרצנה תִּצֹּֽרְנָה26My son, give me thine heart, and let thine eyes observe my ways.يَا ٱبْنِي أَعْطِنِي قَلْبَكَ، وَلْتُلَاحِظْ عَيْنَاكَ طُرُقِي.
כִּֽי שׁוּחָ֣ה עֲמֻקָּ֣ה זוֹנָ֑ה וּ/בְאֵ֥ר צָ֝רָ֗ה נָכְרִיָּֽה27For a whore {is} a deep ditch; and a strange woman {is} a narrow pit.لِأَنَّ ٱلزَّانِيَةَ هُوَّةٌ عَمِيقَةٌ، وَٱلْأَجْنَبِيَّةُ حُفْرَةٌ ضَيِّقَةٌ.
אַף הִ֭יא כְּ/חֶ֣תֶף תֶּֽאֱרֹ֑ב וּ֝/בוֹגְדִ֗ים בְּ/אָדָ֥ם תּוֹסִֽף28She also lieth in wait as {for} a prey, and increaseth the transgressors among men. {as for...: or, as a robber}هِيَ أَيْضًا كَلِصٍّ تَكْمُنُ وَتَزِيدُ ٱلْغَادِرِينَ بَيْنَ ٱلنَّاسِ.
לְ/מִ֨י א֥וֹי לְ/מִ֪י אֲב֡וֹי לְ/מִ֤י מדונים מִדְיָנִ֨ים לְ/מִ֥י שִׂ֗יחַ לְ֭/מִי פְּצָעִ֣ים חִנָּ֑ם לְ֝/מִ֗י חַכְלִל֥וּת עֵינָֽיִם29Who hath woe? who hath sorrow? who hath contentions? who hath babbling? who hath wounds without cause? who hath redness of eyes?لِمَنِ ٱلْوَيْلُ؟ لِمَنِ ٱلشَّقَاوَةُ؟ لِمَنِ ٱلْمُخَاصَمَاتُ؟ لِمَنِ ٱلْكَرْبُ؟ لِمَنِ ٱلْجُرُوحُ بِلَا سَبَبٍ؟ لِمَنِ ٱزْمِهْرَارُ ٱلْعَيْنَيْنِ؟
לַֽ/מְאַחֲרִ֥ים עַל הַ/יָּ֑יִן לַ֝/בָּאִ֗ים לַ/חְקֹ֥ר מִמְסָֽךְ30They that tarry long at the wine; they that go to seek mixed wine.لِلَّذِينَ يُدْمِنُونَ ٱلْخَمْرَ، ٱلَّذِينَ يَدْخُلُونَ فِي طَلَبِ ٱلشَّرَابِ ٱلْمَمْزُوجِ.
אַל תֵּ֥רֶא יַיִן֮ כִּ֪י יִתְאַ֫דָּ֥ם כִּֽי יִתֵּ֣ן ב/כיס בַּ/כּ֣וֹס עֵינ֑/וֹ יִ֝תְהַלֵּ֗ךְ בְּ/מֵישָׁרִֽים31Look not thou upon the wine when it is red, when it giveth his colour in the cup, {when} it moveth itself aright.لَا تَنْظُرْ إِلَى ٱلْخَمْرِ إِذَا ٱحْمَرَّتْ حِينَ تُظْهِرُ حِبَابَهَا فِي ٱلْكَأْسِ وَسَاغَتْ مُرَقْرِقَةً.
אַ֭חֲרִית/וֹ כְּ/נָחָ֣שׁ יִשָּׁ֑ךְ וּֽ/כְ/צִפְעֹנִ֥י יַפְרִֽשׁ32At the last it biteth like a serpent, and stingeth like an adder. {an...: or, a cockatrice}فِي ٱلْآخِرِ تَلْسَعُ كَٱلْحَيَّةِ وَتَلْدَغُ كَٱلْأُفْعُوانِ.
עֵ֭ינֶי/ךָ יִרְא֣וּ זָר֑וֹת וְ֝/לִבְּ/ךָ֗ יְדַבֵּ֥ר תַּהְפֻּכֽוֹת33Thine eyes shall behold strange women, and thine heart shall utter perverse things.عَيْنَاكَ تَنْظُرَانِ ٱلْأَجْنَبِيَّاتِ، وَقَلْبُكَ يَنْطِقُ بِأُمُورٍ مُلْتَوِيَةٍ.
וְ֭/הָיִיתָ כְּ/שֹׁכֵ֣ב בְּ/לֶב יָ֑ם וּ֝/כְ/שֹׁכֵ֗ב בְּ/רֹ֣אשׁ חִבֵּֽל34Yea, thou shalt be as he that lieth down in the midst of the sea, or as he that lieth upon the top of a mast. {the midst...: Heb. the heart of the sea}وَتَكُونُ كَمُضْطَجعٍ فِي قَلْبِ ٱلْبَحْرِ، أَوْ كَمُضْطَجعٍ عَلَى رَأْسِ سَارِيَةٍ.
הִכּ֥וּ/נִי בַל חָלִיתִי֮ הֲלָמ֗וּ/נִי בַּל יָ֫דָ֥עְתִּי מָתַ֥י אָקִ֑יץ א֝וֹסִ֗יף אֲבַקְשֶׁ֥/נּוּ עֽוֹד35They have stricken me, {shalt thou say, and} I was not sick; they have beaten me, {and} I felt {it} not: when shall I awake? I will seek it yet again. {I felt...: Heb. I knew it not}يَقُولُ: «ضَرَبُونِي وَلَمْ أَتَوَجَّعْ! لَقَدْ لَكَأُونِي وَلَمْ أَعْرِفْ! مَتَى أَسْتَيْقِظُ؟ أَعُودُ أَطْلُبُهَا بَعْدُ!».
24
Mishlei — פרק 24 Proverbs — Chapter 24
אַל תְּ֭קַנֵּא בְּ/אַנְשֵׁ֣י רָעָ֑ה וְ/אַל תתאו תִּ֝תְאָ֗יו לִ/הְי֥וֹת אִתָּֽ/ם1Be not thou envious against evil men, neither desire to be with them.لَا تَحْسِدْ أَهْلَ ٱلشَّرِّ، وَلَا تَشْتَهِ أَنْ تَكُونَ مَعَهُمْ،
כִּי שֹׁ֭ד יֶהְגֶּ֣ה לִבָּ֑/ם וְ֝/עָמָ֗ל שִׂפְתֵי/הֶ֥ם תְּדַבֵּֽרְנָה2For their heart studieth destruction, and their lips talk of mischief.لِأَنَّ قَلْبَهُمْ يَلْهَجُ بِٱلِٱغْتِصَابِ، وَشِفَاهَهُمْ تَتَكَلَّمُ بِٱلْمَشَقَّةِ.
בְּ֭/חָכְמָה יִבָּ֣נֶה בָּ֑יִת וּ֝/בִ/תְבוּנָ֗ה יִתְכּוֹנָֽן3Through wisdom is an house builded; and by understanding it is established:بِٱلْحِكْمَةِ يُبْنَى ٱلْبَيْتُ وَبِالْفَهْمِ يُثَبَّتُ،
וּ֭/בְ/דַעַת חֲדָרִ֣ים יִמָּלְא֑וּ כָּל ה֖וֹן יָקָ֣ר וְ/נָעִֽים4And by knowledge shall the chambers be filled with all precious and pleasant riches.وَبِالْمَعْرِفَةِ تَمْتَلِئُ ٱلْمَخَادِعُ مِنْ كُلِّ ثَرْوَةٍ كَرِيمَةٍ وَنَفِيسَةٍ.
גֶּֽבֶר חָכָ֥ם בַּ/ע֑וֹז וְ/אִֽישׁ דַּ֝֗עַת מְאַמֶּץ כֹּֽחַ5A wise man {is} strong; yea, a man of knowledge increaseth strength. {is strong: Heb. is in strength} {increaseth...: Heb. strengtheneth might}اَلرَّجُلُ ٱلْحَكِيمُ فِي عِزٍّ، وَذُو ٱلْمَعْرِفَةِ مُتَشَدِّدُ ٱلْقُوَّةِ.
כִּ֣י בְ֭/תַחְבֻּלוֹת תַּעֲשֶׂה לְּ/ךָ֣ מִלְחָמָ֑ה וּ֝/תְשׁוּעָ֗ה בְּ/רֹ֣ב יוֹעֵֽץ6For by wise counsel thou shalt make thy war: and in multitude of counsellors {there is} safety.لِأَنَّكَ بِٱلتَّدَابِيرِ تَعْمَلُ حَرْبَكَ، وَٱلْخَلَاصُ بِكَثْرَةِ ٱلْمُشِيرِينَ.
רָאמ֣וֹת לֶֽ/אֱוִ֣יל חָכְמ֑וֹת בַּ֝/שַּׁ֗עַר לֹ֣א יִפְתַּח פִּֽי/הוּ7Wisdom {is} too high for a fool: he openeth not his mouth in the gate.اَلْحِكَمُ عَالِيَةٌ عَنِ ٱلْأَحْمَقِ. لَا يَفْتَحْ فَمَهُ فِي ٱلْبَابِ.
מְחַשֵּׁ֥ב לְ/הָרֵ֑עַ ל֝֗/וֹ בַּֽעַל מְזִמּ֥וֹת יִקְרָֽאוּ8He that deviseth to do evil shall be called a mischievous person.اَلْمُتَفَكِّرُ فِي عَمَلِ ٱلشَّرِّ يُدْعَى مُفْسِدًا.
זִמַּ֣ת אִוֶּ֣לֶת חַטָּ֑את וְ/תוֹעֲבַ֖ת לְ/אָדָ֣ם לֵֽץ9The thought of foolishness {is} sin: and the scorner {is} an abomination to men.فِكْرُ ٱلْحَمَاقَةِ خَطِيَّةٌ، وَمَكْرَهَةُ ٱلنَّاسِ ٱلْمُسْتَهْزِئُ.
הִ֭תְרַפִּיתָ בְּ/י֥וֹם צָרָ֗ה צַ֣ר כֹּחֶֽ/כָה10{If} thou faint in the day of adversity, thy strength {is} small. {small: Heb. narrow}إِنِ ٱرْتَخَيْتَ فِي يَوْمِ ٱلضِّيقِ ضَاقَتْ قُوَّتُكَ.
הַ֭צֵּל לְקֻחִ֣ים לַ/מָּ֑וֶת וּ/מָטִ֥ים לַ֝/הֶ֗רֶג אִם תַּחְשֽׂוֹךְ11If thou forbear to deliver {them that are} drawn unto death, and {those that are} ready to be slain;أَنْقِذِ ٱلْمُنْقَادِينَ إِلَى ٱلْمَوْتِ، وَٱلْمَمْدُودِينَ لِلْقَتْلِ. لَا تَمْتَنِعْ.
כִּֽי תֹאמַ֗ר הֵן֮ לֹא יָדַ֪עְנ֫וּ זֶ֥ה הֲֽ/לֹא תֹ֘כֵ֤ן לִבּ֨וֹת הֽוּא יָבִ֗ין וְ/נֹצֵ֣ר נַ֭פְשְׁ/ךָ ה֣וּא יֵדָ֑ע וְ/הֵשִׁ֖יב לְ/אָדָ֣ם כְּ/פָעֳלֽ/וֹ12If thou sayest, Behold, we knew it not; doth not he that pondereth the heart consider {it}? and he that keepeth thy soul, doth {not} he know {it}? and shall {not} he render to {every} man according to his works?إِنْ قُلْتَ: «هُوَذَا لَمْ نَعْرِفْ هَذَا»، أَفَلَا يَفْهَمُ وَازِنُ ٱلْقُلُوبِ؟ وَحَافِظُ نَفْسِكَ أَلَا يَعْلَمُ؟ فَيَرُدُّ عَلَى ٱلْإِنْسَانِ مِثْلَ عَمَلِهِ.
אֱכָל בְּנִ֣/י דְבַ֣שׁ כִּי ט֑וֹב וְ/נֹ֥פֶת מָ֝ת֗וֹק עַל חִכֶּֽ/ךָ13My son, eat thou honey, because {it is} good; and the honeycomb, {which is} sweet to thy taste: {to...: Heb. upon thy palate}يَا ٱبْنِي، كُلْ عَسَلًا لِأَنَّهُ طَيِّبٌ، وَقَطْرَ ٱلْعَسَلِ حُلْوٌ فِي حَنَكِكَ.
כֵּ֤ן דְּעֶ֥/ה חָכְמָ֗ה לְ/נַ֫פְשֶׁ֥/ךָ אִם מָ֭צָאתָ וְ/יֵ֣שׁ אַחֲרִ֑ית וְ֝/תִקְוָתְ/ךָ֗ לֹ֣א תִכָּרֵֽת14So {shall} the knowledge of wisdom {be} unto thy soul: when thou hast found {it}, then there shall be a reward, and thy expectation shall not be cut off.كَذَلِكَ مَعْرِفَةُ ٱلْحِكْمَةِ لِنَفْسِكَ. إِذَا وَجَدْتَهَا فَلَا بُدَّ مِنْ ثَوَابٍ، وَرَجَاؤُكَ لَا يَخِيبُ.
אַל תֶּאֱרֹ֣ב רָ֭שָׁע לִ/נְוֵ֣ה צַדִּ֑יק אַֽל תְּשַׁדֵּ֥ד רִבְצ/וֹ15Lay not wait, O wicked {man}, against the dwelling of the righteous; spoil not his resting place:لَا تَكْمُنْ أَيُّهَا ٱلشِّرِّيرُ لِمَسْكَنِ ٱلصِّدِّيقِ. لَا تُخْرِبْ رَبْعَهُ.
כִּ֤י שֶׁ֨בַע יִפּ֣וֹל צַדִּ֣יק וָ/קָ֑ם וּ֝/רְשָׁעִ֗ים יִכָּשְׁל֥וּ בְ/רָעָֽה16For a just {man} falleth seven times, and riseth up again: but the wicked shall fall into mischief.لِأَنَّ ٱلصِّدِّيقَ يَسْقُطُ سَبْعَ مَرَّاتٍ وَيَقُومُ، أَمَّا ٱلْأَشْرَارُ فَيَعْثُرُونَ بِٱلشَّرِّ.
בִּ/נְפֹ֣ל אויבי/ך אֽ֭וֹיִבְ/ךָ אַל תִּשְׂמָ֑ח וּ֝/בִ/כָּשְׁל֗/וֹ אַל יָגֵ֥ל לִבֶּֽ/ךָ17Rejoice not when thine enemy falleth, and let not thine heart be glad when he stumbleth:لَا تَفْرَحْ بِسُقُوطِ عَدُوِّكَ، وَلَا يَبْتَهِجْ قَلْبُكَ إِذَا عَثَرَ،
פֶּן יִרְאֶ֣ה יְ֭הוָה וְ/רַ֣ע בְּ/עֵינָ֑י/ו וְ/הֵשִׁ֖יב מֵ/עָלָ֣י/ו אַפּֽ/וֹ18Lest the LORD see {it}, and it displease him, and he turn away his wrath from him. {it displeaseth...: Heb. it be evil in his eyes}لِئَلَّا يَرَى ٱلرَّبُّ وَيَسُوءَ ذَلِكَ فِي عَيْنَيْهِ، فَيَرُدَّ عَنْهُ غَضَبَهُ.
אַל תִּתְחַ֥ר בַּ/מְּרֵעִ֑ים אַל תְּ֝קַנֵּ֗א בָּ/רְשָׁעִֽים19Fret not thyself because of evil {men}, neither be thou envious at the wicked; {Fret...: or, Keep not company with the wicked}لَا تَغَرْ مِنَ ٱلْأَشْرَارِ وَلَا تَحْسِدِ ٱلْأَثَمَةَ،
כִּ֤י לֹֽא תִהְיֶ֣ה אַחֲרִ֣ית לָ/רָ֑ע נֵ֖ר רְשָׁעִ֣ים יִדְעָֽךְ20For there shall be no reward to the evil {man}; the candle of the wicked shall be put out. {candle: or, lamp}لِأَنَّهُ لَا يَكُونُ ثَوَابٌ لِلْأَشْرَارِ. سِرَاجُ ٱلْأَثَمَةِ يَنْطَفِئُ.
יְרָֽא אֶת יְהוָ֣ה בְּנִ֣/י וָ/מֶ֑לֶךְ עִם שׁ֝וֹנִ֗ים אַל תִּתְעָרָֽב21My son, fear thou the LORD and the king: {and} meddle not with them that are given to change: {them...: Heb. changers}يَا ٱبْنِي، ٱخْشَ ٱلرَّبَّ وَٱلْمَلِكَ. لَا تُخَالِطِ ٱلْمُتَقَلِّبِينَ،
כִּֽי פִ֭תְאֹם יָק֣וּם אֵידָ֑/ם וּ/פִ֥יד שְׁ֝נֵי/הֶ֗ם מִ֣י יוֹדֵֽעַ22For their calamity shall rise suddenly; and who knoweth the ruin of them both?لِأَنَّ بَلِيَّتَهُمْ تَقُومُ بَغْتَةً، وَمَنْ يَعْلَمُ بَلَاءَهُمَا كِلَيْهِمَا.
גַּם אֵ֥לֶּה לַֽ/חֲכָמִ֑ים הַֽכֵּר פָּנִ֖ים בְּ/מִשְׁפָּ֣ט בַּל טֽוֹב23These {things} also {belong} to the wise. {It is} not good to have respect of persons in judgment.هَذِهِ أَيْضًا لِلْحُكَمَاءِ: مُحَابَاةُ ٱلْوُجُوهِ فِي ٱلْحُكْمِ لَيْسَتْ صَالِحَةً.
אֹ֤מֵ֨ר לְ/רָשָׁע֮ צַדִּ֪יק אָ֥תָּה יִקְּבֻ֥/הוּ עַמִּ֑ים יִזְעָמ֥וּ/הוּ לְאֻמִּֽים24He that saith unto the wicked, Thou {art} righteous; him shall the people curse, nations shall abhor him:مَنْ يَقُولُ لِلشِّرِّيرِ: «أَنْتَ صِدِّيقٌ» تَسُبُّهُ ٱلْعَامَّةُ. تَلْعَنُهُ ٱلشُّعُوبُ.
וְ/לַ/מּוֹכִיחִ֥ים יִנְעָ֑ם וַֽ֝/עֲלֵי/הֶ֗ם תָּב֥וֹא בִרְכַּת טֽוֹב25But to them that rebuke {him} shall be delight, and a good blessing shall come upon them. {a good...: Heb. a blessing of good}أَمَّا ٱلَّذِينَ يُؤَدِّبُونَ فَيَنْعَمُونَ، وَبَرَكَةُ خَيْرٍ تَأْتِي عَلَيْهِمْ.
שְׂפָתַ֥יִם יִשָּׁ֑ק מֵ֝שִׁ֗יב דְּבָרִ֥ים נְכֹחִֽים26{Every man} shall kiss {his} lips that giveth a right answer. {that...: Heb. that answereth right words}تُقَبَّلُ شَفَتَا مَنْ يُجَاوِبُ بِكَلَامٍ مُسْتَقِيمٍ.
הָ֘כֵ֤ן בַּ/ח֨וּץ מְלַאכְתֶּ֗/ךָ וְ/עַתְּדָ֣/הּ בַּ/שָּׂדֶ֣ה לָ֑/ךְ אַ֝חַ֗ר וּ/בָנִ֥יתָ בֵיתֶֽ/ךָ27Prepare thy work without, and make it fit for thyself in the field; and afterwards build thine house.هَيِّئْ عَمَلَكَ فِي ٱلْخَارِجِ وَأَعِدَّهُ فِي حَقْلِكَ، بَعْدُ تَبْنِي بَيْتَكَ.
אַל תְּהִ֣י עֵד חִנָּ֣ם בְּ/רֵעֶ֑/ךָ וַ֝/הֲ/פִתִּ֗יתָ בִּ/שְׂפָתֶֽי/ךָ28Be not a witness against thy neighbour without cause; and deceive {not} with thy lips.لَا تَكُنْ شَاهِدًا عَلَى قَرِيبِكَ بِلَا سَبَبٍ، فَهَلْ تُخَادِعُ بِشَفَتَيْكَ؟
אַל תֹּאמַ֗ר כַּ/אֲשֶׁ֣ר עָֽשָׂה לִ֭/י כֵּ֤ן אֶֽעֱשֶׂה לּ֑/וֹ אָשִׁ֖יב לָ/אִ֣ישׁ כְּ/פָעֳלֽ/וֹ29Say not, I will do so to him as he hath done to me: I will render to the man according to his work.لَا تَقُلْ: «كَمَا فَعَلَ بِي هَكَذَا أَفْعَلُ بِهِ. أَرُدُّ عَلَى ٱلْإِنْسَانِ مِثْلَ عَمَلِهِ».
עַל שְׂדֵ֣ה אִישׁ עָצֵ֣ל עָבַ֑רְתִּי וְ/עַל כֶּ֝֗רֶם אָדָ֥ם חֲסַר לֵֽב30I went by the field of the slothful, and by the vineyard of the man void of understanding;عَبَرْتُ بِحَقْلِ ٱلْكَسْلَانِ وَبِكَرْمِ ٱلرَّجُلِ ٱلنَّاقِصِ ٱلْفَهْمِ،
וְ/הִנֵּ֨ה עָ֘לָ֤ה כֻלּ֨/וֹ קִמְּשֹׂנִ֗ים כָּסּ֣וּ פָנָ֣י/ו חֲרֻלִּ֑ים וְ/גֶ֖דֶר אֲבָנָ֣י/ו נֶהֱרָֽסָה31And, lo, it was all grown over with thorns, {and} nettles had covered the face thereof, and the stone wall thereof was broken down.فَإِذَا هُوَ قَدْ عَلَاهُ كُلَّهُ ٱلْقَرِيصُ، وَقَدْ غَطَّى ٱلْعَوْسَجُ وَجْهَهُ، وَجِدَارُ حِجَارَتِهِ ٱنْهَدَمَ.
וָֽ/אֶחֱזֶ֣ה אָ֭נֹכִֽי אָשִׁ֣ית לִבִּ֑/י רָ֝אִ֗יתִי לָקַ֥חְתִּי מוּסָֽר32Then I saw, {and} considered {it} well: I looked upon {it, and} received instruction. {considered...: Heb. set my heart}ثُمَّ نَظَرْتُ وَوَجَّهْتُ قَلْبِي. رَأَيْتُ وَقَبِلْتُ تَعْلِيمًا:
מְעַ֣ט שֵׁ֭נוֹת מְעַ֣ט תְּנוּמ֑וֹת מְעַ֓ט חִבֻּ֖ק יָדַ֣יִם לִ/שְׁכָּֽב33{Yet} a little sleep, a little slumber, a little folding of the hands to sleep:نَوْمٌ قَلِيلٌ بَعْدُ نُعَاسٌ قَلِيلٌ، وَطَيُّ ٱلْيَدَيْنِ قَلِيلًا لِلرُّقُودِ،
וּ/בָֽא מִתְהַלֵּ֥ךְ רֵישֶׁ֑/ךָ וּ֝/מַחְסֹרֶ֗י/ךָ כְּ/אִ֣ישׁ מָגֵֽן34So shall thy poverty come {as} one that travelleth; and thy want as an armed man. {an...: Heb. a man of shield}فَيَأْتِي فَقْرُكَ كَعَدَّاءٍ وَعَوَزُكَ كَغَازٍ.
25
Mishlei — פרק 25 Proverbs — Chapter 25
גַּם אֵ֭לֶּה מִשְׁלֵ֣י שְׁלֹמֹ֑ה אֲשֶׁ֥ר הֶ֝עְתִּ֗יקוּ אַנְשֵׁ֤י חִזְקִיָּ֬ה מֶֽלֶךְ יְהוּדָֽה1These {are} also proverbs of Solomon, which the men of Hezekiah king of Judah copied out.هَذِهِ أَيْضًا أَمْثَالُ سُلَيْمَانَ ٱلَّتِي نَقَلَهَا رِجَالُ حَزَقِيَّا مَلِكِ يَهُوذَا:
כְּבֹ֣ד אֱ֭לֹהִים הַסְתֵּ֣ר דָּבָ֑ר וּ/כְבֹ֥ד מְ֝לָכִ֗ים חֲקֹ֣ר דָּבָֽר2{It is} the glory of God to conceal a thing: but the honour of kings {is} to search out a matter.مَجْدُ ٱللهِ إِخْفَاءُ ٱلْأَمْرِ، وَمَجْدُ ٱلْمُلُوكِ فَحْصُ ٱلْأَمْرِ.
שָׁמַ֣יִם לָ֭/רוּם וָ/אָ֣רֶץ לָ/עֹ֑מֶק וְ/לֵ֥ב מְ֝לָכִ֗ים אֵ֣ין חֵֽקֶר3The heaven for height, and the earth for depth, and the heart of kings {is} unsearchable. {is...: Heb. there is no searching}اَلسَّمَاءُ لِلْعُلُوِّ، وَٱلْأَرْضُ لِلْعُمْقِ، وَقُلُوبُ ٱلْمُلُوكِ لَا تُفْحَصُ.
הָג֣וֹ סִיגִ֣ים מִ/כָּ֑סֶף וַ/יֵּצֵ֖א לַ/צֹּרֵ֣ף כֶּֽלִי4Take away the dross from the silver, and there shall come forth a vessel for the finer.أَزِلِ ٱلزَّغَلَ مِنَ ٱلْفِضَّةِ، فَيَخْرُجَ إِنَاءٌ لِلصَّائِغِ.
הָג֣וֹ רָ֭שָׁע לִ/פְנֵי מֶ֑לֶךְ וְ/יִכּ֖וֹן בַּ/צֶּ֣דֶק כִּסְאֽ/וֹ5Take away the wicked {from} before the king, and his throne shall be established in righteousness.أَزِلِ ٱلشِّرِّيرَ مِنْ قُدَّامِ ٱلْمَلِكِ، فَيُثَبَّتَ كُرْسِيُّهُ بِٱلْعَدْلِ.
אַל תִּתְהַדַּ֥ר לִ/פְנֵי מֶ֑לֶךְ וּ/בִ/מְק֥וֹם גְּ֝דֹלִ֗ים אַֽל תַּעֲמֹֽד6Put not forth thyself in the presence of the king, and stand not in the place of great {men}: {Put...: Heb. Set not out thy glory}لَا تَتَفَاخَرْ أَمَامَ ٱلْمَلِكِ، وَلَا تَقِفْ فِي مَكَانِ ٱلْعُظَمَاءِ،
כִּ֤י ט֥וֹב אֲמָר לְ/ךָ֗ עֲֽלֵ֫ה הֵ֥נָּה מֵֽ֭/הַשְׁפִּ֣ילְ/ךָ לִ/פְנֵ֣י נָדִ֑יב אֲשֶׁ֖ר רָא֣וּ עֵינֶֽי/ךָ7For better {it is} that it be said unto thee, Come up hither; than that thou shouldest be put lower in the presence of the prince whom thine eyes have seen.لِأَنَّهُ خَيْرٌ أَنْ يُقَالَ لَكَ: ٱرْتَفِعْ إِلَى هُنَا، مِنْ أَنْ تُحَطَّ فِي حَضْرَةِ ٱلرَّئِيسِ ٱلَّذِي رَأَتْهُ عَيْنَاكَ.
אַל תֵּצֵ֥א לָ/רִ֗ב מַ֫הֵ֥ר פֶּ֣ן מַה תַּ֭עֲשֶׂה בְּ/אַחֲרִיתָ֑/הּ בְּ/הַכְלִ֖ים אֹתְ/ךָ֣ רֵעֶֽ/ךָ8Go not forth hastily to strive, lest {thou know not} what to do in the end thereof, when thy neighbour hath put thee to shame.لَا تَبْرُزْ عَاجِلًا إِلَى ٱلْخِصَامِ، لِئَلَّا تَفْعَلَ شَيْئًا فِي ٱلْآخِرِ حِينَ يُخْزِيكَ قَرِيبُكَ.
רִֽ֭יבְ/ךָ רִ֣יב אֶת רֵעֶ֑/ךָ וְ/ס֖וֹד אַחֵ֣ר אַל תְּגָֽל9Debate thy cause with thy neighbour {himself}; and discover not a secret to another: {a secret...: or, the secret of}أَقِمْ دَعْوَاكَ مَعَ قَرِيبِكَ، وَلَا تُبحْ بِسِرِّ غَيْرِكَ،
פֶּֽן יְחַסֶּדְ/ךָ֥ שֹׁמֵ֑עַ וְ֝/דִבָּתְ/ךָ֗ לֹ֣א תָשֽׁוּב10Lest he that heareth {it} put thee to shame, and thine infamy turn not away.لِئَلَّا يُعَيِّرَكَ ٱلسَّامِعُ، فَلَا تَنْصَرِفَ فَضِيحَتُكَ.
תַּפּוּחֵ֣י זָ֭הָב בְּ/מַשְׂכִּיּ֥וֹת כָּ֑סֶף דָּ֝בָ֗ר דָּבֻ֥ר עַל אָפְנָֽי/ו11A word fitly spoken {is like} apples of gold in pictures of silver. {fitly...: Heb. spoken upon his wheels}تُفَّاحٌ مِنْ ذَهَبٍ فِي مَصُوغٍ مِنْ فِضَّةٍ، كَلِمَةٌ مَقُولَةٌ فِي مَحَلِّهَا.
נֶ֣זֶם זָ֭הָב וַ/חֲלִי כָ֑תֶם מוֹכִ֥יחַ חָ֝כָ֗ם עַל אֹ֥זֶן שֹׁמָֽעַת12{As} an earring of gold, and an ornament of fine gold, {so is} a wise reprover upon an obedient ear.قُرْطٌ مِنْ ذَهَبٍ وَحُلِيٌّ مِنْ إِبْرِيزٍ، ٱلْمُوَبِّخُ ٱلْحَكِيمُ لِأُذُنٍ سَامِعَةٍ.
כְּ/צִנַּת שֶׁ֨לֶג בְּ/י֬וֹם קָצִ֗יר צִ֣יר נֶ֭אֱמָן לְ/שֹׁלְחָ֑י/ו וְ/נֶ֖פֶשׁ אֲדֹנָ֣י/ו יָשִֽׁיב13As the cold of snow in the time of harvest, {so is} a faithful messenger to them that send him: for he refresheth the soul of his masters.كَبَرْدِ ٱلثَّلْجِ فِي يَوْمِ ٱلْحَصَادِ، ٱلرَّسُولُ ٱلْأَمِينُ لِمُرْسِلِيهِ، لِأَنَّهُ يَرُدُّ نَفْسَ سَادَتِهِ.
נְשִׂיאִ֣ים וְ֭/רוּחַ וְ/גֶ֣שֶׁם אָ֑יִן אִ֥ישׁ מִ֝תְהַלֵּ֗ל בְּ/מַתַּת שָֽׁקֶר14Whoso boasteth himself of a false gift {is like} clouds and wind without rain. {of a...: Heb. in a gift of falsehood}سَحَابٌ وَرِيحٌ بِلَا مَطَرٍ، ٱلرَّجُلُ ٱلْمُفْتَخِرُ بِهَدِيَّةِ كَذِبٍ.
בְּ/אֹ֣רֶךְ אַ֭פַּיִם יְפֻתֶּ֣ה קָצִ֑ין וְ/לָשׁ֥וֹן רַ֝כָּ֗ה תִּשְׁבָּר גָּֽרֶם15By long forbearing is a prince persuaded, and a soft tongue breaketh the bone.بِبُطْءِ ٱلْغَضَبِ يُقْنَعُ ٱلرَّئِيسُ، وَٱللِّسَانُ ٱللَّيِّنُ يَكْسِرُ ٱلْعَظْمَ.
דְּבַ֣שׁ מָ֭צָאתָ אֱכֹ֣ל דַּיֶּ֑/ךָּ פֶּן תִּ֝שְׂבָּעֶ֗/נּוּ וַ/הֲקֵֽאתֽ/וֹ16Hast thou found honey? eat so much as is sufficient for thee, lest thou be filled therewith, and vomit it.أَوَجَدْتَ عَسَلًا؟ فَكُلْ كِفَايَتَكَ، لِئَلَّا تَتَّخِمَ فَتَتَقَيَّأَهُ.
הֹקַ֣ר רַ֭גְלְ/ךָ מִ/בֵּ֣ית רֵעֶ֑/ךָ פֶּן יִ֝שְׂבָּעֲ/ךָ֗ וּ/שְׂנֵאֶֽ/ךָ17Withdraw thy foot from thy neighbour's house; lest he be weary of thee, and {so} hate thee. {Withdraw...: or, Let thy foot be seldom in} {weary...: Heb. full of thee}اِجْعَلْ رِجْلَكَ عَزِيزَةً فِي بَيْتِ قَرِيبِكَ، لِئَلَّا يَمَلَّ مِنْكَ فَيُبْغِضَكَ.
מֵפִ֣יץ וְ֭/חֶרֶב וְ/חֵ֣ץ שָׁנ֑וּן אִ֥ישׁ עֹנֶ֥ה בְ֝/רֵעֵ֗/הוּ עֵ֣ד שָֽׁקֶר18A man that beareth false witness against his neighbour {is} a maul, and a sword, and a sharp arrow.مِقْمَعَةٌ وَسَيْفٌ وَسَهْمٌ حَادٌّ، ٱلرَّجُلُ ٱلْمُجِيبُ قَرِيبَهُ بِشَهَادَةِ زُورٍ.
שֵׁ֣ן רֹ֭עָה וְ/רֶ֣גֶל מוּעָ֑דֶת מִבְטָ֥ח בּ֝וֹגֵ֗ד בְּ/י֣וֹם צָרָֽה19Confidence in an unfaithful man in time of trouble {is like} a broken tooth, and a foot out of joint.سِنٌّ مَهْتُومَةٌ وَرِجْلٌ مُخَلَّعَةٌ، ٱلثِّقَةُ بِٱلْخَائِنِ فِي يَوْمِ ٱلضِّيقِ.
מַ֥עֲדֶה בֶּ֨גֶד בְּ/י֣וֹם קָ֭רָה חֹ֣מֶץ עַל נָ֑תֶר וְ/שָׁ֥ר בַּ֝/שִּׁרִ֗ים עַ֣ל לֶב רָֽע20{As} he that taketh away a garment in cold weather, {and as} vinegar upon nitre, so {is} he that singeth songs to an heavy heart.كَنَزْعِ ٱلثَّوْبِ فِي يَوْمِ ٱلْبَرْدِ، كَخَلٍّ عَلَى نَطْرُونٍ، مَنْ يُغَنِّي أَغَانِيَّ لِقَلْبٍ كَئِيبٍ.
אִם רָעֵ֣ב שֹׂ֭נַאֲ/ךָ הַאֲכִלֵ֣/הוּ לָ֑חֶם וְ/אִם צָ֝מֵ֗א הַשְׁקֵ֥/הוּ מָֽיִם21If thine enemy be hungry, give him bread to eat; and if he be thirsty, give him water to drink:إِنْ جَاعَ عَدُوُّكَ فَأَطْعِمْهُ خُبْزًا، وَإِنْ عَطِشَ فَٱسْقِهِ مَاءً،
כִּ֤י גֶֽחָלִ֗ים אַ֭תָּה חֹתֶ֣ה עַל רֹאשׁ֑/וֹ וַֽ֝/יהוָ֗ה יְשַׁלֶּם לָֽ/ךְ22For thou shalt heap coals of fire upon his head, and the LORD shall reward thee.فَإِنَّكَ تَجْمَعُ جَمْرًا عَلَى رَأْسِهِ، وَٱلرَّبُّ يُجَازِيكَ.
ר֣וּחַ צָ֭פוֹן תְּח֣וֹלֵֽל גָּ֑שֶׁם וּ/פָנִ֥ים נִ֝זְעָמִ֗ים לְשׁ֣וֹן סָֽתֶר23The north wind driveth away rain: so {doth} an angry countenance a backbiting tongue. {driveth...: or, bringeth forth rain: so doth a backbiting tongue an angry countenance}رِيحُ ٱلشِّمَالِ تَطْرُدُ ٱلْمَطَرَ، وَٱلْوَجْهُ ٱلْمُعْبِسُ يَطْرُدُ لِسَانًا ثَالِبًا.
ט֗וֹב שֶׁ֥בֶת עַל פִּנַּת גָּ֑ג מֵ/אֵ֥שֶׁת מדונים מִ֝דְיָנִ֗ים וּ/בֵ֥ית חָֽבֶר24{It is} better to dwell in the corner of the housetop, than with a brawling woman and in a wide house.اَلسُّكْنَى فِي زَاوِيَةِ ٱلسَّطْحِ، خَيْرٌ مِنِ ٱمْرَأَةٍ مُخَاصِمَةٍ فِي بَيْتٍ مُشْتَرِكٍ.
מַ֣יִם קָ֭רִים עַל נֶ֣פֶשׁ עֲיֵפָ֑ה וּ/שְׁמוּעָ֥ה ט֝וֹבָ֗ה מֵ/אֶ֥רֶץ מֶרְחָֽק25{As} cold waters to a thirsty soul, so {is} good news from a far country.مِيَاهٌ بَارِدَةٌ لِنَفْسٍ عَطْشَانَةٍ، ٱلْخَبَرُ ٱلطَّيِّبُ مِنْ أَرْضٍ بَعِيدَةٍ.
מַעְיָ֣ן נִ֭רְפָּשׂ וּ/מָק֣וֹר מָשְׁחָ֑ת צַ֝דִּ֗יק מָ֣ט לִ/פְנֵֽי רָשָֽׁע26A righteous man falling down before the wicked {is as} a troubled fountain, and a corrupt spring.عَيْنٌ مُكَدَّرَةٌ وَيَنْبُوعٌ فَاسِدٌ، ٱلصِّدِّيقُ ٱلْمُنْحَنِي أَمَامَ ٱلشِّرِّيرِ.
אָ֘כֹ֤ל דְּבַ֣שׁ הַרְבּ֣וֹת לֹא ט֑וֹב וְ/חֵ֖קֶר כְּבֹדָ֣/ם כָּבֽוֹד27{It is} not good to eat much honey: so {for men} to search their own glory {is not} glory.أَكْلُ كَثِيرٍ مِنَ ٱلْعَسَلِ لَيْسَ بِحَسَنٍ، وَطَلَبُ ٱلنَّاسِ مَجْدَ أَنْفُسِهِمْ ثَقِيلٌ.
עִ֣יר פְּ֭רוּצָה אֵ֣ין חוֹמָ֑ה אִ֝֗ישׁ אֲשֶׁ֤ר אֵ֖ין מַעְצָ֣ר לְ/רוּחֽ/וֹ28He that {hath} no rule over his own spirit {is like} a city {that is} broken down, {and} without walls.مَدِينَةٌ مُنْهَدِمَةٌ بِلَا سُورٍ، ٱلرَّجُلُ ٱلَّذِي لَيْسَ لَهُ سُلْطَانٌ عَلَى رُوحِهِ.
26
Mishlei — פרק 26 Proverbs — Chapter 26
כַּ/שֶּׁ֤לֶג בַּ/קַּ֗יִץ וְ/כַ/מָּטָ֥ר בַּ/קָּצִ֑יר כֵּ֤ן לֹא נָאוֶ֖ה לִ/כְסִ֣יל כָּבֽוֹד1As snow in summer, and as rain in harvest, so honour is not seemly for a fool.كَٱلثَّلْجِ فِي ٱلصَّيْفِ وَكَالْمَطَرِ فِي ٱلْحَصَادِ، هَكَذَا ٱلْكَرَامَةُ غَيْرُ لَائِقَةٍ بِٱلْجَاهِلِ.
כַּ/צִּפּ֣וֹר לָ֭/נוּד כַּ/דְּר֣וֹר לָ/ע֑וּף כֵּ֥ן קִֽלְלַ֥ת חִ֝נָּ֗ם לא ל֣/וֹ תָבֹֽא2As the bird by wandering, as the swallow by flying, so the curse causeless shall not come.كَٱلْعُصْفُورِ لِلْفَرَارِ وَكَالسُّنُونَةِ لِلطَّيَرَانِ، كَذَلِكَ لَعْنَةٌ بِلَا سَبَبٍ لَا تَأْتِي.
שׁ֣וֹט לַ֭/סּוּס מֶ֣תֶג לַ/חֲמ֑וֹר וְ֝/שֵׁ֗בֶט לְ/גֵ֣ו כְּסִילִֽים3A whip for the horse, a bridle for the ass, and a rod for the fool's back.اَلسَّوْطُ لِلْفَرَسِ وَٱللِّجَامُ لِلْحِمَارِ، وَٱلْعَصَا لِظَهْرِ ٱلْجُهَّالِ.
אַל תַּ֣עַן כְּ֭סִיל כְּ/אִוַּלְתּ֑/וֹ פֶּֽן תִּשְׁוֶה לּ֥/וֹ גַם אָֽתָּה4Answer not a fool according to his folly, lest thou also be like unto him.لَا تُجَاوِبِ ٱلْجَاهِلَ حَسَبَ حَمَاقَتِهِ لِئَلَّا تَعْدِلَهُ أَنْتَ.
עֲנֵ֣ה כְ֭סִיל כְּ/אִוַּלְתּ֑/וֹ פֶּן יִהְיֶ֖ה חָכָ֣ם בְּ/עֵינָֽי/ו5Answer a fool according to his folly, lest he be wise in his own conceit. {conceit: Heb. eyes}جَاوِبِ ٱلْجَاهِلَ حَسَبَ حَمَاقَتِهِ لِئَلَّا يَكُونَ حَكِيمًا فِي عَيْنَيْ نَفْسِهِ.
מְקַצֶּ֣ה רַ֭גְלַיִם חָמָ֣ס שֹׁתֶ֑ה שֹׁלֵ֖חַ דְּבָרִ֣ים בְּ/יַד כְּסִֽיל6He that sendeth a message by the hand of a fool cutteth off the feet, {and} drinketh damage. {damage: or, violence}يَقْطَعُ ٱلرِّجْلَيْنِ، يَشْرَبُ ظُلْمًا، مَنْ يُرْسِلُ كَلَامًا عَنْ يَدِ جَاهِلٍ.
דַּלְי֣וּ שֹׁ֭קַיִם מִ/פִּסֵּ֑חַ וּ֝/מָשָׁ֗ל בְּ/פִ֣י כְסִילִֽים7The legs of the lame are not equal: so {is} a parable in the mouth of fools. {are...: Heb. are lifted up}سَاقَا ٱلْأَعْرَجِ مُتَدَلْدِلَتَانِ، وَكَذَا ٱلْمَثَلُ فِي فَمِ ٱلْجُهَّالِ.
כִּ/צְר֣וֹר אֶ֭בֶן בְּ/מַרְגֵּמָ֑ה כֵּן נוֹתֵ֖ן לִ/כְסִ֣יל כָּבֽוֹד8As he that bindeth a stone in a sling, so {is} he that giveth honour to a fool. {bindeth...: or, putteth a precious stone in an heap of stones}كَصُرَّةِ حِجَارَةٍ كَرِيمَةٍ فِي رُجْمَةٍ، هَكَذَا ٱلْمُعْطِي كَرَامَةً لِلْجَاهِلِ.
ח֭וֹחַ עָלָ֣ה בְ/יַד שִׁכּ֑וֹר וּ֝/מָשָׁ֗ל בְּ/פִ֣י כְסִילִֽים9{As} a thorn goeth up into the hand of a drunkard, so {is} a parable in the mouth of fools.شَوْكٌ مُرْتَفِعٌ بِيَدِ سَكْرَانٍ، مِثْلُ ٱلْمَثَلِ فِي فَمِ ٱلْجُهَّالِ.
רַ֥ב מְחֽוֹלֵֽל כֹּ֑ל וְ/שֹׂכֵ֥ר כְּ֝סִ֗יל וְ/שֹׂכֵ֥ר עֹבְרִֽים10The great {God} that formed all {things} both rewardeth the fool, and rewardeth transgressors. {The great...: or, A great man grieveth all, and he hireth the fool, he hireth also transgressors}رَامٍ يَطْعَنُ ٱلْكُلَّ، هَكَذَا مَنْ يَسْتَأْجِرُ ٱلْجَاهِلَ أَوْ يَسْتَأْجِرُ ٱلْمُحْتَالِينَ.
כְּ֭/כֶלֶב שָׁ֣ב עַל קֵא֑/וֹ כְּ֝סִ֗יל שׁוֹנֶ֥ה בְ/אִוַּלְתּֽ/וֹ11As a dog returneth to his vomit, {so} a fool returneth to his folly. {returneth to his folly: Heb. iterateth his folly}كَمَا يَعُودُ ٱلْكَلْبُ إِلَى قَيْئِهِ، هَكَذَا ٱلْجَاهِلُ يُعِيدُ حَمَاقَتَهُ.
רָאִ֗יתָ אִ֭ישׁ חָכָ֣ם בְּ/עֵינָ֑י/ו תִּקְוָ֖ה לִ/כְסִ֣יל מִמֶּֽ/נּוּ12Seest thou a man wise in his own conceit? {there is} more hope of a fool than of him.أَرَأَيْتَ رَجُلًا حَكِيمًا فِي عَيْنَيْ نَفْسِهِ؟ ٱلرَّجَاءُ بِٱلْجَاهِلِ أَكْثَرُ مِنَ ٱلرَّجَاءِ بِهِ.
אָמַ֣ר עָ֭צֵל שַׁ֣חַל בַּ/דָּ֑רֶךְ אֲ֝רִ֗י בֵּ֣ין הָ/רְחֹבֽוֹת13The slothful {man} saith, {There is} a lion in the way; a lion {is} in the streets.قَالَ ٱلْكَسْلَانُ: «ٱلْأَسَدُ فِي ٱلطَّرِيقِ، ٱلشِّبْلُ فِي ٱلشَّوَارِعِ!».
הַ֭/דֶּלֶת תִּסּ֣וֹב עַל צִירָ֑/הּ וְ֝/עָצֵ֗ל עַל מִטָּתֽ/וֹ14{As} the door turneth upon his hinges, so {doth} the slothful upon his bed.اَلْبَابُ يَدُورُ عَلَى صَائِرِهِ، وَٱلْكَسْلَانُ عَلَى فِرَاشِهِ.
טָ֘מַ֤ן עָצֵ֣ל יָ֭ד/וֹ בַּ/צַּלָּ֑חַת נִ֝לְאָ֗ה לַֽ/הֲשִׁיבָ֥/הּ אֶל פִּֽי/ו15The slothful hideth his hand in {his} bosom; it grieveth him to bring it again to his mouth. {it grieveth...: or, he is weary}اَلْكَسْلَانُ يُخْفِي يَدَهُ فِي ٱلصَّحْفَةِ، وَيَشُقُّ عَلَيْهِ أَنْ يَرُدَّهَا إِلَى فَمِهِ.
חָכָ֣ם עָצֵ֣ל בְּ/עֵינָ֑י/ו מִ֝/שִּׁבְעָ֗ה מְשִׁ֣יבֵי טָֽעַם16The sluggard {is} wiser in his own conceit than seven men that can render a reason.اَلْكَسْلَانُ أَوْفَرُ حِكْمَةً فِي عَيْنَيْ نَفْسِهِ مِنَ ٱلسَّبْعَةِ ٱلْمُجِيبِينَ بِعَقْلٍ.
מַחֲזִ֥יק בְּ/אָזְנֵי כָ֑לֶב עֹבֵ֥ר מִ֝תְעַבֵּ֗ר עַל רִ֥יב לֹּֽא לֽ/וֹ17He that passeth by, {and} meddleth with strife {belonging} not to him, {is like} one that taketh a dog by the ears. {meddleth: or, is enraged}كَمُمْسِكٍ أُذُنَيْ كَلْبٍ، هَكَذَا مَنْ يَعْبُرُ وَيَتَعَرَّضُ لِمُشَاجَرَةٍ لَا تَعْنِيهِ.
כְּֽ֭/מִתְלַהְלֵהַּ הַ/יֹּרֶ֥ה זִקִּ֗ים חִצִּ֥ים וָ/מָֽוֶת18As a mad {man} who casteth firebrands, arrows, and death, {firebrands: Heb. flames, or, sparks}مِثْلُ ٱلْمَجْنُونِ ٱلَّذِي يَرْمِي نَارًا وَسِهَامًا وَمَوْتًا،
כֵּֽן אִ֭ישׁ רִמָּ֣ה אֶת רֵעֵ֑/הוּ וְ֝/אָמַ֗ר הֲֽ/לֹא מְשַׂחֵ֥ק אָֽנִי19So {is} the man {that} deceiveth his neighbour, and saith, Am not I in sport?هَكَذَا ٱلرَّجُلُ ٱلْخَادِعُ قَرِيبَهُ وَيَقُولُ: «أَلَمْ أَلْعَبْ أَنَا!».
בְּ/אֶ֣פֶס עֵ֭צִים תִּכְבֶּה אֵ֑שׁ וּ/בְ/אֵ֥ין נִ֝רְגָּ֗ן יִשְׁתֹּ֥ק מָדֽוֹן20Where no wood is, {there} the fire goeth out: so where {there is} no talebearer, the strife ceaseth. {Where no...: Heb. Without wood} {talebearer: or, whisperer} {ceaseth: Heb. is silent}بِعَدَمِ ٱلْحَطَبِ تَنْطَفِئُ ٱلنَّارُ، وَحَيْثُ لَا نَمَّامَ يَهْدَأُ ٱلْخِصَامُ.
פֶּחָ֣ם לְ֭/גֶחָלִים וְ/עֵצִ֣ים לְ/אֵ֑שׁ וְ/אִ֥ישׁ מדונים מִ֝דְיָנִ֗ים לְ/חַרְחַר רִֽיב21{As} coals {are} to burning coals, and wood to fire; so {is} a contentious man to kindle strife.فَحْمٌ لِلْجَمْرِ وَحَطَبٌ لِلنَّارِ، هَكَذَا ٱلرَّجُلُ ٱلْمُخَاصِمُ لِتَهْيِيجِ ٱلنِّزَاعِ.
דִּבְרֵ֣י נִ֭רְגָּן כְּ/מִֽתְלַהֲמִ֑ים וְ֝/הֵ֗ם יָרְד֥וּ חַדְרֵי בָֽטֶן22The words of a talebearer {are} as wounds, and they go down into the innermost parts of the belly. {innermost...: Heb. chambers}كَلَامُ ٱلنَّمَّامِ مِثْلُ لُقَمٍ حُلْوَةٍ فَيَنْزِلُ إِلَى مَخَادِعِ ٱلْبَطْنِ.
כֶּ֣סֶף סִ֭יגִים מְצֻפֶּ֣ה עַל חָ֑רֶשׂ שְׂפָתַ֖יִם דֹּלְקִ֣ים וְ/לֶב רָֽע23Burning lips and a wicked heart {are like} a potsherd covered with silver dross.فِضَّةُ زَغَلٍ تُغَشِّي شَقْفَةً، هَكَذَا ٱلشَّفَتَانِ ٱلْمُتَوَقِّدَتَانِ وَٱلْقَلْبُ ٱلشِّرِّيرُ.
ב/שפת/ו בִּ֭/שְׂפָתָי/ו יִנָּכֵ֣ר שׂוֹנֵ֑א וּ֝/בְ/קִרְבּ֗/וֹ יָשִׁ֥ית מִרְמָֽה24He that hateth dissembleth with his lips, and layeth up deceit within him; {dissembleth: or, is known}بِشَفَتَيْهِ يَتَنَكَّرُ ٱلْمُبْغِضُ، وَفِي جَوْفِهِ يَضَعُ غِشًّا.
כִּֽי יְחַנֵּ֣ן ק֭וֹל/וֹ אַל תַּֽאֲמֶן בּ֑/וֹ כִּ֤י שֶׁ֖בַע תּוֹעֵב֣וֹת בְּ/לִבּֽ/וֹ25When he speaketh fair, believe him not: for {there are} seven abominations in his heart. {speaketh...: Heb. maketh his voice gracious}إِذَا حَسَّنَ صَوْتَهُ فَلَا تَأْتَمِنْهُ، لِأَنَّ فِي قَلْبِهِ سَبْعَ رَجَاسَاتٍ.
תִּכַּסֶּ֣ה שִׂ֭נְאָה בְּ/מַשָּׁא֑וֹן תִּגָּלֶ֖ה רָעָת֣/וֹ בְ/קָהָֽל26{Whose} hatred is covered by deceit, his wickedness shall be shewed before the {whole} congregation. {by...: or, in secret}مَنْ يُغَطِّي بُغْضَةً بِمَكْرٍ، يَكْشِفُ خُبْثَهُ بَيْنَ ٱلْجَمَاعَةِ.
כֹּֽרֶה שַּׁ֭חַת בָּ֣/הּ יִפֹּ֑ל וְ/גֹ֥לֵ֥ל אֶ֝בֶן אֵלָ֥י/ו תָּשֽׁוּב27Whoso diggeth a pit shall fall therein: and he that rolleth a stone, it will return upon him.مَنْ يَحْفِرُ حُفْرَةً يَسْقُطُ فِيهَا، وَمَنْ يُدَحْرِجُ حَجَرًا يَرْجِعُ عَلَيْهِ.
לְֽשׁוֹן שֶׁ֭קֶר יִשְׂנָ֣א דַכָּ֑י/ו וּ/פֶ֥ה חָ֝לָ֗ק יַעֲשֶׂ֥ה מִדְחֶֽה28A lying tongue hateth {those that are} afflicted by it; and a flattering mouth worketh ruin.اَللِّسَانُ ٱلْكَاذِبُ يُبْغِضُ مُنْسَحِقِيهِ، وَٱلْفَمُ ٱلْمَلِقُ يُعِدُّ خَرَابًا.
27
Mishlei — פרק 27 Proverbs — Chapter 27
אַֽל תִּ֭תְהַלֵּל בְּ/י֣וֹם מָחָ֑ר כִּ֤י לֹא תֵ֝דַ֗ע מַה יֵּ֥לֶד יֽוֹם1Boast not thyself of to morrow; for thou knowest not what a day may bring forth. {to...: Heb. to morrow day}لَا تَفْتَخِرْ بِٱلْغَدِ لِأَنَّكَ لَا تَعْلَمُ مَاذَا يَلِدُهُ يَوْمٌ.
יְהַלֶּלְ/ךָ֣ זָ֣ר וְ/לֹא פִ֑י/ךָ נָ֝כְרִ֗י וְ/אַל שְׂפָתֶֽי/ךָ2Let another man praise thee, and not thine own mouth; a stranger, and not thine own lips.لِيَمْدَحْكَ ٱلْغَرِيبُ لَا فَمُكَ، ٱلْأَجْنَبِيُّ لَا شَفَتَاكَ.
כֹּֽבֶד אֶ֭בֶן וְ/נֵ֣טֶל הַ/ח֑וֹל וְ/כַ֥עַס אֱ֝וִ֗יל כָּבֵ֥ד מִ/שְּׁנֵי/הֶֽם3A stone {is} heavy, and the sand weighty; but a fool's wrath {is} heavier than them both. {heavy: Heb. heaviness}اَلْحَجَرُ ثَقِيلٌ وَٱلرَّمْلُ ثَقِيلٌ، وَغَضَبُ ٱلْجَاهِلِ أَثْقَلُ مِنْهُمَا كِلَيْهِمَا.
אַכְזְרִיּ֣וּת חֵ֭מָה וְ/שֶׁ֣טֶף אָ֑ף וּ/מִ֥י יַ֝עֲמֹד לִ/פְנֵ֥י קִנְאָֽה4Wrath {is} cruel, and anger {is} outrageous; but who {is} able to stand before envy? {Wrath...: Heb. Wrath is cruelty, and anger an overflowing} {envy: or, jealousy?}اَلْغَضَبُ قَسَاوَةٌ وَٱلسَّخَطُ جُرَافٌ، وَمَنْ يَقِفُ قُدَّامَ ٱلْحَسَدِ؟
ט֭וֹבָה תּוֹכַ֣חַת מְגֻלָּ֑ה מֵֽ/אַהֲבָ֥ה מְסֻתָּֽרֶת5Open rebuke {is} better than secret love.اَلتَّوْبِيخُ ٱلظَّاهِرُ خَيْرٌ مِنَ ٱلْحُبِّ ٱلْمُسْتَتِرِ.
נֶ֭אֱמָנִים פִּצְעֵ֣י אוֹהֵ֑ב וְ֝/נַעְתָּר֗וֹת נְשִׁיק֥וֹת שׂוֹנֵֽא6Faithful {are} the wounds of a friend; but the kisses of an enemy {are} deceitful. {deceitful: or, earnest, or, frequent}أَمِينَةٌ هِيَ جُرُوحُ ٱلْمُحِبِّ، وَغَاشَّةٌ هِيَ قُبْلَاتُ ٱلْعَدُوِّ.
נֶ֣פֶשׁ שְׂ֭בֵעָה תָּב֣וּס נֹ֑פֶת וְ/נֶ֥פֶשׁ רְ֝עֵבָ֗ה כָּל מַ֥ר מָתֽוֹק7The full soul loatheth an honeycomb; but to the hungry soul every bitter thing is sweet. {loatheth: Heb. treadeth under foot}اَلنَّفْسُ ٱلشَّبْعَانَةُ تَدُوسُ ٱلْعَسَلَ، وَلِلنَّفْسِ ٱلْجَائِعَةِ كُلُّ مُرٍّ حُلْوٌ.
כְּ֭/צִפּוֹר נוֹדֶ֣דֶת מִן קִנָּ֑/הּ כֵּֽן אִ֝֗ישׁ נוֹדֵ֥ד מִ/מְּקוֹמֽ/וֹ8As a bird that wandereth from her nest, so {is} a man that wandereth from his place.مِثْلُ ٱلْعُصْفُورِ ٱلتَّائِهِ مِنْ عُشِّهِ، هَكَذَا ٱلرَّجُلُ ٱلتَّائِهُ مِنْ مَكَانِهِ.
שֶׁ֣מֶן וּ֭/קְטֹרֶת יְשַׂמַּֽח לֵ֑ב וּ/מֶ֥תֶק רֵ֝עֵ֗/הוּ מֵֽ/עֲצַת נָֽפֶשׁ9Ointment and perfume rejoice the heart: so {doth} the sweetness of a man's friend by hearty counsel. {by...: Heb. from the counsel of the soul}اَلدُّهْنُ وَٱلْبَخُورُ يُفَرِّحَانِ ٱلْقَلْبَ، وَحَلَاوَةُ ٱلصَّدِيقِ مِنْ مَشُورَةِ ٱلنَّفْسِ.
רֵֽעֲ/ךָ֨ ו/רעה וְ/רֵ֪עַ אָבִ֡י/ךָ אַֽל תַּעֲזֹ֗ב וּ/בֵ֥ית אָחִ֗י/ךָ אַל תָּ֭בוֹא בְּ/י֣וֹם אֵידֶ֑/ךָ ט֥וֹב שָׁכֵ֥ן קָ֝ר֗וֹב מֵ/אָ֥ח רָחֽוֹק10Thine own friend, and thy father's friend, forsake not; neither go into thy brother's house in the day of thy calamity: {for} better {is} a neighbour {that is} near than a brother far off.لَا تَتْرُكْ صَدِيقَكَ وَصَدِيقَ أَبِيكَ، وَلَا تَدْخُلْ بَيْتَ أَخِيكَ فِي يَوْمِ بَلِيَّتِكَ. ٱلْجَارُ ٱلْقَرِيبُ خَيْرٌ مِنَ ٱلْأَخِ ٱلْبَعِيدِ.
חֲכַ֣ם בְּ֭נִ/י וְ/שַׂמַּ֣ח לִבִּ֑/י וְ/אָשִׁ֖יבָה חֹרְפִ֣/י דָבָֽר11My son, be wise, and make my heart glad, that I may answer him that reproacheth me.يَا ٱبْنِي، كُنْ حَكِيمًا وَفَرِّحْ قَلْبِي، فَأُجِيبَ مَنْ يُعَيِّرُنِي كَلِمَةً.
עָר֤וּם רָאָ֣ה רָעָ֣ה נִסְתָּ֑ר פְּ֝תָאיִ֗ם עָבְר֥וּ נֶעֱנָֽשׁוּ12A prudent {man} foreseeth the evil, {and} hideth himself; {but} the simple pass on, {and} are punished.ٱلذَّكِيُّ يُبْصِرُ ٱلشَّرَّ فَيَتَوَارَى. ٱلْأَغْبِيَاءُ يَعْبُرُونَ فَيُعَاقَبُونَ.
קַח בִּ֭גְד/וֹ כִּי עָ֣רַב זָ֑ר וּ/בְעַ֖ד נָכְרִיָּ֣ה חַבְלֵֽ/הוּ13Take his garment that is surety for a stranger, and take a pledge of him for a strange woman.خُذْ ثَوْبَهُ لِأَنَّهُ ضَمِنَ غَرِيبًا، وَلِأَجْلِ ٱلْأَجَانِبِ ٱرْتَهِنَ مِنْهُ.
מְבָ֘רֵ֤ךְ רֵעֵ֨/הוּ בְּ/ק֣וֹל גָּ֭דוֹל בַּ/בֹּ֣קֶר הַשְׁכֵּ֑ים קְ֝לָלָ֗ה תֵּחָ֥שֶׁב לֽ/וֹ14He that blesseth his friend with a loud voice, rising early in the morning, it shall be counted a curse to him.مَنْ يُبَارِكُ قَرِيبَهُ بِصَوْتٍ عَالٍ فِي ٱلصَّبَاحِ بَاكِرًا، يُحْسَبُ لَهُ لَعْنًا.
דֶּ֣לֶף ט֭וֹרֵד בְּ/י֣וֹם סַגְרִ֑יר וְ/אֵ֥שֶׁת מדונים מִ֝דְיָנִ֗ים נִשְׁתָּוָֽה15A continual dropping in a very rainy day and a contentious woman are alike.اَلْوَكْفُ ٱلْمُتَتَابِعُ فِي يَوْمٍ مُمْطِرٍ، وَٱلْمَرْأَةُ ٱلْمُخَاصِمَةُ سِيَّانِ،
צֹפְנֶ֥י/הָ צָֽפַן ר֑וּחַ וְ/שֶׁ֖מֶן יְמִינ֣/וֹ יִקְרָֽא16Whosoever hideth her hideth the wind, and the ointment of his right hand, {which} bewrayeth {itself}.مَنْ يُخَبِّئُهَا يُخَبِّئُ ٱلرِّيحَ وَيَمِينُهُ تَقْبِضُ عَلَى زَيْتٍ!
בַּרְזֶ֣ל בְּ/בַרְזֶ֣ל יָ֑חַד וְ֝/אִ֗ישׁ יַ֣חַד פְּנֵֽי רֵעֵֽ/הוּ17Iron sharpeneth iron; so a man sharpeneth the countenance of his friend.ٱلْحَدِيدُ بِٱلْحَدِيدِ يُحَدَّدُ، وَٱلْإِنْسَانُ يُحَدِّدُ وَجْهَ صَاحِبِهِ.
נֹצֵ֣ר תְּ֭אֵנָה יֹאכַ֣ל פִּרְיָ֑/הּ וְ/שֹׁמֵ֖ר אֲדֹנָ֣י/ו יְכֻבָּֽד18Whoso keepeth the fig tree shall eat the fruit thereof: so he that waiteth on his master shall be honoured.مَنْ يَحْمِي تِينَةً يَأْكُلُ ثَمَرَتَهَا، وَحَافِظُ سَيِّدِهِ يُكْرَمُ.
כַּ֭/מַּיִם הַ/פָּנִ֣ים לַ/פָּנִ֑ים כֵּ֤ן לֵֽב הָ֝/אָדָ֗ם לָ/אָדָֽם19As in water face {answereth} to face, so the heart of man to man.كَمَا فِي ٱلْمَاءِ ٱلْوَجْهُ لِلْوَجْهِ، كَذَلِكَ قَلْبُ ٱلْإِنْسَانِ لِلْإِنْسَانِ.
שְׁא֣וֹל ו/אבדה וַ֭/אֲבַדּוֹ לֹ֣א תִשְׂבַּ֑עְנָה וְ/עֵינֵ֥י הָ֝/אָדָ֗ם לֹ֣א תִשְׂבַּֽעְנָה20Hell and destruction are never full; so the eyes of man are never satisfied. {never: Heb. not}اَلْهَاوِيَةُ وَٱلْهَلَاكُ لَا يَشْبَعَانِ، وَكَذَا عَيْنَا ٱلْإِنْسَانِ لَا تَشْبَعَانِ.
מַצְרֵ֣ף לַ֭/כֶּסֶף וְ/כ֣וּר לַ/זָּהָ֑ב וְ֝/אִ֗ישׁ לְ/פִ֣י מַהֲלָלֽ/וֹ21{As} the fining pot for silver, and the furnace for gold; so {is} a man to his praise.اَلْبُوطَةُ لِلْفِضَّةِ وَٱلْكُورُ لِلذَّهَبِ، كَذَا ٱلْإِنْسَانُ لِفَمِ مَادِحِهِ.
אִ֥ם תִּכְתּֽוֹשׁ אֶת הָ/אֱוִ֨יל בַּֽ/מַּכְתֵּ֡שׁ בְּ/ת֣וֹךְ הָ֭/רִיפוֹת בַּֽ/עֱלִ֑י לֹא תָס֥וּר מֵ֝/עָלָ֗י/ו אִוַּלְתּֽ/וֹ22Though thou shouldest bray a fool in a mortar among wheat with a pestle, {yet} will not his foolishness depart from him.إِنْ دَقَقْتَ ٱلْأَحْمَقَ فِي هَاوُنٍ بَيْنَ ٱلسَّمِيذِ بِمِدَقٍّ، لَا تَبْرَحُ عَنْهُ حَمَاقَتُهُ.
יָדֹ֣עַ תֵּ֭דַע פְּנֵ֣י צֹאנֶ֑/ךָ שִׁ֥ית לִ֝בְּ/ךָ֗ לַ/עֲדָרִֽים23Be thou diligent to know the state of thy flocks, {and} look well to thy herds. {look...: Heb. set thy heart}مَعْرِفَةً ٱعْرِفْ حَالَ غَنَمِكَ، وَٱجْعَلْ قَلْبَكَ إِلَى قُطْعَانِكَ،
כִּ֤י לֹ֣א לְ/עוֹלָ֣ם חֹ֑סֶן וְ/אִם נֵ֝֗זֶר לְ/ד֣וֹר דור וָ/דֽוֹר24For riches {are} not for ever: and doth the crown {endure} to every generation? {riches: Heb. strength} {to...: Heb. to generation and generation?}لِأَنَّ ٱلْغِنَى لَيْسَ بِدَائِمٍ، وَلَا ٱلتَّاجُ لِدَوْرٍ فَدَوْرٍ.
גָּלָ֣ה חָ֭צִיר וְ/נִרְאָה דֶ֑שֶׁא וְ֝/נֶאֶסְפ֗וּ עִשְּׂב֥וֹת הָרִֽים25The hay appeareth, and the tender grass sheweth itself, and herbs of the mountains are gathered.فَنِيَ ٱلْحَشِيشُ وَظَهَرَ ٱلْعُشْبُ وَٱجْتَمَعَ نَبَاتُ ٱلْجِبَالِ.
כְּבָשִׂ֥ים לִ/לְבוּשֶׁ֑/ךָ וּ/מְחִ֥יר שָׂ֝דֶ֗ה עַתּוּדִֽים26The lambs {are} for thy clothing, and the goats {are} the price of the field.ٱلْحُمْلَانُ لِلِبَاسِكَ، وَثَمَنُ حَقْلٍ أَعْتِدَةٌ.
וְ/דֵ֤י חֲלֵ֬ב עִזִּ֗ים לְֽ֭/לַחְמְ/ךָ לְ/לֶ֣חֶם בֵּיתֶ֑/ךָ וְ֝/חַיִּ֗ים לְ/נַעֲרוֹתֶֽי/ךָ27And {thou shalt have} goats' milk enough for thy food, for the food of thy household, and {for} the maintenance for thy maidens. {maintenance: Heb. life}وَكِفَايَةٌ مِنْ لَبَنِ ٱلْمَعْزِ لِطَعَامِكَ، لِقُوتِ بَيْتِكَ وَمَعِيشَةِ فَتَيَاتِكَ.
28
Mishlei — פרק 28 Proverbs — Chapter 28
נָ֣סוּ וְ/אֵין רֹדֵ֣ף רָשָׁ֑ע וְ֝/צַדִּיקִ֗ים כִּ/כְפִ֥יר יִבְטָֽח1The wicked flee when no man pursueth: but the righteous are bold as a lion.اَلشِّرِّيرُ يَهْرُبُ وَلَا طَارِدَ، أَمَّا ٱلصِّدِّيقُونَ فَكَشِبْلٍ ثَبِيتٍ.
בְּ/פֶ֣שַֽׁע אֶ֭רֶץ רַבִּ֣ים שָׂרֶ֑י/הָ וּ/בְ/אָדָ֥ם מֵבִ֥ין יֹ֝דֵ֗עַ כֵּ֣ן יַאֲרִֽיךְ2For the transgression of a land many {are} the princes thereof: but by a man of understanding {and} knowledge the state {thereof} shall be prolonged. {by...: or, by men of understanding and wisdom shall they likewise be prolonged}لِمَعْصِيَةِ أَرْضٍ تَكْثُرُ رُؤَسَاؤُهَا، لَكِنْ بِذِي فَهْمٍ وَمَعْرِفَةٍ تَدُومُ.
גֶּ֣בֶר רָ֭שׁ וְ/עֹשֵׁ֣ק דַּלִּ֑ים מָטָ֥ר סֹ֝חֵ֗ף וְ/אֵ֣ין לָֽחֶם3A poor man that oppresseth the poor {is like} a sweeping rain which leaveth no food. {which...: Heb. without food}اَلرَّجُلُ ٱلْفَقِيرُ ٱلَّذِي يَظْلِمُ فُقَرَاءَ، هُوَ مَطَرٌ جَارِفٌ لَا يُبْقِي طَعَامًا.
עֹזְבֵ֣י ת֭וֹרָה יְהַֽלְל֣וּ רָשָׁ֑ע וְ/שֹׁמְרֵ֥י ת֝וֹרָ֗ה יִתְגָּ֥רוּ בָֽ/ם4They that forsake the law praise the wicked: but such as keep the law contend with them.تَارِكُو ٱلشَّرِيعَةِ يَمْدَحُونَ ٱلْأَشْرَارَ، وَحَافِظُو ٱلشَّرِيعَةِ يُخَاصِمُونَهُمْ.
אַנְשֵׁי רָ֭ע לֹא יָבִ֣ינוּ מִשְׁפָּ֑ט וּ/מְבַקְשֵׁ֥י יְ֝הוָ֗ה יָבִ֥ינוּ כֹֽל5Evil men understand not judgment: but they that seek the LORD understand all {things}.اَلنَّاسُ ٱلْأَشْرَارُ لَا يَفْهَمُونَ ٱلْحَقَّ، وَطَالِبُو ٱلرَّبِّ يَفْهَمُونَ كُلَّ شَيْءٍ.
טֽוֹב רָ֭שׁ הוֹלֵ֣ךְ בְּ/תֻמּ֑/וֹ מֵ/עִקֵּ֥שׁ דְּ֝רָכַ֗יִם וְ/ה֣וּא עָשִֽׁיר6Better {is} the poor that walketh in his uprightness, than {he that is} perverse {in his} ways, though he {be} rich.اَلْفَقِيرُ ٱلسَّالِكُ بِٱسْتِقَامَتِهِ، خَيْرٌ مِنْ مُعْوَجِّ ٱلطُّرُقِ وَهُوَ غَنِيٌّ.
נוֹצֵ֣ר תּ֭וֹרָה בֵּ֣ן מֵבִ֑ין וְ/רֹעֶה זֽ֝וֹלְלִ֗ים יַכְלִ֥ים אָבִֽי/ו7Whoso keepeth the law {is} a wise son: but he that is a companion of riotous {men} shameth his father. {is a companion...: or, feedeth gluttons}اَلْحَافِظُ ٱلشَّرِيعَةَ هُوَ ٱبْنٌ فَهِيمٌ، وَصَاحِبُ ٱلْمُسْرِفِينَ يُخْجِلُ أَبَاهُ.
מַרְבֶּ֣ה ה֭וֹנ/וֹ בְּ/נֶ֣שֶׁךְ ו/ב/תרבית וְ/תַרְבִּ֑ית לְ/חוֹנֵ֖ן דַּלִּ֣ים יִקְבְּצֶֽ/נּוּ8He that by usury and unjust gain increaseth his substance, he shall gather it for him that will pity the poor. {unjust...: Heb. by increase}اَلْمُكْثِرُ مَالَهُ بِٱلرِّبَا وَٱلْمُرَابَحَةِ، فَلِمَنْ يَرْحَمُ ٱلْفُقَرَاءَ يَجْمَعُهُ.
מֵסִ֣יר אָ֭זְנ/וֹ מִ/שְּׁמֹ֣עַ תּוֹרָ֑ה גַּֽם תְּ֝פִלָּת֗/וֹ תּוֹעֵבָֽה9He that turneth away his ear from hearing the law, even his prayer {shall be} abomination.مَنْ يُحَوِّلُ أُذْنَهُ عَنْ سَمَاعِ ٱلشَّرِيعَةِ، فَصَلَاتُهُ أَيْضًا مَكْرَهَةٌ.
מַשְׁגֶּ֤ה יְשָׁרִ֨ים בְּ/דֶ֥רֶךְ רָ֗ע בִּ/שְׁחוּת֥/וֹ הֽוּא יִפּ֑וֹל וּ֝/תְמִימִ֗ים יִנְחֲלוּ טֽוֹב10Whoso causeth the righteous to go astray in an evil way, he shall fall himself into his own pit: but the upright shall have good {things} in possession.مَنْ يُضِلُّ ٱلْمُسْتَقِيمِينَ فِي طَرِيقٍ رَدِيئَةٍ فَفِي حُفْرَتِهِ يَسْقُطُ هُوَ، أَمَّا ٱلْكَمَلَةُ فَيَمْتَلِكُونَ خَيْرًا.
חָכָ֣ם בְּ֭/עֵינָי/ו אִ֣ישׁ עָשִׁ֑יר וְ/דַ֖ל מֵבִ֣ין יַחְקְרֶֽ/נּוּ11The rich man {is} wise in his own conceit; but the poor that hath understanding searcheth him out. {own...: Heb. eyes}اَلرَّجُلُ ٱلْغَنِيُّ حَكِيمٌ فِي عَيْنَيْ نَفْسِهِ، وَٱلْفَقِيرُ ٱلْفَهِيمُ يَفْحَصُهُ.
בַּ/עֲלֹ֣ץ צַ֭דִּיקִים רַבָּ֣ה תִפְאָ֑רֶת וּ/בְ/ק֥וּם רְ֝שָׁעִ֗ים יְחֻפַּ֥שׂ אָדָֽם12When righteous {men} do rejoice, {there is} great glory: but when the wicked rise, a man is hidden. {hidden: or, sought for}إِذَا فَرِحَ ٱلصِّدِّيقُونَ عَظُمَ ٱلْفَخْرُ، وَعِنْدَ قِيَامِ ٱلْأَشْرَارِ تَخْتَفِي ٱلنَّاسُ.
מְכַסֶּ֣ה פְ֭שָׁעָי/ו לֹ֣א יַצְלִ֑יחַ וּ/מוֹדֶ֖ה וְ/עֹזֵ֣ב יְרֻחָֽם13He that covereth his sins shall not prosper: but whoso confesseth and forsaketh {them} shall have mercy.مَنْ يَكْتُمُ خَطَايَاهُ لَا يَنْجَحُ، وَمَنْ يُقِرُّ بِهَا وَيَتْرُكُهَا يُرْحَمُ.
אַשְׁרֵ֣י אָ֭דָם מְפַחֵ֣ד תָּמִ֑יד וּ/מַקְשֶׁ֥ה לִ֝בּ֗/וֹ יִפּ֥וֹל בְּ/רָעָֽה14Happy {is} the man that feareth alway: but he that hardeneth his heart shall fall into mischief.طُوبَى لِلْإِنْسَانِ ٱلْمُتَّقِي دَائِمًا، أَمَّا ٱلْمُقَسِّي قَلْبَهُ فَيَسْقُطُ فِي ٱلشَّرِّ.
אֲרִי נֹ֭הֵם וְ/דֹ֣ב שׁוֹקֵ֑ק מֹשֵׁ֥ל רָ֝שָׁ֗ע עַ֣ל עַם דָּֽל15{As} a roaring lion, and a ranging bear; {so is} a wicked ruler over the poor people.أَسَدٌ زَائِرٌ وَدُبٌّ ثَائِرٌ، ٱلْمُتَسَلِّطُ ٱلشِّرِّيرُ عَلَى شَعْبٍ فَقِيرٍ.
נָגִ֗יד חֲסַ֣ר תְּ֭בוּנוֹת וְ/רַ֥ב מַעֲשַׁקּ֑וֹת שנאי שֹׂ֥נֵא בֶ֝֗צַע יַאֲרִ֥יךְ יָמִֽים16The prince that wanteth understanding {is} also a great oppressor: {but} he that hateth covetousness shall prolong {his} days.رَئِيسٌ نَاقِصُ ٱلْفَهْمِ وَكَثِيرُ ٱلْمَظَالِمِ. مُبْغِضُ ٱلرَّشْوَةِ تَطُولُ أَيَّامُهُ.
אָ֭דָם עָשֻׁ֣ק בְּ/דַם נָפֶשׁ עַד בּ֥וֹר יָ֝נ֗וּס אַל יִתְמְכוּ בֽ/וֹ17A man that doeth violence to the blood of {any} person shall flee to the pit; let no man stay him.اَلرَّجُلُ ٱلْمُثَقَّلُ بِدَمِ نَفْسٍ، يَهْرُبُ إِلَى ٱلْجُبِّ. لَا يُمْسِكَنَّهُ أَحَدٌ.
הוֹלֵ֣ךְ תָּ֭מִים יִוָּשֵׁ֑עַ וְ/נֶעְקַ֥שׁ דְּ֝רָכַ֗יִם יִפּ֥וֹל בְּ/אֶחָֽת18Whoso walketh uprightly shall be saved: but {he that is} perverse {in his} ways shall fall at once.اَلسَّالِكُ بِٱلْكَمَالِ يَخْلُصُ، وَٱلْمُلْتَوِي فِي طَرِيقَيْنِ يَسْقُطُ فِي إِحْدَاهُمَا.
עֹבֵ֣ד אַ֭דְמָת/וֹ יִֽשְׂבַּֽע לָ֑חֶם וּ/מְרַדֵּ֥ף רֵ֝קִ֗ים יִֽשְׂבַּֽע רִֽישׁ19He that tilleth his land shall have plenty of bread: but he that followeth after vain {persons} shall have poverty enough.اَلْمُشْتَغِلُ بِأَرْضِهِ يَشْبَعُ خُبْزًا، وَتَابِعُ ٱلْبَطَّالِينَ يَشْبَعُ فَقْرًا.
אִ֣ישׁ אֱ֭מוּנוֹת רַב בְּרָכ֑וֹת וְ/אָ֥ץ לְ֝/הַעֲשִׁ֗יר לֹ֣א יִנָּקֶֽה20A faithful man shall abound with blessings: but he that maketh haste to be rich shall not be innocent. {innocent: or, unpunished}اَلرَّجُلُ ٱلْأَمِينُ كَثِيرُ ٱلْبَرَكَاتِ، وَٱلْمُسْتَعْجِلُ إِلَى ٱلْغِنَى لَا يُبْرَأُ.
הַֽכֵּר פָּנִ֥ים לֹא ט֑וֹב וְ/עַל פַּת לֶ֝֗חֶם יִפְשַׁע גָּֽבֶר21To have respect of persons {is} not good: for for a piece of bread {that} man will transgress.مُحَابَاةُ ٱلْوُجُوهِ لَيْسَتْ صَالِحَةً، فَيُذْنِبُ ٱلْإِنْسَانُ لِأَجْلِ كِسْرَةِ خُبْزٍ.
נִֽבֳהָ֥ל לַ/ה֗וֹן אִ֭ישׁ רַ֣ע עָ֑יִן וְ/לֹֽא יֵ֝דַע כִּי חֶ֥סֶר יְבֹאֶֽ/נּוּ22He that hasteth to be rich {hath} an evil eye, and considereth not that poverty shall come upon him. {hasteth...: or, hath an evil eye hasteth to be rich}ذُو ٱلْعَيْنِ ٱلشِّرِّيرَةِ يَعْجَلُ إِلَى ٱلْغِنَى، وَلَا يَعْلَمُ أَنَّ ٱلْفَقْرَ يَأْتِيهِ.
מ֘וֹכִ֤יחַ אָדָ֣ם אַ֭חֲרַי חֵ֣ן יִמְצָ֑א מִֽ/מַּחֲלִ֥יק לָשֽׁוֹן23He that rebuketh a man afterwards shall find more favour than he that flattereth with the tongue.مَنْ يُوَبِّخُ إِنْسَانًا يَجِدُ أَخِيرًا نِعْمَةً أَكْثَرَ مِنَ ٱلْمُطْرِي بِٱللِّسَانِ.
גּוֹזֵ֤ל אָ֘בִ֤י/ו וְ/אִמּ֗/וֹ וְ/אֹמֵ֥ר אֵֽין פָּ֑שַׁע חָבֵ֥ר ה֝֗וּא לְ/אִ֣ישׁ מַשְׁחִֽית24Whoso robbeth his father or his mother, and saith, {It is} no transgression; the same {is} the companion of a destroyer. {a destroyer: Heb. a man destroying}ٱلسَّالِبُ أَبَاهُ أَوْ أُمَّهُ وَهُوَ يَقُولُ: «لَا بَأْسَ» فَهُوَ رَفِيقٌ لِرَجُلٍ مُخْرِبٍ.
רְחַב נֶ֭פֶשׁ יְגָרֶ֣ה מָד֑וֹן וּ/בוֹטֵ֖חַ עַל יְהוָ֣ה יְדֻשָּֽׁן25He that is of a proud heart stirreth up strife: but he that putteth his trust in the LORD shall be made fat.اَلْمُنْتَفِخُ ٱلنَّفْسُ يُهَيِّجُ ٱلْخِصَامَ، وَٱلْمُتَّكِلُ عَلَى ٱلرَّبِّ يُسَمَّنُ.
בּוֹטֵ֣חַ בְּ֭/לִבּ/וֹ ה֣וּא כְסִ֑יל וְ/הוֹלֵ֥ךְ בְּ֝/חָכְמָ֗ה ה֣וּא יִמָּלֵֽט26He that trusteth in his own heart is a fool: but whoso walketh wisely, he shall be delivered.اَلْمُتَّكِلُ عَلَى قَلْبِهِ هُوَ جَاهِلٌ، وَٱلسَّالِكُ بِحِكْمَةٍ هُوَ يَنْجُو.
נוֹתֵ֣ן לָ֭/רָשׁ אֵ֣ין מַחְס֑וֹר וּ/מַעְלִ֥ים עֵ֝ינָ֗י/ו רַב מְאֵרֽוֹת27He that giveth unto the poor shall not lack: but he that hideth his eyes shall have many a curse.مَنْ يُعْطِي ٱلْفَقِيرَ لَا يَحْتَاجُ، وَلِمَنْ يَحْجِبُ عَنْهُ عَيْنَيْهِ لَعَنَاتٌ كَثِيرَةٌ.
בְּ/ק֣וּם רְ֭שָׁעִים יִסָּתֵ֣ר אָדָ֑ם וּ֝/בְ/אָבְדָ֗/ם יִרְבּ֥וּ צַדִּיקִֽים28When the wicked rise, men hide themselves: but when they perish, the righteous increase.عِنْدَ قِيَامِ ٱلْأَشْرَارِ تَخْتَبِئُ ٱلنَّاسُ، وَبِهَلَاكِهِمْ يَكْثُرُ ٱلصِّدِّيقُونَ.
29
Mishlei — פרק 29 Proverbs — Chapter 29
אִ֣ישׁ תּ֭וֹכָחוֹת מַקְשֶׁה עֹ֑רֶף פֶּ֥תַע יִ֝שָּׁבֵ֗ר וְ/אֵ֣ין מַרְפֵּֽא1He, that being often reproved hardeneth {his} neck, shall suddenly be destroyed, and that without remedy. {He...: Heb. A man of reproofs}اَلْكَثِيرُ ٱلتَّوَبُّخِ، ٱلْمُقَسِّي عُنُقَهُ، بَغْتَةً يُكَسَّرُ وَلَا شِفَاءَ.
בִּ/רְב֣וֹת צַ֭דִּיקִים יִשְׂמַ֣ח הָ/עָ֑ם וּ/בִ/מְשֹׁ֥ל רָ֝שָׁ֗ע יֵאָ֥נַֽח עָֽם2When the righteous are in authority, the people rejoice: but when the wicked beareth rule, the people mourn. {in...: or, increased}إِذَا سَادَ ٱلصِّدِّيقُونَ فَرِحَ ٱلشَّعْبُ، وَإِذَا تَسَلَّطَ ٱلشِّرِّيرُ يَئِنُّ ٱلشَّعْبُ.
אִֽישׁ אֹהֵ֣ב חָ֭כְמָה יְשַׂמַּ֣ח אָבִ֑י/ו וְ/רֹעֶ֥ה ז֝וֹנ֗וֹת יְאַבֶּד הֽוֹן3Whoso loveth wisdom rejoiceth his father: but he that keepeth company with harlots spendeth {his} substance.مَنْ يُحِبُّ ٱلْحِكْمَةَ يُفَرِّحُ أَبَاهُ، وَرَفِيقُ ٱلزَّوَانِي يُبَدِّدُ مَالًا.
מֶ֗לֶךְ בְּ֭/מִשְׁפָּט יַעֲמִ֣יד אָ֑רֶץ וְ/אִ֖ישׁ תְּרוּמ֣וֹת יֶֽהֶרְסֶֽ/נָּה4The king by judgment establisheth the land: but he that receiveth gifts overthroweth it. {he...: Heb. a man of oblations}اَلْمَلِكُ بِٱلْعَدْلِ يُثَبِّتُ ٱلْأَرْضَ، وَٱلْقَابِلُ ٱلْهَدَايَا يُدَمِّرُهَا.
גֶּ֭בֶר מַחֲלִ֣יק עַל רֵעֵ֑/הוּ רֶ֝֗שֶׁת פּוֹרֵ֥שׂ עַל פְּעָמָֽי/ו5A man that flattereth his neighbour spreadeth a net for his feet.اَلرَّجُلُ ٱلَّذِي يُطْرِي صَاحِبَهُ يَبْسُطُ شَبَكَةً لِرِجْلَيْهِ.
בְּ/פֶ֤שַֽׁע אִ֣ישׁ רָ֣ע מוֹקֵ֑שׁ וְ֝/צַדִּ֗יק יָר֥וּן וְ/שָׂמֵֽחַ6In the transgression of an evil man {there is} a snare: but the righteous doth sing and rejoice.فِي مَعْصِيَةِ رَجُلٍ شِرِّيرٍ شَرَكٌ، أَمَّا ٱلصِّدِّيقُ فَيَتَرَنَّمُ وَيَفْرَحُ.
יֹדֵ֣עַ צַ֭דִּיק דִּ֣ין דַּלִּ֑ים רָ֝שָׁ֗ע לֹא יָבִ֥ין דָּֽעַת7The righteous considereth the cause of the poor: {but} the wicked regardeth not to know {it}.ٱلصِّدِّيقُ يَعْرِفُ دَعْوَى ٱلْفُقَرَاءِ، أَمَّا ٱلشِّرِّيرُ فَلَا يَفْهَمُ مَعْرِفَةً.
אַנְשֵׁ֣י לָ֭צוֹן יָפִ֣יחוּ קִרְיָ֑ה וַ֝/חֲכָמִ֗ים יָשִׁ֥יבוּ אָֽף8Scornful men bring a city into a snare: but wise {men} turn away wrath. {bring...: or, set a city on fire}اَلنَّاسُ ٱلْمُسْتَهْزِئُونَ يَفْتِنُونَ ٱلْمَدِينَةَ، أَمَّا ٱلْحُكَمَاءُ فَيَصْرِفُونَ ٱلْغَضَبَ.
אִֽישׁ חָכָ֗ם נִ֭שְׁפָּט אֶת אִ֣ישׁ אֱוִ֑יל וְ/רָגַ֥ז וְ֝/שָׂחַ֗ק וְ/אֵ֣ין נָֽחַת9{If} a wise man contendeth with a foolish man, whether he rage or laugh, {there is} no rest.رَجُلٌ حَكِيمٌ إِنْ حَاكَمَ رَجُلًا أَحْمَقَ، فَإِنْ غَضِبَ وَإِنْ ضَحِكَ فَلَا رَاحَةَ.
אַנְשֵׁ֣י דָ֭מִים יִשְׂנְאוּ תָ֑ם וִֽ֝/ישָׁרִ֗ים יְבַקְשׁ֥וּ נַפְשֽׁ/וֹ10The bloodthirsty hate the upright: but the just seek his soul. {The bloodthirsty: Heb. Men of blood}أَهْلُ ٱلدِّمَاءِ يُبْغِضُونَ ٱلْكَامِلَ، أَمَّا ٱلْمُسْتَقِيمُونَ فَيَسْأَلُونَ عَنْ نَفْسِهِ.
כָּל ר֭וּח/וֹ יוֹצִ֣יא כְסִ֑יל וְ֝/חָכָ֗ם בְּ/אָח֥וֹר יְשַׁבְּחֶֽ/נָּה11A fool uttereth all his mind: but a wise {man} keepeth it in till afterwards.اَلْجَاهِلُ يُظْهِرُ كُلَّ غَيْظِهِ، وَٱلْحَكِيمُ يُسَكِّنُهُ أَخِيرًا.
מֹ֭שֵׁל מַקְשִׁ֣יב עַל דְּבַר שָׁ֑קֶר כָּֽל מְשָׁרְתָ֥י/ו רְשָׁעִֽים12If a ruler hearken to lies, all his servants {are} wicked.اَلْحَاكِمُ ٱلْمُصْغِي إِلَى كَلَامِ كَذِبٍ كُلُّ خُدَّامِهِ أَشْرَارٌ.
רָ֤שׁ וְ/אִ֣ישׁ תְּכָכִ֣ים נִפְגָּ֑שׁוּ מֵ֤אִיר עֵינֵ֖י שְׁנֵי/הֶ֣ם יְהוָֽה13The poor and the deceitful man meet together: the LORD lighteneth both their eyes. {the deceitful...: or, the usurer}اَلْفَقِيرُ وَٱلْمُرْبِي يَتَلَاقَيَانِ. ٱلرَّبُّ يُنَوِّرُ أَعْيُنَ كِلَيْهِمَا.
מֶ֤לֶךְ שׁוֹפֵ֣ט בֶּֽ/אֱמֶ֣ת דַּלִּ֑ים כִּ֝סְא֗/וֹ לָ/עַ֥ד יִכּֽוֹן14The king that faithfully judgeth the poor, his throne shall be established for ever.اَلْمَلِكُ ٱلْحَاكِمُ بِٱلْحَقِّ لِلْفُقَرَاءِ يُثَبَّتُ كُرْسِيُّهُ إِلَى ٱلْأَبَدِ.
שֵׁ֣בֶט וְ֭/תוֹכַחַת יִתֵּ֣ן חָכְמָ֑ה וְ/נַ֥עַר מְ֝שֻׁלָּ֗ח מֵבִ֥ישׁ אִמּֽ/וֹ15The rod and reproof give wisdom: but a child left {to himself} bringeth his mother to shame.اَلْعَصَا وَٱلتَّوْبِيخُ يُعْطِيَانِ حِكْمَةً، وَٱلصَّبِيُّ ٱلْمُطْلَقُ إِلَى هَوَاهُ يُخْجِلُ أُمَّهُ.
בִּ/רְב֣וֹת רְ֭שָׁעִים יִרְבֶּה פָּ֑שַׁע וְ֝/צַדִּיקִ֗ים בְּֽ/מַפַּלְתָּ֥/ם יִרְאֽוּ16When the wicked are multiplied, transgression increaseth: but the righteous shall see their fall.إِذَا سَادَ ٱلْأَشْرَارُ كَثُرَتِ ٱلْمَعَاصِي، أَمَّا ٱلصِّدِّيقُونَ فَيَنْظُرُونَ سُقُوطَهُمْ.
יַסֵּ֣ר בִּ֭נְ/ךָ וִֽ/ינִיחֶ֑/ךָ וְ/יִתֵּ֖ן מַעֲדַנִּ֣ים לְ/נַפְשֶֽׁ/ךָ17Correct thy son, and he shall give thee rest; yea, he shall give delight unto thy soul.أَدِّبِ ٱبْنَكَ فَيُرِيحَكَ وَيُعْطِيَ نَفْسَكَ لَذَّاتٍ.
בְּ/אֵ֣ין חָ֭זוֹן יִפָּ֣רַֽע עָ֑ם וְ/שֹׁמֵ֖ר תּוֹרָ֣ה אַשְׁרֵֽ/הוּ18Where {there is} no vision, the people perish: but he that keepeth the law, happy {is} he. {perish: or, is made naked}بِلَا رُؤْيَا يَجْمَحُ ٱلشَّعْبُ، أَمَّا حَافِظُ ٱلشَّرِيعَةِ فَطُوبَاهُ.
בִּ֭/דְבָרִים לֹא יִוָּ֣סֶר עָ֑בֶד כִּֽי יָ֝בִ֗ין וְ/אֵ֣ין מַעֲנֶֽה19A servant will not be corrected by words: for though he understand he will not answer.بِٱلْكَلَامِ لَا يُؤَدَّبُ ٱلْعَبْدُ، لِأَنَّهُ يَفْهَمُ وَلَا يُعْنَى.
חָזִ֗יתָ אִ֭ישׁ אָ֣ץ בִּ/דְבָרָ֑י/ו תִּקְוָ֖ה לִ/כְסִ֣יל מִמֶּֽ/נּוּ20Seest thou a man {that is} hasty in his words? {there is} more hope of a fool than of him. {words: or, matters?}أَرَأَيْتَ إِنْسَانًا عَجُولًا فِي كَلَامِهِ؟ ٱلرَّجَاءُ بِٱلْجَاهِلِ أَكْثَرُ مِنَ ٱلرَّجَاءِ بِهِ.
מְפַנֵּ֣ק מִ/נֹּ֣עַר עַבְדּ֑/וֹ וְ֝/אַחֲרִית֗/וֹ יִהְיֶ֥ה מָנֽוֹן21He that delicately bringeth up his servant from a child shall have him become {his} son at the length.مَنْ فَنَّقَ عَبْدَهُ مِنْ حَدَاثَتِهِ، فَفِي آخِرَتِهِ يَصِيرُ مَنُونًا.
אִֽישׁ אַ֭ף יְגָרֶ֣ה מָד֑וֹן וּ/בַ֖עַל חֵמָ֣ה רַב פָּֽשַׁע22An angry man stirreth up strife, and a furious man aboundeth in transgression.اَلرَّجُلُ ٱلْغَضُوبُ يُهَيِّجُ ٱلْخِصَامَ، وَٱلرَّجُلُ ٱلسَّخُوطُ كَثِيرُ ٱلْمَعَاصِي.
גַּאֲוַ֣ת אָ֭דָם תַּשְׁפִּילֶ֑/נּוּ וּ/שְׁפַל ר֝֗וּחַ יִתְמֹ֥ךְ כָּבֽוֹד23A man's pride shall bring him low: but honour shall uphold the humble in spirit.كِبْرِيَاءُ ٱلْإِنْسَانِ تَضَعُهُ، وَٱلْوَضِيعُ ٱلرُّوحِ يَنَالُ مَجْدًا.
חוֹלֵ֣ק עִם גַּ֭נָּב שׂוֹנֵ֣א נַפְשׁ֑/וֹ אָלָ֥ה יִ֝שְׁמַ֗ע וְ/לֹ֣א יַגִּֽיד24Whoso is partner with a thief hateth his own soul: he heareth cursing, and bewrayeth {it} not.مَنْ يُقَاسِمْ سَارِقًا يُبْغِضْ نَفْسَهُ، يَسْمَعُ ٱللَّعْنَ وَلَا يُقِرُّ.
חֶרְדַּ֣ת אָ֭דָם יִתֵּ֣ן מוֹקֵ֑שׁ וּ/בוֹטֵ֖חַ בַּ/יהוָ֣ה יְשֻׂגָּֽב25The fear of man bringeth a snare: but whoso putteth his trust in the LORD shall be safe. {safe: Heb. set on high}خَشْيَةُ ٱلْإِنْسَانِ تَضَعُ شَرَكًا، وَٱلْمُتَّكِلُ عَلَى ٱلرَّبِّ يُرْفَعُ.
רַ֭בִּים מְבַקְשִׁ֣ים פְּנֵי מוֹשֵׁ֑ל וּ֝/מֵ/יְהוָ֗ה מִשְׁפַּט אִֽישׁ26Many seek the ruler's favour; but {every} man's judgment {cometh} from the LORD. {the ruler's...: Heb. the face of a ruler}كَثِيرُونَ يَطْلُبُونَ وَجْهَ ٱلْمُتَسَلِّطِ، أَمَّا حَقُّ ٱلْإِنْسَانِ فَمِنَ ٱلرَّبِّ.
תּוֹעֲבַ֣ת צַ֭דִּיקִים אִ֣ישׁ עָ֑וֶל וְ/תוֹעֲבַ֖ת רָשָׁ֣ע יְשַׁר דָּֽרֶךְ27An unjust man {is} an abomination to the just: and {he that is} upright in the way {is} abomination to the wicked.اَلرَّجُلُ ٱلظَّالِمُ مَكْرَهَةُ ٱلصِّدِّيقِينَ، وَٱلْمُسْتَقِيمُ ٱلطَّرِيقِ مَكْرَهَةُ ٱلشِّرِّيرِ.
30
Mishlei — פרק 30 Proverbs — Chapter 30
דִּבְרֵ֤י אָג֥וּר בִּן יָקֶ֗ה הַ/מַּ֫שָּׂ֥א נְאֻ֣ם הַ֭/גֶּבֶר לְ/אִֽיתִיאֵ֑ל לְ/אִ֖יתִיאֵ֣ל וְ/אֻכָֽל1The words of Agur the son of Jakeh, {even} the prophecy: the man spake unto Ithiel, even unto Ithiel and Ucal,كَلَامُ أَجُورَ ٱبْنِ مُتَّقِيَةِ مَسَّا. وَحْيُ هَذَا ٱلرَّجُلِ إِلَى إِيثِيئِيلَ، إِلَى إِيثِيئِيلَ وَأُكَّالَ:
כִּ֤י בַ֣עַר אָנֹכִ֣י מֵ/אִ֑ישׁ וְ/לֹֽא בִינַ֖ת אָדָ֣ם לִֽ/י2Surely I {am} more brutish than {any} man, and have not the understanding of a man.إِنِّي أَبْلَدُ مِن كُلِّ إِنْسَانٍ، وَلَيْسَ لِي فَهْمُ إِنْسَانٍ،
וְ/לֹֽא לָמַ֥דְתִּי חָכְמָ֑ה וְ/דַ֖עַת קְדֹשִׁ֣ים אֵדָֽע3I neither learned wisdom, nor have the knowledge of the holy. {have: Heb. know}وَلَمْ أَتَعَلَّمِ ٱلْحِكْمَةَ، وَلَمْ أَعْرِفْ مَعْرِفَةَ ٱلْقُدُّوسِ.
מִ֤י עָלָֽה שָׁמַ֨יִם וַ/יֵּרַ֡ד מִ֤י אָֽסַף ר֨וּחַ בְּ/חָפְנָ֡י/ו מִ֤י צָֽרַר מַ֨יִם בַּ/שִּׂמְלָ֗ה מִ֭י הֵקִ֣ים כָּל אַפְסֵי אָ֑רֶץ מַה שְּׁמ֥/וֹ וּ/מַֽה שֶּׁם בְּ֝נ֗/וֹ כִּ֣י תֵדָֽע4Who hath ascended up into heaven, or descended? who hath gathered the wind in his fists? who hath bound the waters in a garment? who hath established all the ends of the earth? what {is} his name, and what {is} his son's name, if thou canst tell?مَنْ صَعِدَ إِلَى ٱلسَّمَاوَاتِ وَنَزَلَ؟ مَنْ جَمَعَ ٱلرِّيحَ في حَفْنَتَيْهِ؟ مَنْ صَرَّ ٱلْمِيَاهَ في ثَوْبٍ؟ مَنْ ثَبَّتَ جَمِيعَ أَطْرَافِ ٱلْأَرْضِ؟ مَا ٱسْمُهُ؟ وَمَا ٱسْمُ ٱبْنِهِ إِنْ عَرَفْتَ؟
כָּל אִמְרַ֣ת אֱל֣וֹהַּ צְרוּפָ֑ה מָגֵ֥ן ה֝֗וּא לַֽ/חֹסִ֥ים בּֽ/וֹ5Every word of God {is} pure: he {is} a shield unto them that put their trust in him. {pure: Heb. purified}كُلُّ كَلِمَةٍ مِنَ ٱللهِ نَقِيَّةٌ. تُرْسٌ هُوَ لِلْمُحْتَمِينَ بِهِ.
אַל תּ֥וֹסְףְּ עַל דְּבָרָ֑י/ו פֶּן יוֹכִ֖יחַ בְּ/ךָ֣ וְ/נִכְזָֽבְתָּ6Add thou not unto his words, lest he reprove thee, and thou be found a liar.لَا تَزِدْ عَلَى كَلِمَاتِهِ لِئَلَّا يُوَبِّخَكَ فَتُكَذَّبَ.
שְׁ֭תַּיִם שָׁאַ֣לְתִּי מֵ/אִתָּ֑/ךְ אַל תִּמְנַ֥ע מִ֝מֶּ֗/נִּי בְּ/טֶ֣רֶם אָמֽוּת7Two {things} have I required of thee; deny me {them} not before I die: {deny...: Heb. withhold not from me}اِثْنَتَيْنِ سَأَلْتُ مِنْكَ، فَلَا تَمْنَعْهُمَا عَنِّي قَبْلَ أَنْ أَمُوتَ:
שָׁ֤וְא וּֽ/דְבַר כָּזָ֡ב הַרְחֵ֬ק מִמֶּ֗/נִּי רֵ֣אשׁ וָ֭/עֹשֶׁר אַל תִּֽתֶּן לִ֑/י הַ֝טְרִיפֵ֗/נִי לֶ֣חֶם חֻקִּֽ/י8Remove far from me vanity and lies: give me neither poverty nor riches; feed me with food convenient for me: {convenient...: Heb. of my allowance}أَبْعِدْ عَنِّي ٱلْبَاطِلَ وَٱلْكَذِبَ. لَا تُعْطِنِي فَقْرًا وَلَا غِنًى. أَطْعِمْنِي خُبْزَ فَرِيضَتِي،
פֶּ֥ן אֶשְׂבַּ֨ע וְ/כִחַשְׁתִּי֮ וְ/אָמַ֗רְתִּי מִ֥י יְה֫וָ֥ה וּ/פֶֽן אִוָּרֵ֥שׁ וְ/גָנַ֑בְתִּי וְ֝/תָפַ֗שְׂתִּי שֵׁ֣ם אֱלֹהָֽ/י9Lest I be full, and deny {thee}, and say, Who {is} the LORD? or lest I be poor, and steal, and take the name of my God {in vain}. {deny...: Heb. belie thee}لِئَلَّا أَشْبَعَ وَأَكْفُرَ وَأَقُولَ: «مَنْ هُوَ ٱلرَّبُّ؟» أَوْ لِئَلَّا أَفْتَقِرَ وَأَسْرِقَ وَأَتَّخِذَ ٱسْمَ إِلَهِي بَاطِلًا.
אַל תַּלְשֵׁ֣ן עֶ֭בֶד אֶל אדנ/ו אֲדֹנָ֑י/ו פֶּֽן יְקַלֶּלְ/ךָ֥ וְ/אָשָֽׁמְתָּ10Accuse not a servant unto his master, lest he curse thee, and thou be found guilty. {Accuse...: Heb. Hurt not with thy tongue}لَا تَشْكُ عَبْدًا إِلَى سَيِّدِهِ لِئَلَّا يَلْعَنَكَ فَتَأْثَمَ.
דּ֭וֹר אָבִ֣י/ו יְקַלֵּ֑ל וְ/אֶת אִ֝מּ֗/וֹ לֹ֣א יְבָרֵֽךְ11{There is} a generation {that} curseth their father, and doth not bless their mother.جِيلٌ يَلْعَنُ أَبَاهُ وَلَا يُبَارِكُ أُمَّهُ.
דּ֭וֹר טָה֣וֹר בְּ/עֵינָ֑י/ו וּ֝/מִ/צֹּאָת֗/וֹ לֹ֣א רֻחָֽץ12{There is} a generation {that are} pure in their own eyes, and {yet} is not washed from their filthiness.جِيلٌ طَاهِرٌ فِي عَيْنَيْ نَفْسِهِ، وَهُوَ لَمْ يَغْتَسِلْ مِنْ قَذَرِهِ.
דּ֭וֹר מָה רָמ֣וּ עֵינָ֑י/ו וְ֝/עַפְעַפָּ֗י/ו יִנָּשֵֽׂאוּ13{There is} a generation, O how lofty are their eyes! and their eyelids are lifted up.جِيلٌ مَا أَرْفَعَ عَيْنَيْهِ، وَحَوَاجِبُهُ مُرْتَفِعَةٌ.
דּ֤וֹר חֲרָב֣וֹת שִׁנָּי/ו֮ וּֽ/מַאֲכָל֪וֹת מְֽתַלְּעֹ֫תָ֥י/ו לֶ/אֱכֹ֣ל עֲנִיִּ֣ים מֵ/אֶ֑רֶץ וְ֝/אֶבְיוֹנִ֗ים מֵ/אָדָֽם14{There is} a generation, whose teeth {are as} swords, and their jaw teeth {as} knives, to devour the poor from off the earth, and the needy from {among} men.جِيلٌ أَسْنَانُهُ سُيُوفٌ، وَأَضْرَاسُهُ سَكَاكِينُ، لِأَكْلِ ٱلْمَسَاكِينِ عَنِ ٱلْأَرْضِ وَٱلْفُقَرَاءِ مِنْ بَيْنِ ٱلنَّاسِ.
לַֽ/עֲלוּקָ֨ה שְׁתֵּ֥י בָנוֹת֮ הַ֤ב הַ֥ב שָׁל֣וֹשׁ הֵ֭נָּה לֹ֣א תִשְׂבַּ֑עְנָה אַ֝רְבַּ֗ע לֹא אָ֥מְרוּ הֽוֹן15The horseleach hath two daughters, {crying}, Give, give. There are three {things that} are never satisfied, {yea}, four {things} say not, {It is} enough: {It is...: Heb. Wealth}لِلْعَلُوقَةِ بِنْتَانِ: «هَاتِ، هَاتِ!». ثَلَاثَةٌ لَا تَشْبَعُ، أَرْبَعَةٌ لَا تَقُولُ: «كَفَا»:
שְׁאוֹל֮ וְ/עֹ֪צֶ֫ר רָ֥חַם אֶ֭רֶץ לֹא שָׂ֣בְעָה מַּ֑יִם וְ֝/אֵ֗שׁ לֹא אָ֥מְרָה הֽוֹן16The grave; and the barren womb; the earth {that} is not filled with water; and the fire {that} saith not, {It is} enough.ٱلْهَاوِيَةُ، وَٱلرَّحِمُ ٱلْعَقِيمُ، وَأَرْضٌ لَا تَشْبَعُ مَاءً، وَٱلنَّارُ لَا تَقُولُ: «كَفَا».
עַ֤יִן תִּֽלְעַ֣ג לְ/אָב֮ וְ/תָב֪וּז לִֽ/יקֲּהַ֫ת אֵ֥ם יִקְּר֥וּ/הָ עֹרְבֵי נַ֑חַל וְֽ/יֹאכְל֥וּ/הָ בְנֵי נָֽשֶׁר17The eye {that} mocketh at {his} father, and despiseth to obey {his} mother, the ravens of the valley shall pick it out, and the young eagles shall eat it. {the valley: or, the brook}اَلْعَيْنُ ٱلْمُسْتَهْزِئَةُ بِأَبِيهَا، وَٱلْمُحْتَقِرَةُ إِطَاعَةَ أُمِّهَا، تُقَوِّرُهَا غُرْبَانُ ٱلْوَادِي، وَتَأْكُلُهَا فِرَاخُ ٱلنَّسْرِ.
שְׁלֹשָׁ֣ה הֵ֭מָּה נִפְלְא֣וּ מִמֶּ֑/נִּי ו/ארבע וְ֝/אַרְבָּעָ֗ה לֹ֣א יְדַעְתִּֽי/ם18There be three {things which} are too wonderful for me, yea, four which I know not:ثَلَاثَةٌ عَجِيبَةٌ فَوْقِي، وَأَرْبَعَةٌ لَا أَعْرِفُهَا:
דֶּ֤רֶךְ הַ/נֶּ֨שֶׁר בַּ/שָּׁמַיִם֮ דֶּ֥רֶךְ נָחָ֗שׁ עֲלֵ֫י צ֥וּר דֶּֽרֶךְ אֳנִיָּ֥ה בְ/לֶב יָ֑ם וְ/דֶ֖רֶךְ גֶּ֣בֶר בְּ/עַלְמָֽה19The way of an eagle in the air; the way of a serpent upon a rock; the way of a ship in the midst of the sea; and the way of a man with a maid. {midst: Heb. heart}طَرِيقَ نَسْرٍ فِي ٱلسَّمَاوَاتِ، وَطَرِيقَ حَيَّةٍ عَلَى صَخْرٍ، وَطَرِيقَ سَفِينَةٍ فِي قَلْبِ ٱلْبَحْرِ، وَطَرِيقَ رَجُلٍ بِفَتَاةٍ.
כֵּ֤ן דֶּ֥רֶךְ אִשָּׁ֗ה מְנָ֫אָ֥פֶת אָ֭כְלָה וּ/מָ֣חֲתָה פִ֑י/הָ וְ֝/אָמְרָ֗ה לֹֽא פָעַ֥לְתִּי אָֽוֶן20Such {is} the way of an adulterous woman; she eateth, and wipeth her mouth, and saith, I have done no wickedness.كَذَلِكَ طَرِيقُ ٱلْمَرْأَةِ ٱلزَّانِيَةِ. أَكَلَتْ وَمَسَحَتْ فَمَهَا وَقَالَتْ: «مَا عَمِلْتُ إِثْمًا!».
תַּ֣חַת שָׁ֭לוֹשׁ רָ֣גְזָה אֶ֑רֶץ וְ/תַ֥חַת אַ֝רְבַּ֗ע לֹא תוּכַ֥ל שְׂאֵֽת21For three {things} the earth is disquieted, and for four {which} it cannot bear:تَحْتَ ثَلَاثَةٍ تَضْطَرِبُ ٱلْأَرْضُ، وَأَرْبَعَةٌ لَا تَسْتَطِيعُ ٱحْتِمَالَهَا:
תַּֽחַת עֶ֭בֶד כִּ֣י יִמְל֑וֹךְ וְ֝/נָבָ֗ל כִּ֣י יִֽשְׂבַּֽע לָֽחֶם22For a servant when he reigneth; and a fool when he is filled with meat;تَحْتَ عَبْدٍ إِذَا مَلَكَ، وَأَحْمَقَ إِذَا شَبِعَ خُبْزًا،
תַּ֣חַת שְׂ֭נוּאָה כִּ֣י תִבָּעֵ֑ל וְ֝/שִׁפְחָ֗ה כִּֽי תִירַ֥שׁ גְּבִרְתָּֽ/הּ23For an odious {woman} when she is married; and an handmaid that is heir to her mistress.تَحْتَ شَنِيعَةٍ إِذَا تَزَوَّجَتْ، وَأَمَةٍ إِذَا وَرَثَتْ سَيِّدَتَهَا.
אַרְבָּ֣עָה הֵ֭ם קְטַנֵּי אָ֑רֶץ וְ֝/הֵ֗מָּה חֲכָמִ֥ים מְחֻכָּמִֽים24There be four {things which are} little upon the earth, but they {are} exceeding wise: {exceeding...: Heb. wise, made wise}أَرْبَعَةٌ هِيَ ٱلْأَصْغَرُ فِي ٱلْأَرْضِ، وَلَكِنَّهَا حَكِيمَةٌ جِدًّا:
הַ֭/נְּמָלִים עַ֣ם לֹא עָ֑ז וַ/יָּכִ֖ינוּ בַ/קַּ֣יִץ לַחְמָֽ/ם25The ants {are} a people not strong, yet they prepare their meat in the summer;ٱلنَّمْلُ طَائِفَةٌ غَيْرُ قَوِيَّةٍ، وَلَكِنَّهُ يُعِدُّ طَعَامَهُ فِي ٱلصَّيْفِ.
שְׁ֭פַנִּים עַ֣ם לֹא עָצ֑וּם וַ/יָּשִׂ֖ימוּ בַ/סֶּ֣לַע בֵּיתָֽ/ם26The conies {are but} a feeble folk, yet make they their houses in the rocks;ٱلْوِبَارُ طَائِفَةٌ ضَعِيفَةٌ، وَلَكِنَّهَا تَضَعُ بُيُوتَهَا فِي ٱلصَّخْرِ.
מֶ֭לֶךְ אֵ֣ין לָ/אַרְבֶּ֑ה וַ/יֵּצֵ֖א חֹצֵ֣ץ כֻּלּֽ/וֹ27The locusts have no king, yet go they forth all of them by bands; {by...: Heb. gathered together}ٱلْجَرَادُ لَيْسَ لَهُ مَلِكٌ، وَلَكِنَّهُ يَخْرُجُ كُلُّهُ فِرَقًا فِرَقًا.
שְׂ֭מָמִית בְּ/יָדַ֣יִם תְּתַפֵּ֑שׂ וְ֝/הִ֗יא בְּ/הֵ֣יכְלֵי מֶֽלֶךְ28The spider taketh hold with her hands, and is in kings' palaces.ٱلْعَنْكَبُوتُ تُمْسِكُ بِيَدَيْهَا، وَهِيَ فِي قُصُورِ ٱلْمُلُوكِ.
שְׁלֹשָׁ֣ה הֵ֭מָּה מֵיטִ֣יבֵי צָ֑עַד וְ֝/אַרְבָּעָ֗ה מֵיטִ֥בֵי לָֽכֶת29There be three {things} which go well, yea, four are comely in going:ثَلَاثَةٌ هِيَ حَسَنَةُ ٱلتَّخَطِّي، وَأَرْبَعَةٌ مَشْيُهَا مُسْتَحْسَنٌ:
לַ֭יִשׁ גִּבּ֣וֹר בַּ/בְּהֵמָ֑ה וְ/לֹא יָ֝שׁ֗וּב מִ/פְּנֵי כֹֽל30A lion {which is} strongest among beasts, and turneth not away for any;اَلْأَسَدُ جَبَّارُ ٱلْوُحُوشِ، وَلَا يَرْجِعُ مِنْ قُدَّامِ أَحَدٍ،
זַרְזִ֣יר מָתְנַ֣יִם אוֹ תָ֑יִשׁ וּ֝/מֶ֗לֶךְ אַלְק֥וּם עִמּֽ/וֹ31A greyhound; an he goat also; and a king, against whom {there is} no rising up. {greyhound: or, horse: Heb. girt in the loins}ضَامِرُ ٱلشَّاكِلَةِ، وَٱلتَّيْسُ، وَٱلْمَلِكُ ٱلَّذِي لَا يُقَاوَمُ.
אִם נָבַ֥לְתָּ בְ/הִתְנַשֵּׂ֑א וְ/אִם זַ֝מּ֗וֹתָ יָ֣ד לְ/פֶֽה32If thou hast done foolishly in lifting up thyself, or if thou hast thought evil, {lay} thine hand upon thy mouth.إِنْ حَمِقْتَ بِٱلتَّرَفُّعِ وَإِنْ تَآمَرْتَ، فَضَعْ يَدَكَ عَلَى فَمِكَ،
כִּ֤י מִ֪יץ חָלָ֡ב י֘וֹצִ֤יא חֶמְאָ֗ה וּֽ/מִיץ אַ֭ף י֣וֹצִיא דָ֑ם וּ/מִ֥יץ אַ֝פַּ֗יִם י֣וֹצִיא רִֽיב33Surely the churning of milk bringeth forth butter, and the wringing of the nose bringeth forth blood: so the forcing of wrath bringeth forth strife.لِأَنَّ عَصْرَ ٱللَّبَنِ يُخْرِجُ جُبْنًا، وَعَصْرَ ٱلْأَنْفِ يُخْرِجُ دَمًا، وَعَصْرَ ٱلْغَضَبِ يُخْرِجُ خِصَامًا.
31
Mishlei — פרק 31 Proverbs — Chapter 31
דִּ֭בְרֵי לְמוּאֵ֣ל מֶ֑לֶךְ מַ֝שָּׂ֗א אֲֽשֶׁר יִסְּרַ֥תּ/וּ אִמּֽ/וֹ1The words of king Lemuel, the prophecy that his mother taught him.كَلَامُ لَمُوئِيلَ مَلِكِ مَسَّا، عَلَّمَتْهُ إِيَّاهُ أُمُّهُ:
מַה בְּ֭רִ/י וּ/מַֽה בַּר בִּטְנִ֑/י וּ֝/מֶה בַּר נְדָרָֽ/י2What, my son? and what, the son of my womb? and what, the son of my vows?مَاذَا يَا ٱبْنِي؟ ثُمَّ مَاذَا يَا ٱبْنَ رَحِمِي؟ ثُمَّ مَاذَا يَا ٱبْنَ نُذُورِي؟
אַל תִּתֵּ֣ן לַ/נָּשִׁ֣ים חֵילֶ֑/ךָ וּ֝/דְרָכֶ֗י/ךָ לַֽ/מְח֥וֹת מְלָכִֽין3Give not thy strength unto women, nor thy ways to that which destroyeth kings.لَا تُعْطِ حَيْلَكَ لِلنِّسَاءِ، وَلَا طُرُقَكَ لِمُهْلِكَاتِ ٱلْمُلُوكِ.
אַ֤ל לַֽ/מְלָכִ֨ים לְֽמוֹאֵ֗ל אַ֣ל לַֽ/מְלָכִ֣ים שְׁתוֹ יָ֑יִן וּ֝/לְ/רוֹזְנִ֗ים או אֵ֣י שֵׁכָֽר4{It is} not for kings, O Lemuel, {it is} not for kings to drink wine; nor for princes strong drink:لَيْسَ لِلْمُلُوكِ يَا لَمُوئِيلُ، لَيْسَ لِلْمُلُوكِ أَنْ يَشْرَبُوا خَمْرًا، وَلَا لِلْعُظَمَاءِ ٱلْمُسْكِرُ.
פֶּן יִ֭שְׁתֶּה וְ/יִשְׁכַּ֣ח מְחֻקָּ֑ק וִֽ֝/ישַׁנֶּה דִּ֣ין כָּל בְּנֵי עֹֽנִי5Lest they drink, and forget the law, and pervert the judgment of any of the afflicted. {prevert: Heb. alter} {of any...: Heb. of all the sons of affliction}لِئَلَّا يَشْرَبُوا وَيَنْسَوْا ٱلْمَفْرُوضَ، وَيُغَيِّرُوا حُجَّةَ كُلِّ بَنِي ٱلْمَذَلَّةِ.
תְּנוּ שֵׁכָ֣ר לְ/אוֹבֵ֑ד וְ֝/יַיִן לְ/מָ֣רֵי נָֽפֶשׁ6Give strong drink unto him that is ready to perish, and wine unto those that be of heavy hearts. {of...: Heb. bitter of soul}أَعْطُوا مُسْكِرًا لِهَالِكٍ، وَخَمْرًا لِمُرِّي ٱلنَّفْسِ.
יִ֭שְׁתֶּה וְ/יִשְׁכַּ֣ח רִישׁ֑/וֹ וַ֝/עֲמָל֗/וֹ לֹ֣א יִזְכָּר עֽוֹד7Let him drink, and forget his poverty, and remember his misery no more.يَشْرَبُ وَيَنْسَى فَقْرَهُ، وَلَا يَذْكُرُ تَعَبَهُ بَعْدُ.
פְּתַח פִּ֥י/ךָ לְ/אִלֵּ֑ם אֶל דִּ֝֗ין כָּל בְּנֵ֥י חֲלֽוֹף8Open thy mouth for the dumb in the cause of all such as are appointed to destruction. {such...: Heb. the sons of destruction}اِفْتَحْ فَمَكَ لِأَجْلِ ٱلْأَخْرَسِ فِي دَعْوَى كُلِّ يَتِيمٍ.
פְּתַח פִּ֥י/ךָ שְׁפָט צֶ֑דֶק וְ֝/דִ֗ין עָנִ֥י וְ/אֶבְיֽוֹן9Open thy mouth, judge righteously, and plead the cause of the poor and needy.اِفْتَحْ فَمَكَ. ٱقْضِ بِٱلْعَدْلِ وَحَامِ عَنِ ٱلْفَقِيرِ وَٱلْمِسْكِينِ.
אֵֽשֶׁת חַ֭יִל מִ֣י יִמְצָ֑א וְ/רָחֹ֖ק מִ/פְּנִינִ֣ים מִכְרָֽ/הּ10Who can find a virtuous woman? for her price {is} far above rubies.اِمْرَأَةٌ فَاضِلَةٌ مَنْ يَجِدُهَا؟ لِأَنَّ ثَمَنَهَا يَفُوقُ ٱللَّآلِئَ.
בָּ֣טַח בָּ֭/הּ לֵ֣ב בַּעְלָ֑/הּ וְ֝/שָׁלָ֗ל לֹ֣א יֶחְסָֽר11The heart of her husband doth safely trust in her, so that he shall have no need of spoil.بِهَا يَثِقُ قَلْبُ زَوْجِهَا فَلَا يَحْتَاجُ إِلَى غَنِيمَةٍ.
גְּמָלַ֣תְ/הוּ ט֣וֹב וְ/לֹא רָ֑ע כֹּ֝֗ל יְמֵ֣י חַיֶּֽי/ה12She will do him good and not evil all the days of her life.تَصْنَعُ لَهُ خَيْرًا لَا شَرًّا كُلَّ أَيَّامِ حَيَاتِهَا.
דָּ֭רְשָׁה צֶ֣מֶר וּ/פִשְׁתִּ֑ים וַ֝/תַּ֗עַשׂ בְּ/חֵ֣פֶץ כַּפֶּֽי/הָ13She seeketh wool, and flax, and worketh willingly with her hands.تَطْلُبُ صُوفًا وَكَتَّانًا وَتَشْتَغِلُ بِيَدَيْنِ رَاضِيَتَيْنِ.
הָ֭יְתָה כָּ/אֳנִיּ֣וֹת סוֹחֵ֑ר מִ֝/מֶּרְחָ֗ק תָּבִ֥יא לַחְמָֽ/הּ14She is like the merchants' ships; she bringeth her food from afar.هِيَ كَسُفُنِ ٱلتَّاجِرِ. تَجْلِبُ طَعَامَهَا مِنْ بَعِيدٍ.
וַ/תָּ֤קָם בְּ/ע֬וֹד לַ֗יְלָה וַ/תִּתֵּ֣ן טֶ֣רֶף לְ/בֵיתָ֑/הּ וְ֝/חֹ֗ק לְ/נַעֲרֹתֶֽי/הָ15She riseth also while it is yet night, and giveth meat to her household, and a portion to her maidens.وَتَقُومُ إِذِ ٱللَّيْلُ بَعْدُ وَتُعْطِي أَكْلًا لِأَهْلِ بَيْتِهَا وَفَرِيضَةً لِفَتَيَاتِهَا.
זָמְמָ֣ה שָׂ֭דֶה וַ/תִּקָּחֵ֑/הוּ מִ/פְּרִ֥י כַ֝פֶּ֗י/הָ נטע נָ֣טְעָה כָּֽרֶם16She considereth a field, and buyeth it: with the fruit of her hands she planteth a vineyard. {buyeth: Heb. taketh}تَتَأَمَّلُ حَقْلًا فَتَأْخُذُهُ، وَبِثَمَرِ يَدَيْهَا تَغْرِسُ كَرْمًا.
חָֽגְרָ֣ה בְ/ע֣וֹז מָתְנֶ֑י/הָ וַ֝/תְּאַמֵּ֗ץ זְרֹעוֹתֶֽי/הָ17She girdeth her loins with strength, and strengtheneth her arms.تُنَطِّقُ حَقَوَيْهَا بِٱلْقُوَّةِ وَتُشَدِّدُ ذِرَاعَيْهَا.
טָ֭עֲמָה כִּי ט֣וֹב סַחְרָ֑/הּ לֹֽא יִכְבֶּ֖ה ב/ליל בַ/לַּ֣יְלָה נֵרָֽ/הּ18She perceiveth that her merchandise {is} good: her candle goeth not out by night. {She...: Heb. She tasteth}تَشْعُرُ أَنَّ تِجَارَتَهَا جَيِّدَةٌ. سِرَاجُهَا لَا يَنْطَفِئُ فِي ٱللَّيْلِ.
יָ֭דֶי/הָ שִׁלְּחָ֣ה בַ/כִּישׁ֑וֹר וְ֝/כַפֶּ֗י/הָ תָּ֣מְכוּ פָֽלֶךְ19She layeth her hands to the spindle, and her hands hold the distaff.تَمُدُّ يَدَيْهَا إِلَى ٱلْمِغْزَلِ، وَتُمْسِكُ كَفَّاهَا بِٱلْفَلْكَةِ.
כַּ֭פָּ/הּ פָּרְשָׂ֣ה לֶ/עָנִ֑י וְ֝/יָדֶ֗י/הָ שִׁלְּחָ֥ה לָֽ/אֶבְיֽוֹן20She stretcheth out her hand to the poor; yea, she reacheth forth her hands to the needy. {She...: Heb. She spreadeth}تَبْسُطُ كَفَّيْهَا لِلْفَقِيرِ، وَتَمُدُّ يَدَيْهَا إِلَى ٱلْمِسْكِينِ.
לֹא תִירָ֣א לְ/בֵיתָ֣/הּ מִ/שָּׁ֑לֶג כִּ֥י כָל בֵּ֝יתָ֗/הּ לָבֻ֥שׁ שָׁנִֽים21She is not afraid of the snow for her household: for all her household {are} clothed with scarlet. {scarlet: or, double garments}لَا تَخْشَى عَلَى بَيْتِهَا مِنَ ٱلثَّلْجِ، لِأَنَّ كُلَّ أَهْلِ بَيْتِهَا لَابِسُونَ حُلَلًا.
מַרְבַדִּ֥ים עָֽשְׂתָה לָּ֑/הּ שֵׁ֖שׁ וְ/אַרְגָּמָ֣ן לְבוּשָֽׁ/הּ22She maketh herself coverings of tapestry; her clothing {is} silk and purple.تَعْمَلُ لِنَفْسِهَا مُوَشَّيَاتٍ. لِبْسُهَا بُوصٌ وَأُرْجُوانٌ.
נוֹדָ֣ע בַּ/שְּׁעָרִ֣ים בַּעְלָ֑/הּ בְּ֝/שִׁבְתּ֗/וֹ עִם זִקְנֵי אָֽרֶץ23Her husband is known in the gates, when he sitteth among the elders of the land.زَوْجُهَا مَعْرُوفٌ فِي ٱلْأَبْوَابِ حِينَ يَجْلِسُ بَيْنَ مَشَايخِ ٱلْأَرْضِ.
סָדִ֣ין עָ֭שְׂתָה וַ/תִּמְכֹּ֑ר וַ֝/חֲג֗וֹר נָתְנָ֥ה לַֽ/כְּנַעֲנִֽי24She maketh fine linen, and selleth {it}; and delivereth girdles unto the merchant.تَصْنَعُ قُمْصَانًا وَتَبِيعُهَا، وَتَعْرِضُ مَنَاطِقَ عَلَى ٱلْكَنْعَانِيِّ.
עֹז וְ/הָדָ֥ר לְבוּשָׁ֑/הּ וַ֝/תִּשְׂחַ֗ק לְ/י֣וֹם אַחֲרֽוֹן25Strength and honour {are} her clothing; and she shall rejoice in time to come.اَلْعِزُّ وَٱلْبَهَاءُ لِبَاسُهَا، وَتَضْحَكُ عَلَى ٱلزَّمَنِ ٱلْآتِي.
פִּ֭י/הָ פָּתְחָ֣ה בְ/חָכְמָ֑ה וְ/תֽוֹרַת חֶ֝֗סֶד עַל לְשׁוֹנָֽ/הּ26She openeth her mouth with wisdom; and in her tongue {is} the law of kindness.تَفْتَحُ فَمَهَا بِٱلْحِكْمَةِ، وَفِي لِسَانِهَا سُنَّةُ ٱلْمَعْرُوفِ.
צ֭וֹפִיָּה הֲלִיכ֣וֹת בֵּיתָ֑/הּ וְ/לֶ֥חֶם עַ֝צְל֗וּת לֹ֣א תֹאכֵֽל27She looketh well to the ways of her household, and eateth not the bread of idleness.تُرَاقِبُ طُرُقَ أَهْلِ بَيْتِهَا، وَلَا تَأْكُلُ خُبْزَ ٱلْكَسَلِ.
קָ֣מוּ בָ֭נֶי/הָ וַֽ/יְאַשְּׁר֑וּ/הָ בַּ֝עְלָ֗/הּ וַֽ/יְהַֽלְלָ/הּ28Her children arise up, and call her blessed; her husband {also}, and he praiseth her.يَقُومُ أَوْلَادُهَا وَيُطَوِّبُونَهَا. زَوْجُهَا أَيْضًا فَيَمْدَحُهَا:
רַבּ֣וֹת בָּ֭נוֹת עָ֣שׂוּ חָ֑יִל וְ֝/אַ֗תְּ עָלִ֥ית עַל כֻּלָּֽ/נָה29Many daughters have done virtuously, but thou excellest them all. {have...: or, have gotten riches}«بَنَاتٌ كَثِيرَاتٌ عَمِلْنَ فَضْلًا، أَمَّا أَنْتِ فَفُقْتِ عَلَيْهِنَّ جَمِيعًا».
שֶׁ֣קֶר הַ֭/חֵן וְ/הֶ֣בֶל הַ/יֹּ֑פִי אִשָּׁ֥ה יִרְאַת יְ֝הוָ֗ה הִ֣יא תִתְהַלָּֽל30Favour {is} deceitful, and beauty {is} vain: {but} a woman {that} feareth the LORD, she shall be praised.اَلْحُسْنُ غِشٌّ وَٱلْجَمَالُ بَاطِلٌ، أَمَّا ٱلْمَرْأَةُ ٱلْمُتَّقِيَةُ ٱلرَّبَّ فَهِيَ تُمْدَحُ.
תְּנוּ לָ֭/הּ מִ/פְּרִ֣י יָדֶ֑י/הָ וִֽ/יהַלְל֖וּ/הָ בַ/שְּׁעָרִ֣ים מַעֲשֶֽׂי/הָ31Give her of the fruit of her hands; and let her own works praise her in the gates.أَعْطُوهَا مِنْ ثَمَرِ يَدَيْهَا، وَلْتَمْدَحْهَا أَعْمَالُهَا فِي ٱلْأَبْوَابِ.